Willy & Romain
- Auteur: Louis Van Dievel (België)
- Soort boek: Vlaamse roman
- Uitgever: Manteau
- Verschijnt: 9 september 2025
- Omvang: 176 pagina’s
- Uitgave: paperback
- Prijs: € 24,99
- Boek bestellen bij: Boekenwereld / Bol / Libris
Louis Van Dievel Willy & Romain recensies
Als er in de media een boekbespreking, review of recensie verschijnt van Willy & Romain, de roman van Louis van Dievel, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.
Recensie van Tim Donker
Dat schilderachtige dan misschien? Die volkse types, Vlamingen, met dat prachtige taaleigen van daar, die tongval, dat vocabulaire, dat zoveel mojer is dan het Nederlands van, laat ons zeggen, boven de rivieren?
Hum. Nee. Ja. Misschien. Een beetje toch.
Het fragmentarisme wellicht?
Wel. Dat werkt mee. Dat werkt altijd mee.
Of de treurigheid des levens?
Ik zou zeggen ja. Al is het vaker, en beter, in beeld gebracht in dat ding dat we geneigd zijn literatuur te noemen.
Wat is het geval? Louis van Dievel komt af met een nieuwe roman. Met De Onderpastoor kwam hij eerst pas in 2019 op mijn radar – diene mens had toen echter al een aardige bibliografie op zijn naam gezet. Goed omslag had dat boek, en een goed verhaal ook, dat goed geschreven was. Hoeveel vernieuwing kon de kerk aan in 1969, in een klein dorp in Vlaanderen, gaan democratie en geloof wel samen, is de kerk niet eerder een totalitair instituut, en hoe ruimdenkend is de gemiddelde dorpeling? Rake vragen ook. Maar toch. Ik geraakte er niet doorheen. Nu ligt het ergens boven, in mijn halfgelezenboekenkamer waar trouwens ook nog menig een helemaal niet gelezen boek ligt. In 2021 las ik Madeleine. Een vrouw uit het volk gaat als kuisvrouw aan de slag bij een welgesteld -en misschien wat wereldvreemd- stel, en doet daarvan verslag aan de lezer. Van Dievel schreef dit boek samen met Britt Droog en ik vond het weeral prachtig, tot de roman, in het twede deel, omsloeg in een soort propaganda, dat geheel aansloot bij het toen heersende discours omtrent corona. Het overheidsverhaal over corona was niet mijn verhaal, het was al erg genoeg om er in mijn dagdagelijks bestaan op net iets te veel vlakken mee geconfronteerd te worden; van schrijvers verwachtte ik -tevergeefs naar uit wel meer indertijd verschenen boeken bleek- toch een wat kritischere houding (maar de propagandisten hadden het zodanig goed voor elkaar dat de deugers, de solidairen, de academici, de linksen, de wokers het niet waagden een veelal met rechts geassocieerd tegengeluid te laten horen als het over het covid-beleid ging – dan was je toch al snel asociaal of zelfs een staatsgevaarlijke gek).
In Willy & Romain richt Van Dievel wederom zijn blik op de eenvoudige, de “gewone” zo je wilt, mens van Vlaanderen, zij het niet echt een dorp dit keer. Het homosexuele stel Willy Verachtert en Romain Verbruggen staat sentraal wanneer een hele wijk geëvacueerd wordt omdat een ontspoorde goederentrein gevaarlijke stoffen vervoerde en er gevaar zou zijn voor een ontploffing. De meeste mensen kunnen terecht bij familie of vrienden; wie nergens heen kan wordt opgevangen in een sporthal. Wie kunnen nergens heen? Wat buren kunnen nergens heen. En Willy en Romain kunnen nergens heen. In verveling, in afwachting, ontvouwt zich langzaamaan hun verhaal.
Willy is de stille. Hij ontdekte zijn homosexualiteit pas op latere leeftijd, toen hij al getrouwd was met Jeanine Bartholomeussen, een huwelijk waaruit twee zoons, Victor en Marcel, zijn voortgekomen. Romains moeder overleed toen hij twaalf was waarop zijn vader hem prompt naar een pensionaat stuurde. Daar, dag en nacht tussen niks dan jongens, ontdekte hij in de puberteit haast “vanzelf” de “geneugten” van de mannenliefde. Als ze al wat ouder zijn, komen Willy en Romain elkaar onder bijzondere omstandigheden tegen en een hevige liefde ontvlamt. Maar diezelfde liefde tussen de is op het moment van de “ramp”, die de hedenlijn van het boek vormt, echter alweer behoorlijk aan slijtage onderhevig. Er speelt van alles, waar de lezer slechts stukje bij beetje achter komt. Tragiek zoals je dat kent van de gemiddelde dramaserie op televisie.
Waar het boek langs de andere kant juist weer een wat kluchtig karakter heeft. De tegenstelling tussen de twee mannen -Romain de jolige, sociale, praatgrage marktkoopman en Willy de brommerige, teruggetrokken, onbenaderbare eenling- is een tikje te absoluut, archetypen die eerder geschikt lijken voor een sitcom.
De spaarzame informatieverstrekking, het tot bijna absurd nivo opgeschroefde drama, de al te gemakkelijk gezochte lach – je zou peinzen dat dit weeral een Van Dievel ging zijn die ik aanvankelijk met graagte (dat prachtige Vlaams blijft mij toch telkenmale verrukken!) las, daarna met meer tegenzin, om er uiteindelijk misschien zelfs in vast te geraken of er toch minstens -als bij Madeleine- een vieze nasmaak aan over te houden.
