Pim Cornelussen Tot de zon zwelt recensie, review en informatie over de inhoud van de dichtbundel. Op 17 maart 2026 verschijnt bij Pelckmans Uitgevers het boek met gedichten van Pim Cornelussen de in België woonachtige Nederlandse dichter. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.
Pim Cornelussen Tot de zon zwelt recensies en reviews
Als er in de media een boekbespreking, review of recensie verschijnt van To de zon zwelt, de dichtbundel van Pim Cornelussen, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.
Recensie van Tim Donker
Hoe
werd een leven wakker
ofnee:
hoe kwam leven tot leven
toen er geen woorden waren?
(zegt iemand zegt wie zegt Allen Ginsberg de wereld kent de liefde die huist in haar boezem zoals in de bloem, de eenzame, lijdende wereld)
(ruimtes tussen de dagen die erom vragen dat je ogen gesloten zijn) (noem het nacht, noem het dromen)
Of:
Traagheid is de eigenschap van iets dat goed is
(wat goed is wat goed was. de dingen die goed waren)
Of zegt:
In het pad is een gat. In het gat is een kluit. In de kluit is een geluid:
het doel van de scheppende handen was /
-op een onland een loods vol ziekelijke productiemiddelen / (en : ) / waar moet hij slapen als alle verkeer is gestorven? (en een groot deel van al het leven op aarde) (dat wroeten, of ze nu wil of niet, doet pijn) (de perzik is bepaald niet dom): Allemaal onvergetelijk, allemaal onherinnerbaar (en nu, spiegels, weerspiegelt)
in het smelten en ruisen en suizen
langs het oor de mond het hart. Twee mensen tussen de bomen, pratend over de voor die bomen futiele kloof van och god och here twintig jaar
Of:
Hoe alles leeft:
in de worm leeft de worm zoals wij en de worm leeft in de rups zoals wij en de rups vlindert straks ons en vlindert de vlinder straks ons en vergeet niet meer straks ons en vergaat niet langer straks ons
–
Wat had je anders verwacht?
(en ben je de zee dan word ik het strand)
Oftewel:
hoe, organies (zo lijkt toch), groeit de poëzie van Pim Cornelussen. Voeten in een alsof (met de zon meedraaiend). Degene willen zijn die ervoor zorgt dat een zwaluw slaapt. Als een vogel ontsnappen in het bos dat je gedroomd hebt. Zulke dingen. Die, lijken mij, gegroeid zijn uit waarnemingen, uit dromen, uit wandelingen. Of zinnen als “Aan de oevers van de tijd wachten mensen op ons.” Wat wel gegroeid zal zijn uit een verlangen. Het verlangen iemand te zijn op wie gewacht wordt (verlangen we zulks niet allemaal?). Poëzie die ook gegroeid is uit andere poëzie (zelfs al weet Cornelussen dat misschien niet eens). Zo schrijft hij in Bedding wat zijn bedding is: “Van wie gekregen, de blauwe ogen, het alsmaar achter zichzelf / aan lopende brein met zijn overtuigingen en bedenkingen.”; “Als sediment kan je moeders terugvinden in een gebalde vuist, / schuilen vaders in een oogopslag. Streel een ander en voel / hoe sterk de liefde in je familielijn is.”, en: “En als je ’s nachts goed luistert naar het stamelen in je ribbenkast / hoor je wie je bent, wie er voor jou was.”; iets dat mij ogenblikkelijk deed denken aan wat Justin Sullivan reeds in 1989 zong in dat prachtliedje Inheritance, te vinden op één van de allerbeste platen van New Model Army, Thunder and consolation: “Mother, father, I am your son / right down to the long thin pointed face / and this muddled up and twisted tongue / and now I find I’m doing all those / things you would have done / sometimes these things are hard”, en: “do I thank you? / do I curse you?”, om te besluiten met: “what I want and what I feel / it’s yours, yours, not mine” (toegegeven: bij Sullivan heeft een wat minder liefdevolle lading allemaal). Evenzo met zinnen als: “Wanneer ik een bos uit loop, zijn de bomen een stukje verschoven”, wat me deed denken aan Will Oldhams “their voice are bringing / trees to their knees / with nothing to say when they’re speaking”, en “…dendert een kudde concertpiano’s over me heen.”, wat op zichzelf genomen al een geweldige zinsflard is maar voor mij nog net dat hele kleine beetje meerwaarde kreeg door mijn associatie met iets uit een liedje van Sparklehorse: “horse laughter is dragging pianos to the ocean”. Of zinnen als “de ochtend uit de toekomst geglipt / en achter het glas glansde het blauw als een schild tegen de nacht.”, wat, misschien gegroeid is uit een kater. Of gewoon maar weer een andere dag vroeg op, haar geklit, vieze smaak in de mond, in het donker stommelend naar de deur, en de nacht, gekend door de warmte van het donzige bed en fijne dromen, op vijf minuten tijd alweer onbereikbaar ver. Of het groeien naar waar we uit voort komen. De kat was de grootste leraar. Verlangen naar stilstand. Wanneer wij weer dier worden (altijd zijn gebleven, zou Frank Meester ongetwijfeld naar voren brengen als hij nu hier was) (gelukkig is hij niet hier, niet nu, niet ooit). Dat we nooit meer, dat we altijd. Of dat alles misschien gegroeid is uit muziek (vandaar ook allicht mijn muzikale associaties hier en daar?): “Er is een viool om een lied te onthouden, maar waarvan de klanken werden weggevaagd toen de verf droogde”. Groei kan ook teveel zijn immers. Misschien zijn wel allang te ver van onze oorsprong gedwindeld, is er teveel verloren gegaan in het vuur.
