OVT boeken. Welke boeken zijn er besproken in het VPRO radioprogramma OVT? Wie is auteur van het geschiedenisboek, historische roman, non-fictie of andere boeken die voorbij zijn gekomen in het radioprogramma?
OVT boeken
Het radioprogramma Nieuwsweekend wordt elke zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur uitgezonden op NPO Radio 1. De boeken die uitgebreid wordt besteed komen aan bod. Bovendien is er in elke uitzending een rubriek waarin wisselende recensenten boeken bespreken waarin de geschiedenis centraal staat.
Nieuwsbrief nieuwe boeken en recensies
Welke boeken zijn er besproken bij het radioprogramma OVT?
Onderstaand het overzicht van boeken die recent zijn besproken bij OVT. De indeling is per uitzenddag. Links verwijzen naar uitgebreide informatie over de boeken en auteurs. Daarnaast is er aandacht voor de auteurs, recensie en bestelinformatie.
Saul van Stapele – Woorden als wapen
Mythen, macht en gangsta rap
Boek bestellen >
Revolutionaire rappers waarschuwen sinds de jaren tachtig voor staatsgeweld tegen burgers en bieden fel verzet tegen wit nationalisme, al ver vóór de protesten van Black Lives Matter en de politieke opmars van Make America Great Again. Het gangsternarratief is tegelijkertijd als opportunistisch entertainment óók een goudmijn…lees verder >
Marijke Huisman – Queer geschiedenis van Nederland
De strijd om een eigen verleden
Uitgever: Atlas Contact
Boek bestellen >
In Queer geschiedenis van Nederland onderzoekt Marijke Huisman de rijke geschiedenis van de regenbooggemeenschap. Toen Nederland in 2001 als eerste land het (burgerlijk) huwelijk openstelde voor paren van hetzelfde geslacht, was de gedachte dat hiermee hun emancipatie voltooid was. Maar niets bleek minder waar. Terwijl seksuele vrijheid endiversiteit uitgroeiden tot speerpunten in discussies over onze nationale identiteit, bleef de rijke lhbtiqa+-geschiedenis opvallend afwezig in de Canon van Nederland.
WK Voetbal Boeken
WK Voetbal boeken. Welke nieuwe boeken over het wereldkampioenschap voetbal verschijnen er? Over welke landen en voetballers gaan de WK voetbal boeken? Wie is de auteur, schrijfster of schrijver van het boek?
Luc Pauwels – Het verhaal van Brabant
Feiten, fabels en fantasieën uit een vergeten hertogdom
Uitgever: Ertsberg
Boek bestellen >
Pauwels beschrijft hoe één illustere Brabantse dynastie uit de brokstukken van het uiteengevallen Karolingische rijk een middeleeuws staatje smeedt dat ruim de helft van het huidige Vlaanderen en het zuiden van Nederland beslaat: het aloude hertogdom Brabant. Dat hertogdom was een geduchte concurrent van het graafschap Vlaanderen en op zijn hoogtepunt minstens even machtig als zijn Vlaamse of Hollandse buren…lees verder >
Cecile de Morrée – Hoe dacht de middeleeuwer over de ideale date?
Voorhuwelijkse liefde en seks volgens het Antwerps liedboek uit 1544
Boek bestellen >
Het Antwerps liedboek (1544) geeft een beeld van laatmiddeleeuwse visies op liefde, daten en seks vóór het huwelijk in de Lage Landen, waaronder moderne idealen zoals gelijkwaardigheid en consent. Dating was een leuk en spannend onderwerp in de middeleeuwen, juist omdat seksualiteit toen eigenlijk primair binnen het huwelijk hoorde te worden beleefd. Er hing bovendien nogal wat af van wat je uitspookte op liefdesgebied, vooral als jongvolwassene. Zaken als de juiste partnerkeuze en het behoud van maagdelijkheid konden met name voor vrouwen en meisjes immers bepalend zijn voor hun verdere leven. Het was dus belangrijk dat de datingfase van de relatie soepel verliep. Maar hoe zag een ideale date er naar middeleeuws idee eigenlijk uit?