Maar neen.
Neen?
Nee. Toch niet.
Van Dievel heeft wijs gedaan aan korte hoofdstukken, die het verleden en het heden van beide mannen afwisselen en daarenboven doorsneden worden met nieuwsberichten over de ontsporing (de verslaggever van VTM is ene Louis van Dievel!) (sja, hij is nog echt journalist bij VTM geweest ook). Dit houdt de verveling op afstand.
De verveling op afstand? Hoor je zelf nou wel wat je zegt? Alsof dat het hoogst haalbare is in literatuur: dat een boek in elk geval niet gaat vervelen!
Goed punt. Er was meer denk ik. Er moet meer geweest zijn.
Misschien dat landerige, dat hangerige, dat zitten in die sporthal en niks weten.
Misschien dat horkerige van autoriteiten die, als altijd, zonder compassie zijn. Elke anti-autoriteitshouding is sowieso altijd goed.
Of de paniekcultuur? Daar lijkt Van Dievel me eigenlijk te gezagsgetrouw voor (gezien de propagandistische toon die Madeleine aansloeg). Bovendien. Willy & Romain speelt zich af in 1990, de angstporno (zoals Patrick van Rhijn dat zo treffend noemt) heerste toen nog niet zo hevig als nu, de kans dat Van Dievel met deze roman commentaar heeft willen geven op de hysterische manier waarop overheden omgaan met (ir)reële gevaren lijkt me nihil.
Maar wel de ellende die mensen elkaar (ongewild) aan doen.
De intolerantie, de vijandschap, ja de agressie zelfs die de mannen ondervinden door uit te komen voor hun homosexuele gevoelens.
Hoe relaties altijd vroeger of later verzuren, hoe gepassioneerd het begin ook geweest mag zijn.
De treurnis van mensen in een sporthal; mensen die klaarblijkelijk niemand hebben bij wie ze enkele dagen zouden mogen logeren.
De gesprekken (“Gaat ge mee een toer wandelen, Willy? We zijn her hier zo beu als koude pap. Het stinkt hier.”) vol woorden als “goesting”, “onnozelaar”, “gijlie”, “plezant”).
De doodgewoonste tragiek van in leven te zijn. Mijn vaderhart bloedde bij de scene waarin de zonen van de inmiddels van hun moeder gescheiden Willy een weekendje bij hem komen logeren om hun vader te leren kennen, en omdat Jeanine inmiddels in zwaar weer terecht gekomen is. De jongens willen niks weten van die “enge homo”, sluiten zich op in de logeerkamer, smeken hun oma hen te komen halen. Maar later, verder, dieper in de roman, bedenkt Willy zich dat hij zich misschien te weinig moeite heeft getroost om met zijn zoons in contact te komen en te blijven, hij had brieven kunnen sturen, of verjaardags- of nieuwjaarskaarten, hij heeft in het begin wel dingen geprobeerd maar gaf het toch vrij snel op. Dan weer een bloedend hart, dit keer niet als vader maar als zoon want in die laatste hoedanigheid weet ik hoe erg het steekt, en hoe diep en hoe blijvend de verwondingen zijn als een vader geen pogingen onderneemt om zijn zoon te spreken te krijgen, zelfs wanneer het die zoon zelf was die de afstand heeft gezocht.
De herkenbaarheid dan?
Nee natuurlijk niet. Herkenbaarheid kan me de bout hachelen. Noem het liever navoelbare pijn.
Elementen. Laten we het houden op elementen. Willy & Romain bevat genoeg elementen om de lezer geïnteresseerd te houden. Geen roman van wereldklasse. Niet een boek dat je je nog lang zal heugen. Maar gewoon. Een vermakelijk boek. Om de verveling van de feestdagen mee stuk te slaan, was ik van plan te gaan zeggen. Maar mijn laptop ging stuk en de tijd tikte verder en nu komt mijn aanbeveling te laat. Maar wees gerust. Het leven is het leven dat het leven is en dus komen er vast nog wel wat dagen vol verveling. Wie gevoelig is daarvoor, kan Willy & Romain vandaag nog aanschaffen.
Flaptekst van de Louis Van Dievel roman
In september 1990 ontspoort de laatste wagon van een goederentrein in Sint-Mariaburg bij Antwerpen. De hele buurt wordt geëvacueerd, want de gevaarlijke lading kan ieder moment ontploffen. Onder de circa vierhonderd mensen die hun huis moeten verlaten, bevinden zich Willy en Romain, een homokoppel dat vlak bij de plaats van de ramp woont. Het gaat niet goed tussen de twee mannen. Er is een drama in de maak. De treinramp gooit alle plannen overhoop. Wanneer ze de volgende namiddag weer naar huis mogen, zijn ze allebei vastbesloten. Vastbesloten waartoe?
Willy & Romain is tegelijk het coming-of-ageverhaal van twee homomannen – de ene uit de Antwerpse polder, de andere uit Olen Fabriek – en een portret van de Antwerpse gayscene van de jaren tachtig, de periode waarin aids vele tientallen levens wegmaaide.
Louis van Dievel is geboren op 24 april 1953 in Mechelen, België. Hij is journalist en romanschrijver. Inmiddels heeft hij zo’n twintig romans en andere boeken geschreven.