Categoriearchief: Litouwen

Litouwse schrijvers en schrijfsters

Litouwse schrijvers en schrijfsters boeken uit Litouwen romans, reisverhalen poëzie en andere publicaties. Wat verder op deze pagina kun je trouwens ook leestips vinden van boeken waarin aandacht is voor het land Litouwen en haar bewoners.

Litouwse schrijvers en schrijfsters – Boeken uit Litouwen

Litouwen is één van de drie Baltische staten, naast Estland en Letland. Het land heeft circa 2,8 miljoen inwoners en is sinds 11 maart 1990 onafhankelijk na deel te hebben uitgemaakt van de Sovjet-Unie. De officiële taal van Litouwen is het Litouws dat door zo’n kleine drie miljoen mensen gesproken wordt. De meeste Litouwse schrijvers en schrijfsters schrijven en publiceren in het Litouws. Daarnaast wordt er regionaal Pools en Russisch gesproken.

Boeken van schrijvers en schrijfsters uit Litouwen in vertaling

Er is in Nederland weinig aandacht voor de literatuur uit Litouwen. Niet vreemd dus dat er weinig romans, verhalen, poëzie en andere boeken uit het Litouws in het Nederlands zijn er worden vertaald. In het Engels en Duits zijn er meer vertalingen te vinden. Maar ook hiervoor geldt je moet ernaar op zoek. Op deze pagina is getracht zoveel mogelijk vertalingen van boeken van Litouwse schrijvers en schrijfster op te nemen. Zodra de redactie een nieuw boek tegenkomt proberen we er aandacht aan te besteden.

Recente vertalingen van Litouwse romans en andere boeken

Schaduwen over de toendra

  • Schrijfster: Dalia Grinkevičiutė (Litouwen)
  • Dalia Grinkevičiutė Schaduwen over de toendra RecensieSoort boek: autobiografische verhalen, oorlogsdagboek
  • Nederlandse vertaling: Jan Bert Kanon
  • Uitgever: Ambo | Anthos
  • Verschenen: 25 maart 2019
  • Omvang: 192 pagina’s
  • Uitgave: Paperback / Ebook / Luisterboek
  • Inhoud boek: In 1941 werd de veertienjarige Dalia Grinkeviciute samen met haar moeder en broertje uit Litouwen naar Siberië gedeporteerd. Als sterkste van de drie wierp ze zich op om dwangarbeid te verrichten. Op eenentwintigjarige leeftijd weet Dalia de goelag te ontvluchten en keert ze terug naar Litouwen. Daar zet ze haar ervaringen uit het strafkamp op papier en begraaft de aantekeningen in haar achtertuin uit angst voor represailles van de KGB…lees verder >

Apokalyptische Variationen

  • Schrijver: Antanas Škėma (Litouwen)
  • Antanas Škėma Apokalyptische Variationen Verhalen uit LitouwenSoort boek: autobiografische verhalen
  • Origineel: Apokaliptinės Variacijos, 1929–1960
  • Duitse vertaling: Claudia Sinnig
  • Uitgever: Guggolz Verlag
  • Verschijnt: augustus 2020
  • Omvang: 360 pagina’s
  • Uitgave: Gebonden Boek
  • Inhoud boek: Antanas Škėma (1910–1961) arbeitete sein ganzes Leben daran, das von ihm Durchlebte in Literatur zu verwandeln. Sein einziger Roman, »Das weiße Leintuch«, gibt Zeugnis von seinem New Yorker Exil. Daneben sind aus allen Phasen seines Lebens literarische Stücke überliefert: Erzählungen, Skizzen, Szenen und Verdichtungen. Es sind in Blickwinkel und literarischer Gestaltung einzigartige Schlüsselszenen der Weltgeschichte: die Kindheit während des Ersten Weltkriegs und des Bürgerkriegs in der russischen und ukrainischen Provinz, Schulzeit und Studium, frühe literarische Versuche im unabhängigen Zwischenkriegslitauen sowie unter sowjetischer und deutscher Besatzung…lees verder >

