Auke Kok Mussert recensie, review en informatie biografie van Anton Mussert de NSB-leider. Op 21 april 2026 verschijnt bij Uitgeverij Hollands Diep de biografie van de leider van de NSB, Anton Mussert, geschreven door Auke Kok. Hier lee je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Auke Kok Mussert recensies en reviews

Als er in de media een boekbespreking, review of recensie verschijnt van de biografie van Anton Mussert, geschreven door Auke Kok, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

Onze redactie heeft de biografie van Anton Mussert die geschreven is door Auke Kok, gewaardeerd met ∗∗∗∗∗ (uitstekend). Binnenkort kun je hier de recensie van het boek lezen.

• “Anton Mussert werd na de Tweede Wereldoorlog afgeschilderd als een onbeduidend burgermannetje, maar dat was hij zeker niet, blijkt uit de uitstekende biografie van Auke Kok. De NSB-leider had een opmerkelijk liefdesleven en was ijdel, ambitieus en berekenend.” (Elias van der Plicht, Trouw)

Recensie van de redactie

Het nu inmiddels tachtig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog en al acht decennia lang hebben we moeten wachten op een goed onderbouwde biografie die alles aspecten en tegenstrijdigheden van Anton Mussert, de NSB-leider en bekendste Nederlandse collaborateur over het voetlicht laat komen. Natuurlijk zijn er meer boeken over Mussert geschreven maar die zijn vaak vol van haat tegen de man, wat in die periode wellicht begrijpelijk was en bepaald geen volledig beeld schetsten.

Auke Kok is aan de slag gegaan en heeft wel een biografie weten te volbrengen die een goed en gedetailleerd beeld schets van een man die best een vat vol tegenstrijdigheden genoemd mag worden. Uit zijn boek komt een personage naar voren dat al vang jongs af aan vol ambitie was, eerst als waterbouwkundige bij Rijkswaterstaat en later als NSB-leider.

Zonder twijfel was hij een dominante man die bijna over lijken ging om zijn doelen te bereiken zowel in zijn carrière bij Rijkswaterstaat als later als NSB-leider. Hij was bereid om alles in het werk te stellen om zijn doelen te bereiken en te slagen. Het beeld van de kleinburgerlijke man die hij geweest zou moeten zijn haalt Auke Kok in zijn biografie grotendeels onderuit. En dat gold zeker ook voor zijn privéleven. Om de twee belangrijkste voorbeelden hiervan te geven, hij trouwde met een veel oudere tante en had later een buitenechtelijke relatie met een nichtje dat nog niet de helft van zijn leeftijd had.

De biografie heeft een klassiek te noemen chronologische opbouw en leest uitstekend. Dat Auke Kok goed kan schrijven blijkt eens te meer in dit boek. Het is een meeslepend verhaal dat alle kanten van de persoonlijkheid en ambitie van Anton Mussert laat zien. Nergens voorbij gaat aan zijn gedrag en zijn vaak discutabele standpunten. Maar gelukkig behoudt Auke Kok enige afstand tot zijn hoofdpersoon en laat hij zijn persoonlijke afkeer en afschuw nergens echt doorschemeren waar door de biografie des te meer lading krijgt. Het boek is gewaardeerd met ∗∗∗∗∗ (uitstekend)

Mussert

Reis naar het kwaad

• Auteur: Auke Kok (Nederland)
• Soort boek: biografie van de NSB-leider
• Uitgever: Hollands Diep
• Verschijnt: 21 april 2026
• Omvang: 448 pagina’s
• Uitgave: gebonden boek / ebook
• Prijs: € 35,00 / € 17,99
• Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (uitstekend)
• Boek bestellen >

Flaptekst biografie van NSB-leider Anton Mussert door Auke Kok

Hoe was het om Mussert te zijn? Waarom nam hij de verkeerde afslag? Hoe kan het dat hij in 1940 tegen een Duitse invasie was en hij daarna toch met de bezetter samenwerkte?

Bijna iedereen kent de naam Anton Mussert (1894-1946) maar haast niemand kan deze vragen beantwoorden. Auke Kok nam daar geen genoegen mee en is de archieven ingedoken. Hij sprak met familieleden, met nabestaanden van toenmalige intimi en bezocht de plekken waar Mussert woonde en werkte en waar hij verrassend grote mensenmassa’s toesprak. Het resultaat is een minutieus verslag van hoe Mussert opgroeide, met zijn tante trouwde en als waterstaatkundig ingenieur in Utrecht op weg leek om minister te worden. Want zo getalenteerd en ambitieus was hij zeker. Vaak werd hij als opgeblazen burgermannetje versleten, maar in deze biografie rijst een heel ander beeld van hem op. Hij komt naar voren als een brutale, ijdele en volhardende ‘politicus’ die zich schandelijk verrijkt, die er (Joodse) minnaressen op nahoudt en uiteindelijk aan zijn eerzucht ten onder gaat.

Kok volgde het spoor van de NSB-leider in het voormalige Nederlands-Indië en concludeerde dat diens fatale radicalisering daar, in 1935, moest zijn begonnen: op het hoogtepunt van zijn populariteit, enthousiaster dan ooit toegejuicht, kreeg hij, zoals Kok schrijft, de tropenkolder. Zelfoverschatting duwde hem naar de marge van het vaderland dat hij meende te moeten redden. Toen hij zelf de hoop eigenlijk al had opgeven dat hij Nederland uit het economische en mentale slop zou halen met zijn ‘Nederlands fascisme’, viel Duitsland Nederland binnen en kon alleen Hitler hem nog aan de macht brengen.

Musserts collaboratie met de Duitsers was een complexe aangelegenheid van schipperen, wanhopen, toegeven en (soms even) dwarsliggen. Dat ging door toen hij zich in 1943 ‘Leider van het Nederlandse volk’ mocht noemen. Geloofde hij daar echt in? Zou hij werkelijk nazi-premier van een ‘vrij’ Nederland zijn geworden? Maak de reis naar het kwaad mee en oordeel zelf. Lees hoe iemand een autocraat wordt, zichzelf iets wijsmaakt en dan ontdekt dat er geen weg meer terug is. Met als onverbiddelijk sluitstuk zijn executie op de Waalsdorpervlakte in mei 1946, nu tachtig jaar geleden.

Auke Kok is geboren op 27 oktober 1956 in Haarlem. Hij is historicus, schrijver, journalist en columnist. Oorlog, geschiedenis, muziek en sport zijn terugkerende thema’s in zijn werk zijn, dat zich doorgaans laat kenmerken door sterke accenten op de tijdgeest en een verhalende, empathische schrijfstijl. Hij schreef vele boeken die vaak bestsellers werden en prijzen wonnen, zoals Johan Cruijff. De biografie (2019). 1936. Wij gingen naar Berlijn (2016), Holleeder. De jonge jaren (2011), 1974. Wij waren de besten (2004) en De verrader. Leven en dood van Anton van der Waals (1995). In 2021 verscheen Flinke jongen, zijn debuutroman.

Bijpassende boeken

• Nieuwe biografie
• Tweede Wereldoorlog