OVT boeken. Welke boeken zijn er besproken in het VPRO radioprogramma OVT? Wie is auteur van het geschiedenisboek, historische roman, non-fictie of andere boeken die voorbij zijn gekomen in het radioprogramma?
OVT boeken
Het radioprogramma Nieuwsweekend wordt elke zondagochtend van 10.00 tot 12.00 uur uitgezonden op NPO Radio 1. De boeken die uitgebreid wordt besteed komen aan bod. Bovendien is er in elke uitzending een rubriek waarin wisselende recensenten boeken bespreken waarin de geschiedenis centraal staat.
Nieuwsbrief nieuwe boeken en recensies
Welke boeken zijn er besproken bij het radioprogramma OVT?
Onderstaand het overzicht van boeken die recent zijn besproken bij OVT. De indeling is per uitzenddag. Links verwijzen naar uitgebreide informatie over de boeken en auteurs. Daarnaast is er aandacht voor de auteurs, recensies en bestelinformatie.
Het mysterie van Cambodja
Uitgever: WBOOKS, Drents Museum
Verschijnt: 17 oktober 2026
Boek bestellen >
In het binnenland van Cambodja ligt Angkor, een van de grootste archeologische vindplaatsen ter wereld. Angkor was de hoofdstad van het Khmer rijk (9de-15de eeuw) en staat vooral bekend om zijn indrukwekkende hindoeïstische en boeddhistische tempels, met als hoogtepunt Angkor Wat, het grootste religieuze bouwwerk ter wereld. Deze catalogus, die verschijnt bij de gelijknamige tentoonstelling, laat zien hoe onze kennis over Angkor tot stand is gekomen en hoe koloniale perspectieven dat beeld lange tijd hebben gekleurd. Nieuwe technieken zoals lidar veranderen ons begrip van Angkor…lees verder >
portret, Groenland boek
Uitgever: Querido Facto
Verschijnt: 16 september 2026
Boek bestellen >
Haar naam betekende ‘klein meisje’ in de taal van haar voorouders. De jonge Inuit Arnarulunguaq (1896-1933) was de dochter van een Groenlandse jager. Het besneeuwde landschap kende ze als haar broekzak, de extreme vrieskou deerde haar niet en ze was niet bang voor het eindeloze duister van de poolwinters. Jaren later, toen ze Noren en Denen ontmoette die in Groenland kwamen om handel te drijven, wilde Arnarulunguaq maar één ding: deelnemen aan hun expedities. In 1921 sloot ze zich aan bij ontdekkingsreiziger Knud Rasmussen voor een gevaarlijke Arctische reis per slee, die drie jaar zou duren…lees verder >
Hoe vrouwen werden gebruikt in de mythevorming van Europa
Uitgever: Prometheus
Verschijnt: 31 maart 2026
Boek bestellen >
De namen van de middeleeuwse Jeanne d’Arc, Lady Godiva en Isabella van Castilië zijn bij velen bekend, maar hun heldendaden zijn in de eeuwen erna vaak uitgebuit door mannen die erop gebrand waren een nationale identiteit te creëren. Aan de andere kant zijn beroemde achttiende- en negentiende-eeuwse vrouwen, die in hun eigen tijd een voortrekkersrol speelden in het revolutionaire Europa, in de vergetelheid geraakt en is hun nalatenschap al te gemakkelijk genegeerd…lees verder >
Een korte wereldgeschiedenis van de doodstraf
Uitgever: Omniboek
Verschijnt: 18 september 2025
Hoewel in meer dan twee derde van alle landen de doodstraf inmiddels is afgeschaft, was deze eeuwenlang een vast onderdeel van rechtspraak en machtsvertoon. Van Loon biedt een bloedstollende bloemlezing van de meest voorkomende en opmerkelijke executiemethoden, zoals levend begraven, vierendelen, ophangen en verbranden. Hij gaat daarbij in op de historische en maatschappelijke context waarin de betreffende executievorm werd toegepast. Naast wereldwijde voorbeelden richt Van Loon zich ook specifiek op de geschiedenis van de doodstraf in Nederland en België…lees verder >
literaire non-fictie
Een onderzoekster die bang is om zelf gek te worden probeert het stilzwijgen te doorbreken rond de ziekte van haar overgrootmoeder Elisabeth, bijgenaamd Betsy, die in de jaren 1950 met schizofrenie werd gediagnosticeerd. Ze kent haar slechts uit fragmentarische en tegenstrijdige familieverhalen. Binnen de familie wordt liever niet over Elisabeth gesproken; haar naam blijft taboe, generatie na generatie.