Cécile de Morrée – Het ministerie van Middeleeuwse Zaken
Inspirerende oplossingen voor de grote vraagstukken van nu
Uitgever: Walburg Pers
Het Ministerie van Middeleeuwse Zaken onderzoekt aan de hand van toegankelijke essays hoe middeleeuwse inzichten ons kunnen helpen bij het vormgeven van een veerkrachtige en duurzame samenleving. Dit boek laat met duidelijke voorbeelden zien hoe onze vroegere samenleving omging met deze vraagstukken, die ook toen urgent waren. Bovendien gaat het actief op zoek naar wegen uit actuele crises, door alternatieve – middeleeuwse – visies uit te testen, ter voorbereiding op de uitdagingen van de toekomst…lees verder >
Marjane Satrapi – Persepolis
graphic novel
Boek bestellen >
Marjane Satrapi vertelt de geschiedenis van haar land aan de hand van haar eigen verleden met zowel humor als ernst. Haar beeldverhaal werd tussen 2000 en 2003 in vier delen gepubliceerd in Frankrijk en was meteen een doorslaand succes. In Nederland is het een van de bestverkochte graphic novels aller tijden. In deze editie zijn alle delen bijeengebracht.
Jan Haasbroek – Waar gaat het eigenlijk over? 100 jaar VPRO
Van domineesomroep tot avant-garde
Uitgever: Rubinstein
Boek bestellen >
Op 29 mei 2026 bestaat de VPRO honderd jaar – een prachtige aanleiding voor een boek over deze eigenzinnige en invloedrijke omroep. Met ongekende vrijheid en lef vernieuwden VPRO-makers radio en televisie. Programmamaker, directeur radio en journalist Jan Haasbroek duikt terug in de geschiedenis. Hij vertelt zelf, spreekt met meer dan 100 programmamakers en raadpleegt tal van andere bronnen over de woelige jaren van creativiteit, debat en controverse…lees verder >
Ragna Indra Heidweiller – Wij zijn hier door jullie
De verzwegen geschiedenis
Uitgever: De Correspondent
Boek bestellen >
Wat betekent het om Nederlander te zijn – en wie bepaalt dat eigenlijk? In het felle migratiedebat, waar het continu over ‘de Nederlander’ gaat, is weinig aandacht voor hoe migratie en kolonialisme Nederland hebben gevormd. Ragna Indra Heidweiller reist in haar boek Wij zijn hier door jullie haar familiegeschiedenis achterna: van India, via Suriname, naar Nederland. Ze onthult zo een onderbelicht deel van de Nederlandse geschiedenis, toen Hindostaanse arbeiders na de afschaffing van de slavernij het zware werk op de Surinaamse plantages voortzetten…lees verder >
Rian Thum – Islamic China
An Asian History
Uitgever: Harvard University Press
For more than a millennium, Islam has been a Chinese religion, and native-born Chinese Muslims have played important roles in their homeland—as butchers, merchants, and farmers; diplomats, scholar-officials, and royal astronomers. Yet the Muslims of China have often been understood as inherently foreign, incompatible with Chinese culture. In this reappraisal, Rian Thum recaptures the ordinariness of Chinese Muslims. In doing so, he suggests that these communities, whose classification has so often been seen as problematic, can teach us about the ways social categories are made and maintained in the first place…lees verder >
Richard van Leeuwen – Naar Mekka
De hadj in zeven eeuwen reisverslagen
Uitgever: Van Oorschot
Boek bestellen >