En dan is “Het zwelt” een gedicht dat zwelt, groeit uit zichzelf. Het sluit elke afdeling af, en is elke keer een stukje langer geworden (weer een muzikale associatie: Nanana van Status Quo, te vinden op Dog of two head, komt drie keer terug op de plaat, telkenmale ietsjes langer, pas de derde keer is het liedje heel).
Ook: een pracht gegroeid uit gemiddelde bodem. “Doen alsof” begint met een weinig opmerkelijke overpeinzing over dood en leven, aan de hand van een dierbare die daar ligt opgebaard (een vader, zo stel ik mij voor) (waarom stel ik mij altijd een vader voor?) (omdat ik vader ben, een vader had, omdat vaders de dochters water brengen?). Maar naar het einde toe wordt het steeds genialer: “Ik vraag me af waarom doden worden bijgewerkt om er levend uit te zien. Alsof / we de klok kunnen terugdraaien, je kleren weer aan // kunnen trekken, je uit de kamer halen, je tussen al je vrienden zetten // en doen alsof je net iets hebt gezegd.”. Het schokeffect zat hem voor mij in die laatste zin: “doen alsof je net iets hebt gezegd”, iets dat ik in eerste instantie grappig vond, mijn lach vulde de verder lege kamer (dwars doorheen Gunda Gottschalks Von Gräsern und Wolken ging het), tot ik een paar tellen later de melankolie ervan in zag. Hoe we de dode weer levend willen. Het gemis. Dat in mijn ervaring meestal pas later komt, soms pas maanden of jaren later maar dat door Cornelussen dan en daar geplaatst wordt: al in het begrafenisritueel, dat een onmiskenbare ontkenning van de dood in zich meedraagt. Hoe ik zestien jaar na de dood van mijn moeder en elf jaar na de dood van mijn vader ze soms nog steeds iets hoor zeggen, me voorstel hoe ze zouden reageren op maatschappelijke ontwikkelingen of op dingen uit mijn eigen leven, hoe bepaalde familiegrapjes op onverwachte momenten ineens weer in me op kunnen komen, hoe ik, bijvoorbeeld, de bijna verpletterende lust had mijn vader New Grass van Albert Ayler te laten horen en hem te vragen of hij dat kende, of hij wist hoe Aylers freejazz tegen het einde van zijn leven was gegroeid naar deze bluesy soul-jazz, en, als ik dan toch bezig was, kon ik hem wel net zo goed de navolgende plaat ook laten horen: Music is the healing force of the universe, waarop, dan nog, Henry Vestine meespeelt (Canned Heat was een andere favoriet van mijn vader) (naar het schijnt, pappa, heeft Vestine ook nog met The Mothers meegespeeld, maar ik zou niet weten op welke plaat of in welke periode). En dan misschien,
een heel klein beetje doen alsof hij in de kamer is als ik die albums van Ayler draai, doen alsof we erover praten, doen alsof hij er net iets over heeft gezegd terwijl de laatste tonen wegsterven.
(en toen dacht ik aan Hans Vaihinger en aan het fictionalisme)
(en toen had ik wel weer genoeg gedacht)
(en toen was de bundel uit)
Tot de zon zwelt is het debuut van Pim Cornelussen. En daar de poëzie in dat debuut al alle kanten opgroeit, vraagt een mens zich af -ha- hoe het gaan zal met de groei van Cornelussen als dichter. Dat zal je dan wel kunnen lezen in komende bundels, denk ik. Zeg begin opnieuw, en je begint opnieuw.
Tot de zon zwelt
- Auteur: Pim Cornelussen (Nederland)
- Soort boek: gedichten, poezie
- Uitgever: Pelckmans Uitgevers
- Verschijnt: 17 maart 2026
- Omvang: 64 pagina’s
- Afmetingen: 17,3 x 20,7 x 0,9 cm
- Gewicht: 150 gram
- Uitgave: paperback / ebook
- Prijs: € 22,00 / € 14,99
- Boek bestellen >
Flaptekst van de eerste dichtbundel van Pim Cornelussen
Een goochelaar zonder publiek. Een citroenmaan boven de stad. Ganzen die herinneringen in de lucht graveren. Seizoenen die struikelen, een optocht die in de mist verdwijnt, de grond die droomt van een oerbos. In deze bundel bewegen de gedichten door rouw en ritme, door klimaatverwarring en door persoonlijke herinnering.
Tot de zon zwelt is een verkenning van verdwijnen en terugkeren – van de mens als een schaduw in het landschap en van taal als de laatste illusie die hardnekkig blijft bestaan.
Pim Cornelussen groeide op in Nederland en woont al zijn halve leven in België, waar hij wijsbegeerte en theaterregie studeerde. Werk van hem verscheen onder andere in De Optimist, Liter, Deus Ex Machina, Kluger Hans, Hard//hoofd en Het Liegend Konijn. Hij trad op poëziefestivals in Nederland en Vlaanderen op en is co-host van de podcast Redden wat je raakt.