Koloniale geschiedenis van het Huis van Oranje-Nassau
Boek bestellen >
Hoe werkte de koloniale verering van Oranje door in het dagelijks leven van mensen in Indonesië, Suriname en de Caribische eilanden? Waarom werden Oranjefeesten en koninklijke bezoeken uitbundig gevierd in de koloniën, en waarom riepen zij tegelijk weerstand, spot en protest op? Schaduwen van de Oranjezon onderzoekt de invloed en doorwerkingen van het Huis Oranje-Nassau in de voormalige koloniën én in Nederland zelf. Niet de vorsten staan hier centraal, maar de mensen die leefden onder de macht van Oranje: van schoolkinderen, militairen en doorsnee inwoners tot activisten, kunstenaars en antikoloniale denkers…lees verder >
Koloniale geschiedenis van het Huis van Oranje
Boek bestellen >
De Oranjes profiteerden van koloniale inkomsten, ondersteunden overzeese expansie en verleenden het rijk vorstelijke allure. Tegelijkertijd veranderde hun rol voortdurend. Waar Willem I het koloniale rijk actief hielp vormgeven, groeide Wilhelmina uit tot het boegbeeld van het Nederlands imperialisme op zijn hoogtepunt. Pas na de dekolonisatie ontstond ruimte voor twijfel, reflectie en uiteindelijk excuses…lees verder >
Rusthuizen voor overspannen moeders
Boek bestellen >
In de jaren vijftig en zestig vielen talloze vrouwen uit door ‘overspannenheid’. Ze waren moe en hadden vage klachten. Het medicijn: rusten in een herstellingsoord. Wat gebeurde er daar? Wat was er met deze vrouwen aan de hand? Meesterverteller Suzanna Jansen las hun brieven en sprak met hun kinderen. Ze hoorde hoe jonge meisjes van school werden gehaald om de taken van hun moeder over te nemen, en hoe sommige kinderen zelfs naar een internaat moesten…lees verder >
Een geschiedenis van de vloeibare mens
Het menselijk lichaam is zo lek als een mandje. Het zweet, spuugt, piest, poept, bloedt en spuit. Juist die vloeibaarheid is essentieel voor ons leven en voor onze gezondheid. Zonder speeksel kunnen we ons eten niet doorslikken en verteren, zonder stollend bloed geen helende wonden, zonder vaginaal vocht en sperma geen voortplanting. Toch hebben we een problematische verhouding met onze lichaamssappen. We vinden pus, zweet en urine tegenwoordig al snel vies en onhygiënisch…lees verder >
non-fictie over Groenland en de wereldpolitiek
Boek bestellen >
Groenland is intussen meer dan een geopolitieke inzet. Het is een samenleving met een rijke cultuur die zichzelf opnieuw uitvindt, een bloeiende onafhankelijkheidsbeweging, en houdt Denemarken en Europa een spiegel voor die niet altijd prettig is. Wat zegt Trumps annexatiedrang over de nieuwe wereldorde? En wat zegt het over ons, Europeanen, hoe we daarop reageren? Een persoonlijke en filosofische zoektocht naar een plek die plotseling ieders aandacht heeft…lees verder >
Een geschiedenis van de overgang
Boek bestellen >
In Wisseljaren beschrijft historica Rina Knoeff met veel oog voor detail hoe vrouwen, artsen, echtgenoten en anderen de menopauze in wisselende gedaanten ondergingen en beschreven. Haar uiterst boeiende verhaal laat zien hoe klachten en symptomen met de tijd veranderden, en hoe geschiedenis en cultuur nog altijd bepalen hoe vrouwen de overgang ervaren…lees verder >
Johan Mezger, lijfarts van de Europese elite
Het onbekende leven van Boudewijn van Heile (ca. 1254 – 1320)
Het leven van een stijlicoon
roman over kindsoldaten in Oeganda
Miriam, Helen en Maggie – drie vrouwen van eind twintig – dragen het fysieke en psychische gewicht van de ervaringen uit hun tienerjaren, waarin ze werden opgeleid tot kindsoldaat in het Lord’s Resistance Army in Oeganda. Het lyrische en tegelijk ferme proza van Otoniya J. Okot Bitek verweeft hun verleden met het heden: het levensritme van voor de oorlog, de toedracht van de ontvoeringen en de gevaarlijke reis terug naar huis…lees verder >
Inmiddels is het Keltisch als levende taal in grote delen van het oorspronkelijke gebied uitgestorven. Om precies te zijn wordt in het uiterste zuidwesten van Engeland, in Cornwall nog Cornisch gesproken. In Wales het Welsh of Kymrisch en in Schotland het Gaelisch, ook wel Schots genoemd. Op het eiland Man werd tot in de jaren zeventig van de vorige eeuw Manx gesproken. Het uiterste westen van Ierland wordt het Iers of Gaeilge de Keltische taal die nog enigszins levend is. Op het Europese vasteland in het uiterste westen van Frankrijk, in Bretagne om precies te zijn, het Bretoens of Brezhoneg de Keltische taal die door een deel van de bevolking gesproken wordt…lees verder >
militaire wereldgeschiedenis
Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (uitstekend)
Boek bestellen >
Het grote militaire geschiedenisboek beschrijft het hoe en waarom van vijfduizend jaar oorlogvoering. Het begint bij de vroegste veldslagen in Mesopotamië en Egypte en eindigt, via onder meer de kruistochten en koloniale oorlogen, bij de Koude Oorlog en de huidige drone oorlogen. Elk hoofdstuk laat zien hoe wapens, strategieën en ideeën zich voortdurend verder ontwikkelden…lees verder >
Boeken genomineerd voor de Libris geschiedenisprijs
Dik van der Meulen (Nederland) – Meester in het paradijs
Jac. P. Thijsse en het landschap
biografie
Uitgever: Querido
Verschijnt: 12 november 2025
Isabel Casteels – De kronieken van de dood
Opstand en executies in de Nederlanden
geschiedenisboek
Uitgever: Lannoo
Verschijnt: 7 oktober 2025
Maite Karssenberg (Nederland) – Dubbelleven
Geertruida Kapteyn-Muysken en haar rebelse levensfilosofie
Uitgever: De Arbeiderspers
Verschijnt: 21 mei 2026
Maarten Van Ginderachter (België) – Arm Vlaanderen Een wereldgeschiedenis
Honger, ziekte en globalisering in het midden van de 19de eeuw
Uitgever: Horizon
Verschijnt: 1 oktober 2025
Dik Verkuil (Nederland) – De ongenaakbare Bolkestein
biografie van Frits Bolkestein
Uitgever: Prometheus
Verschijnt: 12 maart 2026
Hoe radicale burgers in het geweer komen tegen de Bondsrepubliek
Reisgids bestellen >