Dit rijk geïllustreerde standaardwerk biedt een breed inzicht in een van de vijf zuilen van de islam, de hadj, de pelgrimstocht naar Mekka.De verslagen die pelgrims schreven van hun tocht naar de Ka’ba – het centrale heiligdom van de islam – worden in hun historische context geplaatst en ingebed in de religieuze en politieke discussies die zich in de loop der eeuwen ontwikkelden. De hadj maakte niet alleen deel uit van de belangrijkste theologische discussies, maar ook van de politieke verwikkelingen tussen de verschillende islamitische rijken onderling en tussen de moslims en de Europese koloniale machten…lees verder >
Maarten Reesink – Planeet Poes
De gedeelde wereld van kat en mens
Uitgever: Noordboek
Onder invloed van de mens evolueerde de wilde sabeltandkat tot een tamme huiskat. In het oude Egypte werd de kat aanbeden, maar in de middeleeuwen zag men het dier als incarnatie van de duivel. Inmiddels zijn katten geliefd en worden ze gezien als volwaardige familieleden. Dit boek beschrijft hoe wij katten zien, hoe katten ons zien, hoe wilde en tamme katten leven, hoe katten verschijnen in films en boeken en hoe ze de wereld ervaren…lees verder >
Philip Dröge – De tijdreiziger
Een wereldreis naar de verhalen van onze tijd
Uitgever: Spectrum
Boek bestellen >
In De tijdreiziger pakt historicus Philip Dröge zijn koffer en reist de wereld rond om onze meest ongrijpbare realiteit te achtervolgen: tijd zelf. Waarom is het om 12 uur vrijwel nergens in Europa echt 12 uur? Hebben de Indiërs tijdreizen uitgevonden? Bestaat tijd eigenlijk wel? Van een klein Zweeds eiland naar de Griekse kust en van een tempel in India naar de Aboriginals van Australië; Droge volgt het pad van oude klokkenbouwers, obstinate monniken en horlogemakers om te ontdekken hoe we de tijd meten en beleven…lees verder >
Jim Terlingen – Trui van Lier
Utrechtse verzetsvrouw
Uitgever: IJzer
Verschenen: 10 april 2026
Boek bestellen >
Trui van Lier heeft 150 kinderen een leven geschonken. Dat was werkelijk een grootse heldendaad. Maarten van Rossem Een interessant en mooi onderzoek dat een duidelijk beeld geeft van Trui en haar werk in Kindjeshaven. Ad van Liempt De Utrechtse rechtenstudente Trui van Lier is 25 wanneer nazi-Duitsland in 1940 Nederland binnenvalt. Dankzij haar goed geïnformeerde joodse vader beseft ze meteen hoe ernstig de situatie is. Ze besluit daarom in Utrecht een kinderpension en crèche op te richten, Kindjeshaven, om een veilige plek te bieden aan joodse kinderen, mocht dit nodig zijn. En het blijkt nodig. Vanaf 1942 vangt Trui er samen met haar medewerkster Jet Berdenis van Berlekom in het geheim joodse kinderen op van nul tot zeven jaar, waarna ze naar andere onderduikadressen worden gebracht. Trui en Jet hebben op deze manier zeker 150 joodse kinderen gered.
Meine Henk Kleinsma – Deftig rechts in gedrang
De geschiedenis van het Verbond voor Nationaal Herstel 1933-1941
Uitgever: Uitgeverij Verloren
Verschenen: 2025
Boek bestellen >
Het Verbond voor Nationaal Herstel (VNH) was een rechts-autoritaire partij die van 1933 tot en met 1941 met wisselend succes in de Nederlandse politieke arena opereerde. Bij de Kamerverkiezingen van 1933 behaalde het VNH één zetel en bij de raadsverkiezingen van 1935 enkele tientallen zetels. Daarmee was Nationaal Herstel na de NSB de meest succesvolle partij op de uiterste rechterflank. De aanhang van het VNH was vooral afkomstig uit kringen van de welgestelde conservatief-protestantse burgerij. Het Verbond behaalde zijn beste verkiezingsresultaten in Den Haag en rijke forensengemeenten als Wassenaar, Bloemendaal en Naarden.