White Shroud

  • Schrijver:  Antanas Škėma (Litouwen)
  • Antanas Škėma White Shroud Roman uit LitouwenSoort boek: Litouwse roman
  • Origineel: Balta drobulė (1958)
  • Engelse vertaling: Karla Gruodis
  • Uitgever: Vagabond Voices
  • Verschenen: 1 maart 2018
  • Uitgave: Paperback
  • Inhoud boek: White Shroud (Balta drobulė, 1958) is considered by many as the most important work of modernist fiction in Lithuanian. Drawing heavily on the author’s own refugee and immigrant experience, this psychological, stream-of-consciousness work tells the story of an émigré poet working as an elevator operator in a large New York hotel during the mid-1950s. Using multiple narrative voices and streams, the novel moves through sharply contrasting settings and stages in the narrator’s life in Lithuania before and during World War II, returning always to New York and the recent immigrant’s struggle to adapt to a completely different, and indifferent, modern world. Strong characters and evocative utterances convey how historical context shapes language and consciousness, breaking down any stable sense of self…lees verder >

Das weiße Leintuch

  • Schrijver: Antanas Škėma (Litouwen)
  • Antanas Škėma Das weiße Leintuch Roman uit LitouwenSoort boek: Litouwen roman
  • Origineel: Balta drobulė (1958)
  • Duitse vertaling: Claudia Sinnig
  • Uitgever: Guggolz Verlag
  • Verschenen: 2017
  • Omvang: 255 pagina’s
  • Uitgave: Gebonden Boek
  • Inhoud roman: Aus den aufwühlenden Episoden ergibt sich ein Puzzle des 20. Jahrhunderts, das Škėma mit kraftvollem sprachlichem Reichtum schildert – ein Wirbel an Wahrnehmungen und Erinnerungen, die über Garšva hereinbrechen, um deren Bewältigung er mit immer neuen literarischen Anläufen ringt. Eindrücke von den Straßen New Yorks, Liedverse und Reminiszenzen an Litauen drängen assoziativ in den Text hinein, treiben den Protagonisten voran, bedrängen ihn…lees verder >

Meer vertalingen van Litouwse schrijvers en schrijfsters

  • Jurga IvanauskaitėDie Regenhexe
    roman | DTV, 2004 (Duits)
  • Saulius KondrotasDe schaduw van de slang
    familieroman | Meulenhoff, 1994 (Nederlands)
  • Sigitas ParulskisDrei Sekunden Himmel
    roman | Claassen Verlag, 2009 (Duits)

Boeken over Litouwen

Hieronder zijn boeken opgenomen waarin veel aandacht besteed wordt aan het land Litouwen en de inwoners.

De rechtvaardigen

Hoe een Nederlandse consul duizenden Joden redde

  • Jan Brokken De rechtvaardigen RecensieSchrijver: Jan Brokken (Nederland)
  • Soort boek: biografische reportage
  • Uitgever: Atlas Contact
  • Verschenen: 4 oktober 2018
  • Omvang: 504 pagina’s
  • Uitgave: Paperback / Ebook
  • Waardering redactie∗∗∗∗ (uitstekend)
  • Recensie boek: De rechtvaardigen van Jan Brokken is een aangrijpend boek. Hoopgevend dat waar en wanneer er ook ergens oorlog uitbreekt er ook altijd rechtvaardigen zich melden om menselijk leed te verzachten. Jan Brokken is er een meester in om ook dit aspect van menselijkheid op te speuren, uit te pluizen en door te geven. Ernstig belangrijk…lees verder >