Opeens is ‘prins’ Heinrich Reuss de 13de wereldnieuws. In een ongekende antiterreuroperatie pakt de Duitse politie eind 2022 tientallen verdachten van een gewelddadige staatsgreep op, onder wie de obscure aristocraat. Naar verluidt wilde Reuss, dromend van het koningschap, Duitsland bevrijden van de tirannieke Bondsrepubliek. Terwijl de verre neef van prinses Beatrix al jarenlang iedere week in Frankfurt voorkomt, dijt de Reichsbürger-beweging waartoe hij wordt gerekend verder uit. Steeds meer Duitse soevereinen verzetten zich tegen de republiek met haar wetten en regels…lees verder >
Het uitzonderlijke leven van George Forster en zijn zoektocht naar de mens
Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (uitmuntend)
Boek bestellen >
Ondanks de moeilijke omstandigheden waarin hij opgroeide toont Andrea Wulf aan dat George Foster zich snel ontwikkelde tot een vrije geest met, zeker voor de tijd waarin hij leefde, liberale denkbeelden. Andrea Wulf is erin in geslaagd om een spannende en uitstekende biografie te schrijven van een van de meest vooruitstrevende en boeiende personen uit de achttiende eeuw. Het is een boek dat je bijna ademloos in een ruk uitleest en volkomen recht doet aan de persoon die George Foster was in al zijn tegenstrijdigheden…lees verder >
Het verhaal van de vrouwelijke lust
Boek bestellen >
Door talloze generaties heen werd vrouwelijk genot gefluisterd, onderdrukt of simpelweg uitgewist. Clit zet eindelijk het geluid vol aan. Met humor en tomeloze nieuwsgierigheid ontleedt Kate Lister de hardnekkige mythes die ons denken over seks en verlangen nog steeds kleuren: dat mannen ‘van nature’ seksueler zouden zijn, dat vrouwen seks zouden moeten inruilen voor liefde, en dat mannelijke lust biologisch vaststaat terwijl die van vrouwen zogenaamd voorwaardelijk is…lees verder >
biografie van Klaasje Rotstein-van den Brink
Boek bestellen >
Klaasje Rotstein-van den Brink (1919-1997), beter bekend als Klazien uit Zalk, was in de jaren negentig niet uit de media weg te slaan met haar huismiddeltjes en kruidentips. Critici noemden ‘dat gekke kruidenvrouwtje’ een kwakzalver, maar haar boeken waren bestsellers. Hoe werd deze ‘gewone huisvrouw’ zo’n fenomeen? Voor ze landelijk doorbrak, timmerde ze aan de weg als verteller van volksverhalen, dialectschrijver en weervrouw. Ze zette Zalk op de kaart, maar had een haat-liefdeverhouding met het dorp – en Zalk met haar. Van Kooten en De Bie persifleerden haar als ‘Berendien uut Wisp’, en door carnavalskrakers en andere commerciële zijpaden werd Klazien haast een parodie op zichzelf…lees verder >
pamflet, memoir
vertaald en ingeleid door René van Stipriaan
Willem van Oranjes Apologie is een felle verdediging, een aanklacht en een autobiografie ineen. Hier leren we het temperament kennen van de gekwetste prins, die het aandurfde om de machtigste man ter wereld uit te dagen. De Apologie verscheen in het heetst van de Nederlandse Opstand in het Frans, Nederlands, Duits en Engels, en werd meteen een internationale bestseller. Ondertussen hield heel Europa de adem in…lees verder >
Autobiografie van een zwarte pasionaria
Boek bestellen bij Libris >
Al van voor haar geboorte staat het leven van Andrée Blouin op scherp. Bij de bevalling is haar Centraal-Afrikaanse moeder veertien. Haar verwekker, een Franse koloniaal, is dan veertig. Op haar derde vliegt ze naar een klooster voor meisjes ‘van gemengde rassen’. Toch duurt het tot ze zelf moeder wordt vooraleer haar wereld kantelt. Haar zoontje krijgt malaria en medicijnen zitten er niet in: hij is een mulat. ‘Zijn dood politiseerde me zoals niets anders dat had kunnen doen’, noteert ze. Soundtrack to a coup d’état haalde Andrée Blouin uit de vergetelheid. Het is bijna niet te geloven dat ze daarin terecht was gekomen. In de jaren 1950 en 1960 is ze een heuse moeder van de dekolonisatie.
De roze geschiedenis
Boek bestellen >
Amsterdam, de roze geschiedenis vertelt het verhaal van homoseksuele mannen en vrouwen in de hoofdstad: van heimelijke homoseksuele praktijken in kroegen en krochten aan het begin van de twintigste eeuw via de eerste stapjes van de homo-emancipatie naar de bloei van een provocatieve subcultuur vanaf de jaren zeventig en de openstelling van het huwelijk in 2001. In deze geactualiseerde editie plaatst Monique Doppert de ontwikkelingen in een scherp historisch perspectief…lees verder >
De strijd om een eigen verleden
Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (uitstekend)
Boek bestellen >
Marijke Huisman beschrijft in haar boek de geschiedenis hoe de homobeweging zich steeds meer ontwikkelde tot het lhbtiqa+ activisme zoals we die nu kennen en hoe ondanks de positieve ontwikkelingen rondom de eeuwwisseling toch niet geleid hebben tot een acceptatie ervan in Nederland en hoe de strijd nog lang niet gestreden is…lees verder >
Atlas van de roze stad
Boek kopen >
Queer Amsterdam – Atlas van de roze stad vertelt de lhbtiqa+-geschiedenis van de hoofdstad in tientallen, vaak ontroerende en dappere verhalen met ook humor en lol. Het is een overzichtswerk opgedragen aan allen die streden en strijden voor eigenheid in de stad. Dit boek verschijnt ter gelegenheid van WorldPride en de grote tentoonstelling Queer Amsterdam, de roze stad in De Nieuwe Kerk. De totstandkoming ervan zou onmogelijk zijn zonder de genereuze medewerking van een van de bijzonderste erfgoedorganisaties die er bestaan: IHLIA LGBTI Heritage…lees verder >
Het verhaal van het Friese paard
Boek bestellen >
Dit boek vertelt het verhaal van het Friese paard, voor paardenliefhebbers in het algemeen en voor liefhebbers van het Friese paard, voor Friezen, en voor diegenen die zich graag verdiepen in geschiedenis. Het vertelt namelijk aan de hand van dit paardenras ook het verhaal van Friesland zelf en van een Nederlandse, Europese en zelfs een wereldgeschiedenis, en daarnaast dat van een levend stukje Nederlands erfgoed…lees verder >
Nederlandse emigranten en een door Apartheid verdeeld Zuid-Afrika
Boek bestellen >