Maite Karssenberg – Dubbelleven
Geertruida Kapteyn-Muysken en haar rebelse levensfilosofie
Uitgever: De Arbeiderspers
Verschijnt: 21 mei 2026
Boek bestellen >
Dubbelleven is de wordingsgeschiedenis van een radicale denker. Een meeslepende biografie van Geertruida Kapteyn-Muysken (1855-1920), een vrouw tijdens het fin de siècle wier gevoelige natuur, ambitie en vrijheidsliefde botsten op de kooi van maatschappelijke verwachtingen. Geertruida Kapteyn-Muysken (1855-1920) is al jong vastbesloten ‘geen verknoeide mensenziel’ te worden. Ze wil studeren, schrijven en de wereld verbeteren. Als ze trouwt en moeder wordt is die vrijheid ver weg. In Londen en Zürich gaat ze deel uitmaken van internationale groepen idealisten, feministen en anarchisten – en hervindt ze zichzelf…lees verder >
Arend Hulshof – Alleen in dans kon zij leven
Het vrijgevochten leven van Darja Collin 1902-1967
Uitgever: Querido
Verschijnt: 7 oktober 2025
Als Darja Collin op negenjarige leeftijd voor het eerst een dansoptreden ziet, weet ze direct: dit wil ik ook. Na een eenzame jeugd op een meisjesinternaat kiest ze – tegen de tijdgeest in – voor het podium. Ze volgt opleidingen in Dresden en Parijs en opent een dansschool in Den Haag. Daar wordt ze verliefd op dichter Jan Slauerhoff, met wie ze een kort en stormachtig huwelijk heeft. Maar het levensverhaal van Darja reikt veel verder dan Nederland en het ballet…lees verder >
Lizzy van Leeuwen – Indehoy!
Geschiedenis van seks in Indië 1602-1942
Uitgever: Walburg Pers
Verschijnt: 30 april 2026
Boek bestellen >
‘Indehoy’ is een modern Indonesisch woord en betekent vrijen, de liefde bedrijven. Het komt oorspronkelijk uit het Nederlands: de reis naar Indië werd niet alleen uit winstoogmerk ondernomen maar ook uit vleselijke begeerte. Aan de hand van deze rode draad onderzoekt Lizzy van Leeuwen de rol van seks in het koloniale project, die misschien wel belangrijker was dan die van geweld. Al vanaf de voc-tijd werd getracht door seksuele machtspolitiek winsten veilig te stellen, orde te handhaven, terrein te winnen en conflicten te beslechten…lees verder >
Leendert van der Valk – Vergeten plekken, vergeten mensen
Een atlas van het Nederlands slavernijverleden
Uitgever: Boom
Verschijnt: 12 mei 2026
Boek bestellen >
Wat we meestal horen over het Nederlands slavernijverleden is maar een fractie van het verhaal. Vaak gaat het over de 600.000 Afrikanen die via de trans-Atlantische handel tot slaaf werden gemaakt. In werkelijkheid hielden Nederlanders miljoenen mensen in slavernij in meer dan dertig landen over de hele wereld. Dat slavernijverleden begint in 1595 met de kidnapping van twee jongens en gaat door tot in de twintigste eeuw – van het Afrikaanse binnenland tot de kusten van China en van het Braziliaanse regenwoud tot de Indonesische eilanden…lees verder >
Koen Ottenheym – De Limes als legende
De herontdekking van de Romeinse rijksgrens en de architectuur in Europa (1450–1720)
Uitgever: Boom
Verschijnt: 5 maart 2026
Boek bestellen >
Een rijk geïllustreerd en meeslepend verhaal waarin geschiedenis, macht en mythe samenkomen. De Donau en de Rijn markeerden ooit de limes, de uitgestrekte noordgrens van het Romeinse Rijk. Eeuwen later, in de vroegmoderne tijd, lagen deze rivieren in het hart van Europa. Zowel edelen als steden grepen hun band met de Romeinse oudheid aan om macht, roem en beschaving te claimen. Anderen benadrukten juist dat hun voorouders nooit door legioenen waren onderworpen en zo hun vrijheid hadden behouden…lees verder >