Op reis naar het onbekende Litouwen

  • Schrijver: Kurt Van Eeghem (België)
  • Kurt Van Eeghem Op reis naar het onbekende Litouwen RecensieSoort boek: reisverhalen
  • Uitgever: Uitgeverij Polis
  • Verschenen: 10 oktober 2019
  • Omvang: 258 pagina’s
  • Uitgave: Paperback / Ebook
  • Inhoud boek: Op het moment dat we ons samen afvragen wat Europa betekent, ontdekt Kurt Van Eeghem Litouwen. Het is een overrompelende ervaring. Schoonheid in overvloed ligt er aan de rand van Europa op hem te wachten. Kurt Van Eeghem deelt die weelde met ons in een passioneel reisdagboek dat de energie en extase van zijn Schone Kunsten ruimschoots overstijgt. Hij schrijft over de meest noordelijke baroksteden van Europa, de grote liefde voor de kunsten, de complexe geschiedenis, de pure schoonheid, het edele volk en de Europese roeping van Litouwen…lees verder >

Bijpassende informatie

Antanas Škėma – Das weiße Leintuch

Antanas Škėma Das weiße Leintuch roman uit Litouwen informatie. In 2017 verscheen bij Uitgeverij Guggolz Verlag de Duitse vertaling van de roman uit 1958, Balta drobulė, van de Litouwse schrijver Antanas Škėma. Er is geen Nederlandse vertaling van de roman verkrijgbaar. Wel is er een Engelse vertaling, White Shroud, die in 2018 is uitgegeven.

Antanas Škėma Das weiße Leintuch Roman uit Litouwen

Als de redactie het boek leest, kun je op deze pagina de recensie en waardering vinden van de Duitse vertaling van deze roman uit Litouwen, Das weiße Leintuch. Het boek is geschreven door Antanas Škėma. Daarnaast zijn hier gegevens van de uitgave en bestelmogelijkheden opgenomen. Bovendien kun je op deze pagina informatie lezen over de inhoud van deze roman van de Litouwse schrijver Antanas Škėma.

Antanas Škėma Das weiße Leintuch Roman uit Litouwen

Das weiße Leintuch

  • Schrijver: Antanas Škėma (Litouwen)
  • Soort boek: Litouwen roman
  • Origineel: Balta drobulė (1958)
  • Duitse vertaling: Claudia Sinnig
  • Uitgever: Guggolz Verlag
  • Verschenen: 2017
  • Omvang: 255 pagina’s
  • Uitgave: Gebonden Boek

Flaptekst van de roman uit Litouwen

Antanas Škėma (1910–1961) hinterließ einen Roman, der bis heute bedeutenden Einfluss auf die litauische Literatur ausübt: »Das weiße Leintuch«. Geschrieben zwischen 1952 und 1954, wurde er noch nie zuvor ins Deutsche übersetzt. Der Protagonist Antanas Garšva, ein litauischer Exilschriftsteller, arbeitet als Liftboy in einem vielstöckigen New Yorker Hotel. Antanas Garšva, Alter Ego von Antanas Škėma, ist vor den Sowjets aus Litauen geflohen, hadert aber mit der bigotten litauischen Leitkultur und der Trivialität der amerikanischen Konsumgesellschaft. In Rückblenden und Reflexionen versucht er seinen dramatischen Lebensweg zu verarbeiten und ihm einen Sinn zu geben, in der New Yorker Gegenwart findet er sich verstrickt in ein Dreiecksverhältnis mit seiner Geliebten Elena und ihrem Ehemann.

Aus den aufwühlenden Episoden ergibt sich ein Puzzle des 20. Jahrhunderts, das Škėma mit kraftvollem sprachlichem Reichtum schildert – ein Wirbel an Wahrnehmungen und Erinnerungen, die über Garšva hereinbrechen, um deren Bewältigung er mit immer neuen literarischen Anläufen ringt. Eindrücke von den Straßen New Yorks, Liedverse und Reminiszenzen an Litauen drängen assoziativ in den Text hinein, treiben den Protagonisten voran, bedrängen ihn. »Das weiße Leintuch« erzählt aber auch von der Verantwortung des Schriftstellers in einer unsicheren Welt, von Formen der Anpassung und Möglichkeiten des Widerstands. In der alle Register ausschöpfenden Übersetzung von Claudia Sinnig ist der Roman nun auf Deutsch zu entdecken, in dunkler Schönheit und mit all seinen bis heute nicht beantworteten existenziellen Fragen.