Na de Tweede Wereldoorlog stimuleerde de Nederlandse overheid emigratie. In de jaren ’50 en ’60 vertrokken zo’n 60.000 Nederlanders naar Zuid-Afrika, op zoek naar werk en toekomstperspectief. Ze kwamen terecht in een land dat net de apartheid had ingevoerd. Decennia later keerde een groot deel van hen terug: gedesillusioneerd, bang voor geweld of zonder uitzicht op werk. ‘Terugtrekkers’ werden zij genoemd…lees verder >
Leven en werk van Fiep Westendorp
Boek bestellen >
Fiep Westendorp, die lang in de schaduw bleef van de schrijvers met wie ze werkte, heeft zich altijd ingezet voor het vak van illustrator. Ze beschouwde illustraties terecht als een volwassen kunstvorm. In Fiep, Leven en werk van Fiep Westendorp worden nu voor het eerst alle genres getoond waarin ze zich bekwaamde, ingebed in een biografische schets die licht werpt op haar kunstenaarschap…lees verder >
De strijd om Nederland in 1799
In Het Oranjecomplot ontrafelt Joost Rosendaal een waargebeurde intrige vol hoogmoed en misrekening, inschattingsfouten, rivaliteit, strijd tussen stad en platteland en de oude Oranjeorde tegenover de democratische eenheidsstaat. Het complot van de Oranjes mislukt, maar legt de zwakte van de Franse regering bloot en maakt zo de weg vrij voor een andere staatsgreep: die van generaal Napoleon Bonaparte…lees verder >
De lange nasleep van een dubbele moord
Twee dode vrouwen – een weduwe en haar dienstbode – op een keukenvloer. Een met zorg en ogenschijnlijke voorkennis uitgezochte buit. Geen braaksporen. Nederland huivert na een gruweldaad in de donkerste dagen van december 1872. De daders zijn ontkomen. Het volk begint te morren. Ondertussen klinkt de roep om herinvoering van de kort daarvoor afgeschafte doodstraf. Goedvolk en de kop van Jut reconstrueert het moordonderzoek, de ophef, het proces en de lange nasleep van de misdaad…lees verder >
Over familie die eeuwenlang op ons wachtte
In 2020 verscheen Jaguarman, Raoul de Jongs bekroonde zoektocht naar een legendarische Surinaamse voorvader die zich volgens de overlevering kon veranderen in een jaguar. Het boek raakte lezers wereldwijd en bracht De Jong langs podia in Duitsland, Frankrijk en de Verenigde Staten. Maar wanneer de Engelse vertaling hem in oktober 2025 naar Ghana voert, blijkt zijn reis nog maar net begonnen. Via een reeks van wonderlijke toevalligheden, mysterieuze ontmoetingen en oude verhalen belandt hij in het dorp waar de Jaguarman eeuwen geleden werd ontvoerd…lees verder >
Een persoonlijke geschiedenis van orgaantransplantatie
Boek bestellen >
Het aanbod vertelt de intrigerende geschiedenis van orgaantransplantatie. Over de allereerste, in 1963 in Denver. Of een van de eerste in Nederland, die bijna misgaat wanneer een schoonmaker de zak waar het orgaan in zit voor vuilnis aanziet. Van der Kris tekent de verhalen met smaak op, maar denkt ook na over Susan Sontag en ziek-zijn, over dokters en donoren, en vooral over de patiënten, die net als hij worstelen met de vraag: hoe doe je dat, verder leven dankzij de dood van iemand anders?…lees verder >
Honger, ziekte en globalisering in het midden van de 19de eeuw
De geschiedenis van Arm Vlaanderen is niet louter een lokale tragedie van mislukte oogsten en zieltogende ambachten. Het is ook een wereldomspannend relaas van een aardappelplaag uit Amerika, van Peruviaanse vogelpoep en Senegalese gom, van een ongeziene import uit het Wilde Westen en het Verre Oosten. Kortom, dit verhaal is bij uitstek wereldgeschiedenis…lees verder >
Hoe het woud Rusland heeft gevormd
Boek bestellen >
Van de Mongoolse invasies tot de oorlog die vandaag in Oekraïne plaatsvindt: Pinkham zet het ondoordringbare en eindeloze woud in als lens om Ruslands lange geschiedenis van imperialistische oorlogen te duiden. Ook laat Pinkham zien hoezeer het de Russische cultuur heeft gevormd, waarbij ze rijkelijk put uit sprookjes en de grote literaire werken. De eik en de lariks is een wervelende geschiedenis van de rol die het bos heeft gespeeld in de Russische cultuur, geschiedenis en politiek…lees verder >
Van ver gekomen, gekomen om verder te gaan
Molukse Lente is een eerlijke, moedige en indringende zoektocht naar identiteit, roots en generationeel trauma. Eva Metselaar verweeft haar persoonlijke reis met de verhalen van tien Nederlands-Molukse rolmodellen (makers, denkers en bruggenbouwers) die ieder op hun eigen manier omgaan met vragen en de stille nalatenschap van de geschiedenis. Het boek laat zien hoe deze nieuwe generaties patronen doorbreken. Hoe ze de pijn ombuigen naar kracht, trots en verbinding. Zo schetst Eva een rijk, warm en herkenbaar beeld van wat het betekent om vandaag de dag Moluks én Nederlands te zijn…lees verder >
De geschiedenis van Molukkers 1951-2025
Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (uitmuntend)
In Nederland gebleven gaat over de spanning tussen een migrantengroep en de overheid, over de gewelddadige confrontatie tussen ballingen met politieke idealen en de Nederlandse samenleving, maar óók over samenwerking van overheden en Molukkers om samen de problemen de baas te worden. Het laat zien dat integratie een langdurig proces is; een proces dat – ondanks verschillen – ook herkenbaar is bij andere migrantengroepen…lees recensie >
Mythen, macht en gangsta rap
Boek bestellen >
Revolutionaire rappers waarschuwen sinds de jaren tachtig voor staatsgeweld tegen burgers en bieden fel verzet tegen wit nationalisme, al ver vóór de protesten van Black Lives Matter en de politieke opmars van Make America Great Again. Het gangsternarratief is tegelijkertijd als opportunistisch entertainment óók een goudmijn…lees verder >
Marijke Huisman – Queer geschiedenis van Nederland
De strijd om een eigen verleden
Uitgever: Atlas Contact
Boek bestellen >
In Queer geschiedenis van Nederland onderzoekt Marijke Huisman de rijke geschiedenis van de regenbooggemeenschap. Toen Nederland in 2001 als eerste land het (burgerlijk) huwelijk openstelde voor paren van hetzelfde geslacht, was de gedachte dat hiermee hun emancipatie voltooid was. Maar niets bleek minder waar. Terwijl seksuele vrijheid endiversiteit uitgroeiden tot speerpunten in discussies over onze nationale identiteit, bleef de rijke lhbtiqa+-geschiedenis opvallend afwezig in de Canon van Nederland.