Liesbeth M. Helmus – De wereld van Gerard van Honthorst
Boek over de Utrechtse schilder
Uitgever: WBOOKS
Verschijnt: 13 april 2026
Boek bestellen >
Dit boek vertelt het verhaal van Van Honthorst: zijn jeugd als oudste in het gezin, zijn opleiding in Utrecht, over hoe hij als jongvolwassene op avontuur ging naar Italië en in Rome kwam te wonen, waar hij misschien wel de succesvolste en gelukkigste jaren van zijn leven doorbracht. Hoe hij terugkeerde naar zijn geboortegrond, een gezin stichtte en zichzelf opnieuw wist uit te vinden. Over zijn succes, ook buiten de landsgrenzen, en over hoe hij een tweede weg insloeg in Den Haag die hem voorspoed en ‘standing’ bracht…lees verder >
Auke Kok – Mussert
Reis naar het kwaad, biografie van de NSB-leider
Uitgever: Hollands Diep
Verschijnt: 21 april 2026
Boek bestellen >
Bijna iedereen kent de naam Anton Mussert (1894-1946) maar haast niemand kan deze vragen beantwoorden. Auke Kok nam daar geen genoegen mee en is de archieven ingedoken. Hij sprak met familieleden, met nabestaanden van toenmalige intimi en bezocht de plekken waar Mussert woonde en werkte en waar hij verrassend grote mensenmassa’s toesprak. Het resultaat is een minutieus verslag van hoe Mussert opgroeide, met zijn tante trouwde en als waterstaatkundig ingenieur in Utrecht op weg leek om minister te worden. Want zo getalenteerd en ambitieus was hij zeker…lees verder >
Niels Springveld – Autisme
Een biografie
Bestelmogelijkheden boek >
Autisme komt voor bij 1 op de 100 mensen en is alomtegenwoordig in de populaire cultuur. En dat terwijl het tot ver in de jaren tachtig vrijwel onbekend was en vooral bij kinderen werd vastgesteld. In Autisme. Een biografie beschrijft de autistische historicus Niels Springveld deze opmerkelijke omslag. Aan de hand van diepgravend onderzoek laat hij op wervelende wijze zien hoe autisme zich in ruim een eeuw ontwikkelde van een symptoom van schizofrenie tot het hedendaagse autismespectrum…lees verder >
Hans D. Schneider – Schrijven voor de farao
Dertig eeuwen Oudegyptische literatuur
Bestelmogelijkheden boek >
Het Oude Egypte heeft niet alleen fantastische monumenten en schitterende kunstschatten nagelaten, maar ook een schat aan bijzondere teksten. In tegenstelling tot de geschriften uit de Griekse en Romeinse tijd zijn die echter nauwelijks bekend bij het grote publiek. Met zijn monumentale bloemlezing van dertig eeuwen literatuur uit de tijd van de farao’s brengt egyptoloog Hans Schneider daar nu verandering in…lees verder >
Mark Ponte – Jazzjaren
Mensen, migratie en muziek in Amsterdam, 1930-1939
Bestelmogelijkheden boek >
Wie in de jaren 1930 ’s avonds door het centrum van Amsterdam liep, hoorde meer dan het geratel van trams en het geroezemoes uit cafés. In stegen en straten klonk een nieuw geluid: jazz had haar weg gevonden naar de stad. Tegen de achtergrond van opkomend fascisme, crisis en oorlogsdreiging, raakt jong Amsterdam in de ban van hotjazz en swing. Wereldsterren als Louis Armstrong, Duke Ellington en Cab Calloway treden op in Amsterdam. Jazzmusici uit de Verenigde Staten, Oost-Europa en Suriname strijken er neer…lees verder >
Uitzending van zondag 15 maart 2026
John Blair – Killing the Dead
Vampire Epidemics from Mesopotamia to the New World
