Peter Longerich Onwillige volksgenoten recensie

Peter Longerich Onwillige volksgenoten recensie

Onwillige volksgenoten

Hoe de Duitsers tegenover het naziregime stonden

  • Auteur: Peter Longerich (Duitsland)
  • Soort boek: Duitse geschiedenis
  • Origineel: Unwillige Volksgenossen (2025)
  • Nederlandse vertaling: Alexander van Kesteren
  • Uitgever: Hollands Diep
  • Verschijnt: 1 mei 2026
  • Omvang: 560 pagina’s
  • Afmetingen: 16 x 23,5 x 4,6 cm
  • Gewicht: 780 gram
  • Uitgave: gebonden boek / ebook
  • Prijs: € 49,99 / € 19,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗ (uitstekend)
  • Boek bestellen >

Peter Longerich Onwillige volksgenoten recensies en reviews

Als er in de media een boekbespreking, review of recensie verschijnt van Onwillige volksgenoten, Hoe de Duitsers tegenover het naziregime stonden, geschreven door Peter Longerich, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

  • “Vervalt geenszins tot vergoelijking, maar laat integendeel op begrijpelijke en verdienstelijke wijze zien hoe een regime een bevolking zelfs dan kan domineren wanneer die eigenlijk afwijzend is ingesteld, maar zich niet verzet.” (Neue Züricher Zeitung)
  • “Er ontstaat een gedetailleerd beeld van een bevolking die het nationaalsocialistische regime weliswaar grotendeels accepteerde, maar er vaak sceptisch tegenover stond. Longerich laat zien dat instemming vaak voortkwam uit angst, pragmatisme of druk – niet uit onvoorwaardelijke overtuiging. Vooral de weergave van sociale spanningen is geslaagd: bijvoorbeeld teleurgestelde arbeiders, verarmde boeren of jeugdprotest. Deze “stemmingsgeschiedenis” stelt gangbare narratieven van een hechte volksgemeenschap ter discussie. Nieuwe, nuancerende inzichten in de passieve medeverantwoordelijkheid van het “midden van de samenleving.” (Deutschlandfunk)

Recensie van de redactie

De Duitse historicus Peter Longerich onderzoekt in dit boeiende boek de houding van de Duitsers ten opzichte van het naziregime in de dertiger jaren van de vorige eeuw. Een heikel onderwerp dat belast is met de stellingname dat vrijwel alle Duitsers in deze periode “fout” waren en sympathiseerde met de nazi’s. Maar klopt deze vrij algemeen aangehangen aanname?

In dit boek gaat Longerich op zoek naar het antwoord. Om dit goed te kunnen geven, onderzocht de historicus vele bronnen uit die tijd. En wat hieruit naar voren komt is een veel genuanceerder beeld dan dat vrijwel iedere Duitser overtuigd was van de ideologie van het naziregime, met een verrassende uitkomt.

Natuurlijk waren er in Duitsland een flink aantal overtuigde volgelingen van Hitler te vinden. Maar daarnaast was er wel degelijk verzet. En dat verzet was groter dan tot nut toe was aangenomen. Bovendien blijken veel van de Duitsers die instemden met de nazi’s dit deden uit angst voor zichzelf en hun geliefden of de vrees hun baan te verliezen waardoor armoede dreigde.

Bovendien toon de historicus ook aan dat het passieve en actieve verzet te vinden was in alle geledingen van de maatschappij en zich niet beperkte tot communistische arbeiders. Het is een boeiend en goedgeschreven betoog dat aantoont dat het in alle gevallen genuanceerd naar de geschiedenis te kijken, niet van aannames uit te gaan en op zoek te gaan naar betrouwbare bronnen om je op te baseren. Het boek is gewaardeerd met ∗∗∗∗ (uitstekend).

Flaptekst boek van Peter Longerich over de Duitse bevolking ten opzichte van de nazi’s

Waren de Duitsers na 1933 een volk dat alles wat het naziregime deed prachtig vond en toejuichte? Volgens de heersende opinie zou de meerderheid van de Duitsers na 1933 zijn meegesleept door nationale euforie en het gevoel dat nu alles anders zou worden. Verrassend snel zouden ze zich achter de nieuwe machthebbers hebben geschaard. Dit beeld houdt hardnekkig stand en bepaalt tot op de dag van vandaag onze voorstelling van Hitlers machtsovername en zijn gevolgen.

Dit beeld van een zogenaamde ’toestemmingsdictatuur’ wordt in het nieuwe boek van Peter Longerich – een van de meest vooraanstaande historici van het nationaalsocialisme en auteur van talloze bestsellers – radicaal ter discussie gesteld. Op basis van duizenden contemporaine rapporten, afkomstig van uiteenlopende instanties binnen de nazidictatuur én van sociaaldemocratische organisaties in ballingschap, die in hun geheel nooit eerder systematisch zijn onderzocht, presenteert Longerich de eerste alomvattende studie van de stemming onder de Duitse bevolking in het Derde Rijk.

Zijn analyse maakt duidelijk dat de onvrede met het regime in de samenleving veel groter was dan tot nu toe werd aangenomen. In alle bevolkingsgroepen – van boeren en arbeiders tot de burgerlijke middenklasse – was de kritiek breed aanwezig. De zogenoemde Volksgemeinschaft blijkt dan ook vooral een mythe van de nazipropaganda. Een onthullend en confronterend boek dat het beeld van de fundamenten en machtsbasis van het nationaalsocialistische regime blijvend zal veranderen.

Peter Longerich is op 4 februari 1955 geboren in Krefeld, Duitsland. Hij is docent moderne geschiedenis aan het Royal Holloway College in Londen en oprichter van het Holocaust Research Centre. Sinds 2013 is hij ook verbonden aan de Universität der Bundeswehr in München. Longerich is gespecialiseerd in de geschiedenis van het nationaalsocialisme. Zijn biografieën Heinrich Himmler en Joseph Goebbels zijn wereldwijd gelauwerd en worden gezien als standaardwerken.

Bijpassende boeken