WK Voetbal boeken. Welke nieuwe boeken over het wereldkampioenschap voetbal verschijnen er? Over welke landen en voetballers gaan de WK voetbal boeken? Wie is de auteur, schrijfster of schrijver van het boek?
Feiten, fabels en fantasieën uit een vergeten hertogdom
Uitgever: Ertsberg
Boek bestellen >
Pauwels beschrijft hoe één illustere Brabantse dynastie uit de brokstukken van het uiteengevallen Karolingische rijk een middeleeuws staatje smeedt dat ruim de helft van het huidige Vlaanderen en het zuiden van Nederland beslaat: het aloude hertogdom Brabant. Dat hertogdom was een geduchte concurrent van het graafschap Vlaanderen en op zijn hoogtepunt minstens even machtig als zijn Vlaamse of Hollandse buren…lees verder >
Cecile de Morrée – Hoe dacht de middeleeuwer over de ideale date?
Voorhuwelijkse liefde en seks volgens het Antwerps liedboek uit 1544
Boek bestellen >
Het Antwerps liedboek (1544) geeft een beeld van laatmiddeleeuwse visies op liefde, daten en seks vóór het huwelijk in de Lage Landen, waaronder moderne idealen zoals gelijkwaardigheid en consent. Dating was een leuk en spannend onderwerp in de middeleeuwen, juist omdat seksualiteit toen eigenlijk primair binnen het huwelijk hoorde te worden beleefd. Er hing bovendien nogal wat af van wat je uitspookte op liefdesgebied, vooral als jongvolwassene. Zaken als de juiste partnerkeuze en het behoud van maagdelijkheid konden met name voor vrouwen en meisjes immers bepalend zijn voor hun verdere leven. Het was dus belangrijk dat de datingfase van de relatie soepel verliep. Maar hoe zag een ideale date er naar middeleeuws idee eigenlijk uit?
Inspirerende oplossingen voor de grote vraagstukken van nu
Uitgever: Walburg Pers
Het Ministerie van Middeleeuwse Zaken onderzoekt aan de hand van toegankelijke essays hoe middeleeuwse inzichten ons kunnen helpen bij het vormgeven van een veerkrachtige en duurzame samenleving. Dit boek laat met duidelijke voorbeelden zien hoe onze vroegere samenleving omging met deze vraagstukken, die ook toen urgent waren. Bovendien gaat het actief op zoek naar wegen uit actuele crises, door alternatieve – middeleeuwse – visies uit te testen, ter voorbereiding op de uitdagingen van de toekomst…lees verder >
Marjane Satrapi – Persepolis
graphic novel
Boek bestellen >
Marjane Satrapi vertelt de geschiedenis van haar land aan de hand van haar eigen verleden met zowel humor als ernst. Haar beeldverhaal werd tussen 2000 en 2003 in vier delen gepubliceerd in Frankrijk en was meteen een doorslaand succes. In Nederland is het een van de bestverkochte graphic novels aller tijden. In deze editie zijn alle delen bijeengebracht.