Killing the Dead provides the first in-depth, global account of one of the world’s most widespread yet misunderstood forms of mass hysteria—the vampire epidemic. In a spellbinding narrative, John Blair takes readers from ancient Mesopotamia to present-day Haiti to explore a macabre frontier of life and death where corpses are believed to wander or do harm from the grave, and where the vampire is a physical expression of society’s inexplicable terrors and anxieties…lees verder >
Forugh Karimi – In mijn ogen draag ik wolken
Nederlands-Afghaans roman
Ooit besloot Widá bij moeilijke momenten in haar leven voortaan haar gevoel uit te schakelen. Dat bracht haar ver toen ze als vijftienjarige Kabul moest ontvluchten en in Nederland terechtkwam, waar ze binnen de kortste keren de taal eigen maakte en de middelbare school afrondde, zodat ze geneeskunde kon studeren en een carrière als psychiater kon opbouwen. Maar dan krijgt ze nieuws over een meisje dat vroeger in Kabul als zusje voor haar was en valt de basis onder haar zorgvuldig opgebouwde leven weg…lees verder >
Meer boeken besproken bij OVT
Margot Dijkgraaf – Vrijheid boven alles
biografie van Germaine de Staël
Bestelmogelijkheden boek >
Germaine de Staël (1766-1817) was de enige vrouw voor wie Napoleon zijn leven lang beducht was. Ze trotseerde de conventies van haar tijd, was machtig en invloedrijk en had een Salon in Parijs waar iedereen die ertoe deed elkaar ontmoette. Bovendien was ze een beroemd en scherpzinnig schrijver, een van de eerste Europees georiënteerde intellectuelen – en, zo betoogt Margot Dijkgraaf, een feminist avant la lettre. Ze vocht voor persvrijheid, tegen slavernij en voor de stem van schrijvende vrouwen. Dit wervelende boek vertelt haar fascinerende levensverhaal…lees verder >
Michal Onderco – Europe’s Nuclear Umbrella
Contesting Nuclear Sharing Since 2010
Cambridge Universtiy Press
Verschijnt: 8 januari 2026
Since the mid-2010s, the collapse of key arms control treaties between great powers has unravelled the post–Cold War security architecture in Europe, heightening nuclear risks to Europe. At the same time, a fresh movement emerged, calling for the total abolition of nuclear weapons, due to their catastrophic humanitarian consequences. European policy-makers found themselves between a rock and a hard place – between the global strategic conundrum calling for growing attention to nuclear deterrence, and domestic audiences demanding just the opposite. Europe’s Nuclear Umbrella is about how they navigated this balance…lees verder >
Else Boer (Nederland) – Halewijn
historische roman
Fasna, 1107. In de bossen rond het dorp verdwijnen jonge vrouwen. Iedereen weet dat je daar ’s nachts niet moet komen. Wat heeft hen naar het duister gelokt? Elena, de bastaarddochter van kasteelheer Henric van de Cannenburgh, leidt een teruggetrokken leven. Door haar spraakgebrek heeft ze moeite aansluiting te vinden. Alleen wanneer ze zingt, vloeien haar woorden vrij. Maar haar wereld wankelt wanneer haar vader hertrouwt met vrouwe Marzoeta…lees verder >
Tiina Raevaara (Finland) – Het eeuwige leven
Een korte geschiedenis van ons gevecht tegen dood
Terwijl de wetenschap zich razendsnel ontwikkelt, leven we steeds langer. Hoe heeft de mensheid in de loop der tijd tegen veroudering en de dood gestreden? En welke methoden zullen we in de toekomst tot onze beschikking hebben?
In haar zoektocht naar antwoorden op deze vragen gaat Tiina Raevaara te rade bij de (wetenschaps)geschiedenis: van vampierlegenden tot stamcelbehandelingen en genbewerking…lees verder >