Van domineesomroep tot avant-garde
Uitgever: Rubinstein
Boek bestellen >
Op 29 mei 2026 bestaat de VPRO honderd jaar – een prachtige aanleiding voor een boek over deze eigenzinnige en invloedrijke omroep. Met ongekende vrijheid en lef vernieuwden VPRO-makers radio en televisie. Programmamaker, directeur radio en journalist Jan Haasbroek duikt terug in de geschiedenis. Hij vertelt zelf, spreekt met meer dan 100 programmamakers en raadpleegt tal van andere bronnen over de woelige jaren van creativiteit, debat en controverse…lees verder >
De verzwegen geschiedenis
Uitgever: De Correspondent
Boek bestellen >
Wat betekent het om Nederlander te zijn – en wie bepaalt dat eigenlijk? In het felle migratiedebat, waar het continu over ‘de Nederlander’ gaat, is weinig aandacht voor hoe migratie en kolonialisme Nederland hebben gevormd. Ragna Indra Heidweiller reist in haar boek Wij zijn hier door jullie haar familiegeschiedenis achterna: van India, via Suriname, naar Nederland. Ze onthult zo een onderbelicht deel van de Nederlandse geschiedenis, toen Hindostaanse arbeiders na de afschaffing van de slavernij het zware werk op de Surinaamse plantages voortzetten…lees verder >
An Asian History
Uitgever: Harvard University Press
For more than a millennium, Islam has been a Chinese religion, and native-born Chinese Muslims have played important roles in their homeland—as butchers, merchants, and farmers; diplomats, scholar-officials, and royal astronomers. Yet the Muslims of China have often been understood as inherently foreign, incompatible with Chinese culture. In this reappraisal, Rian Thum recaptures the ordinariness of Chinese Muslims. In doing so, he suggests that these communities, whose classification has so often been seen as problematic, can teach us about the ways social categories are made and maintained in the first place…lees verder >
De hadj in zeven eeuwen reisverslagen
Uitgever: Van Oorschot
Boek bestellen >
Dit rijk geïllustreerde standaardwerk biedt een breed inzicht in een van de vijf zuilen van de islam, de hadj, de pelgrimstocht naar Mekka.De verslagen die pelgrims schreven van hun tocht naar de Ka’ba – het centrale heiligdom van de islam – worden in hun historische context geplaatst en ingebed in de religieuze en politieke discussies die zich in de loop der eeuwen ontwikkelden. De hadj maakte niet alleen deel uit van de belangrijkste theologische discussies, maar ook van de politieke verwikkelingen tussen de verschillende islamitische rijken onderling en tussen de moslims en de Europese koloniale machten…lees verder >
De gedeelde wereld van kat en mens
Uitgever: Noordboek
Onder invloed van de mens evolueerde de wilde sabeltandkat tot een tamme huiskat. In het oude Egypte werd de kat aanbeden, maar in de middeleeuwen zag men het dier als incarnatie van de duivel. Inmiddels zijn katten geliefd en worden ze gezien als volwaardige familieleden. Dit boek beschrijft hoe wij katten zien, hoe katten ons zien, hoe wilde en tamme katten leven, hoe katten verschijnen in films en boeken en hoe ze de wereld ervaren…lees verder >
Een wereldreis naar de verhalen van onze tijd
Uitgever: Spectrum
Boek bestellen >
In De tijdreiziger pakt historicus Philip Dröge zijn koffer en reist de wereld rond om onze meest ongrijpbare realiteit te achtervolgen: tijd zelf. Waarom is het om 12 uur vrijwel nergens in Europa echt 12 uur? Hebben de Indiërs tijdreizen uitgevonden? Bestaat tijd eigenlijk wel? Van een klein Zweeds eiland naar de Griekse kust en van een tempel in India naar de Aboriginals van Australië; Droge volgt het pad van oude klokkenbouwers, obstinate monniken en horlogemakers om te ontdekken hoe we de tijd meten en beleven…lees verder >
Utrechtse verzetsvrouw
Uitgever: IJzer
Verschenen: 10 april 2026
Boek bestellen >
Trui van Lier heeft 150 kinderen een leven geschonken. Dat was werkelijk een grootse heldendaad. Maarten van Rossem Een interessant en mooi onderzoek dat een duidelijk beeld geeft van Trui en haar werk in Kindjeshaven. Ad van Liempt De Utrechtse rechtenstudente Trui van Lier is 25 wanneer nazi-Duitsland in 1940 Nederland binnenvalt. Dankzij haar goed geïnformeerde joodse vader beseft ze meteen hoe ernstig de situatie is. Ze besluit daarom in Utrecht een kinderpension en crèche op te richten, Kindjeshaven, om een veilige plek te bieden aan joodse kinderen, mocht dit nodig zijn. En het blijkt nodig. Vanaf 1942 vangt Trui er samen met haar medewerkster Jet Berdenis van Berlekom in het geheim joodse kinderen op van nul tot zeven jaar, waarna ze naar andere onderduikadressen worden gebracht. Trui en Jet hebben op deze manier zeker 150 joodse kinderen gered.
De geschiedenis van het Verbond voor Nationaal Herstel 1933-1941
Uitgever: Uitgeverij Verloren
Verschenen: 2025
Boek bestellen >
Het Verbond voor Nationaal Herstel (VNH) was een rechts-autoritaire partij die van 1933 tot en met 1941 met wisselend succes in de Nederlandse politieke arena opereerde. Bij de Kamerverkiezingen van 1933 behaalde het VNH één zetel en bij de raadsverkiezingen van 1935 enkele tientallen zetels. Daarmee was Nationaal Herstel na de NSB de meest succesvolle partij op de uiterste rechterflank. De aanhang van het VNH was vooral afkomstig uit kringen van de welgestelde conservatief-protestantse burgerij. Het Verbond behaalde zijn beste verkiezingsresultaten in Den Haag en rijke forensengemeenten als Wassenaar, Bloemendaal en Naarden.
Geertruida Kapteyn-Muysken en haar rebelse levensfilosofie
Uitgever: De Arbeiderspers
Verschijnt: 21 mei 2026
Boek bestellen >
Dubbelleven is de wordingsgeschiedenis van een radicale denker. Een meeslepende biografie van Geertruida Kapteyn-Muysken (1855-1920), een vrouw tijdens het fin de siècle wier gevoelige natuur, ambitie en vrijheidsliefde botsten op de kooi van maatschappelijke verwachtingen. Geertruida Kapteyn-Muysken (1855-1920) is al jong vastbesloten ‘geen verknoeide mensenziel’ te worden. Ze wil studeren, schrijven en de wereld verbeteren. Als ze trouwt en moeder wordt is die vrijheid ver weg. In Londen en Zürich gaat ze deel uitmaken van internationale groepen idealisten, feministen en anarchisten – en hervindt ze zichzelf…lees verder >
Het vrijgevochten leven van Darja Collin 1902-1967
Uitgever: Querido
Verschijnt: 7 oktober 2025
Als Darja Collin op negenjarige leeftijd voor het eerst een dansoptreden ziet, weet ze direct: dit wil ik ook. Na een eenzame jeugd op een meisjesinternaat kiest ze – tegen de tijdgeest in – voor het podium. Ze volgt opleidingen in Dresden en Parijs en opent een dansschool in Den Haag. Daar wordt ze verliefd op dichter Jan Slauerhoff, met wie ze een kort en stormachtig huwelijk heeft. Maar het levensverhaal van Darja reikt veel verder dan Nederland en het ballet…lees verder >
Geschiedenis van seks in Indië 1602-1942
Uitgever: Walburg Pers
Verschijnt: 30 april 2026
Boek bestellen >
‘Indehoy’ is een modern Indonesisch woord en betekent vrijen, de liefde bedrijven. Het komt oorspronkelijk uit het Nederlands: de reis naar Indië werd niet alleen uit winstoogmerk ondernomen maar ook uit vleselijke begeerte. Aan de hand van deze rode draad onderzoekt Lizzy van Leeuwen de rol van seks in het koloniale project, die misschien wel belangrijker was dan die van geweld. Al vanaf de voc-tijd werd getracht door seksuele machtspolitiek winsten veilig te stellen, orde te handhaven, terrein te winnen en conflicten te beslechten…lees verder >
Een atlas van het Nederlands slavernijverleden
Uitgever: Boom
Verschijnt: 12 mei 2026
Boek bestellen >
Wat we meestal horen over het Nederlands slavernijverleden is maar een fractie van het verhaal. Vaak gaat het over de 600.000 Afrikanen die via de trans-Atlantische handel tot slaaf werden gemaakt. In werkelijkheid hielden Nederlanders miljoenen mensen in slavernij in meer dan dertig landen over de hele wereld. Dat slavernijverleden begint in 1595 met de kidnapping van twee jongens en gaat door tot in de twintigste eeuw – van het Afrikaanse binnenland tot de kusten van China en van het Braziliaanse regenwoud tot de Indonesische eilanden…lees verder >
De herontdekking van de Romeinse rijksgrens en de architectuur in Europa (1450–1720)
Uitgever: Boom
Verschijnt: 5 maart 2026
Boek bestellen >
Een rijk geïllustreerd en meeslepend verhaal waarin geschiedenis, macht en mythe samenkomen. De Donau en de Rijn markeerden ooit de limes, de uitgestrekte noordgrens van het Romeinse Rijk. Eeuwen later, in de vroegmoderne tijd, lagen deze rivieren in het hart van Europa. Zowel edelen als steden grepen hun band met de Romeinse oudheid aan om macht, roem en beschaving te claimen. Anderen benadrukten juist dat hun voorouders nooit door legioenen waren onderworpen en zo hun vrijheid hadden behouden…lees verder >
Boek over de Utrechtse schilder
Uitgever: WBOOKS
Verschijnt: 13 april 2026
Boek bestellen >
Dit boek vertelt het verhaal van Van Honthorst: zijn jeugd als oudste in het gezin, zijn opleiding in Utrecht, over hoe hij als jongvolwassene op avontuur ging naar Italië en in Rome kwam te wonen, waar hij misschien wel de succesvolste en gelukkigste jaren van zijn leven doorbracht. Hoe hij terugkeerde naar zijn geboortegrond, een gezin stichtte en zichzelf opnieuw wist uit te vinden. Over zijn succes, ook buiten de landsgrenzen, en over hoe hij een tweede weg insloeg in Den Haag die hem voorspoed en ‘standing’ bracht…lees verder >
Reis naar het kwaad, biografie van de NSB-leider
Uitgever: Hollands Diep
Verschijnt: 21 april 2026
Boek bestellen >
Bijna iedereen kent de naam Anton Mussert (1894-1946) maar haast niemand kan deze vragen beantwoorden. Auke Kok nam daar geen genoegen mee en is de archieven ingedoken. Hij sprak met familieleden, met nabestaanden van toenmalige intimi en bezocht de plekken waar Mussert woonde en werkte en waar hij verrassend grote mensenmassa’s toesprak. Het resultaat is een minutieus verslag van hoe Mussert opgroeide, met zijn tante trouwde en als waterstaatkundig ingenieur in Utrecht op weg leek om minister te worden. Want zo getalenteerd en ambitieus was hij zeker…lees verder >
Een biografie
Bestelmogelijkheden boek >
Autisme komt voor bij 1 op de 100 mensen en is alomtegenwoordig in de populaire cultuur. En dat terwijl het tot ver in de jaren tachtig vrijwel onbekend was en vooral bij kinderen werd vastgesteld. In Autisme. Een biografie beschrijft de autistische historicus Niels Springveld deze opmerkelijke omslag. Aan de hand van diepgravend onderzoek laat hij op wervelende wijze zien hoe autisme zich in ruim een eeuw ontwikkelde van een symptoom van schizofrenie tot het hedendaagse autismespectrum…lees verder >
Dertig eeuwen Oudegyptische literatuur
Bestelmogelijkheden boek >
Het Oude Egypte heeft niet alleen fantastische monumenten en schitterende kunstschatten nagelaten, maar ook een schat aan bijzondere teksten. In tegenstelling tot de geschriften uit de Griekse en Romeinse tijd zijn die echter nauwelijks bekend bij het grote publiek. Met zijn monumentale bloemlezing van dertig eeuwen literatuur uit de tijd van de farao’s brengt egyptoloog Hans Schneider daar nu verandering in…lees verder >
Mensen, migratie en muziek in Amsterdam, 1930-1939
Bestelmogelijkheden boek >
Wie in de jaren 1930 ’s avonds door het centrum van Amsterdam liep, hoorde meer dan het geratel van trams en het geroezemoes uit cafés. In stegen en straten klonk een nieuw geluid: jazz had haar weg gevonden naar de stad. Tegen de achtergrond van opkomend fascisme, crisis en oorlogsdreiging, raakt jong Amsterdam in de ban van hotjazz en swing. Wereldsterren als Louis Armstrong, Duke Ellington en Cab Calloway treden op in Amsterdam. Jazzmusici uit de Verenigde Staten, Oost-Europa en Suriname strijken er neer…lees verder >
Uitzending van zondag 15 maart 2026
Vampire Epidemics from Mesopotamia to the New World
Killing the Dead provides the first in-depth, global account of one of the world’s most widespread yet misunderstood forms of mass hysteria—the vampire epidemic. In a spellbinding narrative, John Blair takes readers from ancient Mesopotamia to present-day Haiti to explore a macabre frontier of life and death where corpses are believed to wander or do harm from the grave, and where the vampire is a physical expression of society’s inexplicable terrors and anxieties…lees verder >
Nederlands-Afghaans roman
Ooit besloot Widá bij moeilijke momenten in haar leven voortaan haar gevoel uit te schakelen. Dat bracht haar ver toen ze als vijftienjarige Kabul moest ontvluchten en in Nederland terechtkwam, waar ze binnen de kortste keren de taal eigen maakte en de middelbare school afrondde, zodat ze geneeskunde kon studeren en een carrière als psychiater kon opbouwen. Maar dan krijgt ze nieuws over een meisje dat vroeger in Kabul als zusje voor haar was en valt de basis onder haar zorgvuldig opgebouwde leven weg…lees verder >
Meer boeken besproken bij OVT
Margot Dijkgraaf – Vrijheid boven alles
biografie van Germaine de Staël
Bestelmogelijkheden boek >
Germaine de Staël (1766-1817) was de enige vrouw voor wie Napoleon zijn leven lang beducht was. Ze trotseerde de conventies van haar tijd, was machtig en invloedrijk en had een Salon in Parijs waar iedereen die ertoe deed elkaar ontmoette. Bovendien was ze een beroemd en scherpzinnig schrijver, een van de eerste Europees georiënteerde intellectuelen – en, zo betoogt Margot Dijkgraaf, een feminist avant la lettre. Ze vocht voor persvrijheid, tegen slavernij en voor de stem van schrijvende vrouwen. Dit wervelende boek vertelt haar fascinerende levensverhaal…lees verder >
Michal Onderco – Europe’s Nuclear Umbrella
Contesting Nuclear Sharing Since 2010
Cambridge Universtiy Press
Verschijnt: 8 januari 2026
Since the mid-2010s, the collapse of key arms control treaties between great powers has unravelled the post–Cold War security architecture in Europe, heightening nuclear risks to Europe. At the same time, a fresh movement emerged, calling for the total abolition of nuclear weapons, due to their catastrophic humanitarian consequences. European policy-makers found themselves between a rock and a hard place – between the global strategic conundrum calling for growing attention to nuclear deterrence, and domestic audiences demanding just the opposite. Europe’s Nuclear Umbrella is about how they navigated this balance…lees verder >
Else Boer (Nederland) – Halewijn
historische roman
Fasna, 1107. In de bossen rond het dorp verdwijnen jonge vrouwen. Iedereen weet dat je daar ’s nachts niet moet komen. Wat heeft hen naar het duister gelokt? Elena, de bastaarddochter van kasteelheer Henric van de Cannenburgh, leidt een teruggetrokken leven. Door haar spraakgebrek heeft ze moeite aansluiting te vinden. Alleen wanneer ze zingt, vloeien haar woorden vrij. Maar haar wereld wankelt wanneer haar vader hertrouwt met vrouwe Marzoeta…lees verder >
Tiina Raevaara (Finland) – Het eeuwige leven
Een korte geschiedenis van ons gevecht tegen dood
Terwijl de wetenschap zich razendsnel ontwikkelt, leven we steeds langer. Hoe heeft de mensheid in de loop der tijd tegen veroudering en de dood gestreden? En welke methoden zullen we in de toekomst tot onze beschikking hebben?
In haar zoektocht naar antwoorden op deze vragen gaat Tiina Raevaara te rade bij de (wetenschaps)geschiedenis: van vampierlegenden tot stamcelbehandelingen en genbewerking…lees verder >
Bijpassende boeken en informatie
Elif Shafak (Engeland) – De eeuwigheid in een kort moment
Colm Tóibín (Ierland) – Een lange winter
Piergiorgio Pulixi (Italië) – De boekhandel van de zwarte katten
Detlev van Heest (Nederland) – Dit was het
Michael Cunningham (Verenigde Staten) – Het onzegbare
Anna Herter (Nederland) – Kamers in onze tijd
Laura Vinogradova (Letland) – De rivier
Aline van Wijnen (Nederland) – Het eetcafé aan de gracht
Jane Austen (Engeland) – Emma
André van Kats (Nederland) – Extra tijd
Edmund de Waal (Engeland) – Waar te beginnen
Tom Uiterwijk (Nederland) – De Pringlemoord
Daan Nijssen (Nederland) – Een jaar in Babylon
Matthias M.R. Declercq (België) – Tanana
Renate Heru Utomo (Nederland) – De wereld van thee
Eva Ludemann (Nederland) – Van de zee en de rivier
Willem de Haan (Nederland) – Terug!
Martijn Peters (België) – Blijf ervan af!
Diverse auteurs (België) – Vogelatlas van Vlaanderen 2020-2024
Philip Goff (Engeland) – Waarom?
Ida Stamhuis (Nederland) – Tine Tammes (1871-1941)
Rita Carter (Engeland) – Het brein eenvoudig uitgelegd
Stephanie Waldek (Verenigde Staten) – Great American Lakes
Niels Muller (Nederland) – Rookbijbel