Bijpassende boeken en informatie

Antanas Škėma – Apokalyptische Variationen

Antanas Škėma Apokalyptische Variationen recensie en informatie autobiografische verhalen.Op 18 augustus 2020 verschijnt bij Uitgeverij Guggolz Verlag de Duitse vertaling van de autobiografische verhalen Apokaliptinės Variacijos, 1929–1960 , van de Litouwse schrijver Antanas Škėma. Er is geen Nederlandse vertaling van de roman verkrijgbaar.

Antanas Škėma Apokalyptische Variationen Verhalen uit Litouwen

Als de redactie het boek leest, kun je op deze pagina de recensie en waardering vinden van de Duitse vertaling van deze autobiografische verhalen, Apokalyptische Variationen. Het boek is geschreven door Antanas Škėma. Daarnaast zijn hier gegevens van de uitgave en bestelmogelijkheden opgenomen. Bovendien kun je op deze pagina informatie lezen over de inhoud van deze verhalen van de Litouwse schrijver Antanas Škėma.

Antanas Škėma Apokalyptische Variationen Verhalen uit Litouwen

Apokalyptische Variationen

  • Schrijver: Antanas Škėma (Litouwen)
  • Soort boek: autobiografische verhalen
  • Origineel: Apokaliptinės Variacijos, 1929–1960
  • Duitse vertaling: Claudia Sinnig
  • Uitgever: Guggolz Verlag
  • Verschijnt: 18 augustus 2020
  • Omvang: 360 pagina’s
  • Uitgave: Gebonden Boek

Flaptekst van het autobiografische boek van Antanas Škėma

Antanas Škėma (1910–1961) arbeitete sein ganzes Leben daran, das von ihm Durchlebte in Literatur zu verwandeln. Sein einziger Roman, »Das weiße Leintuch«, gibt Zeugnis von seinem New Yorker Exil. Daneben sind aus allen Phasen seines Lebens literarische Stücke überliefert: Erzählungen, Skizzen, Szenen und Verdichtungen. Es sind in Blickwinkel und literarischer Gestaltung einzigartige Schlüsselszenen der Weltgeschichte: die Kindheit während des Ersten Weltkriegs und des Bürgerkriegs in der russischen und ukrainischen Provinz, Schulzeit und Studium, frühe literarische Versuche im unabhängigen Zwischenkriegslitauen sowie unter sowjetischer und deutscher Besatzung, die dramatische Flucht vor den Sowjets, das Leben als displaced person in Thüringen und Bayern und als Neuankömmling in Chicago und New York. All das spiegelt sich in facettenreichen Prosastücken.

Apokalyptische Variationen umspielt die Verheerungen der Geschichte des 20. Jahrhunderts und den Riss, der die Existenzen durchzieht. Schreibend vergewissert sich Škėma seiner Biografie und versucht Sinn und Bedeutung in ihren Splittern aufzuspüren. Wir können lesend nachvollziehen, wie sich die Aussichtslosigkeit in seine Sprache einschreibt, wie diese immer mehr zerspringt, sich auflöst – und wie aus der sprachlichen Entgrenzung eine ganz neue Form entsteht. Claudia Sinnig greift in ihrer Übersetzung die Vielfalt von Škėmas Erzählstilen auf, schürft tief im Sprachmaterial, lotet Trauer und Dunkelheit aus und geht auch der Hoffnung und dem Vorwärtsstreben auf den Grund. Erlösung findet sich vielleicht nicht in Škėmas Leben, aber in seiner Literatur.

Bijpassende boeken en informatie

Antanas Škėma – White Shroud

Antanas Škėma White Shroud recensie en informatie over de inhoud van deze roman uit Litouwen uit 1958. In 2018 verscheen bij Uitgeverij Vagabond Voices de Engelse vertaling van de roman Balta drobulė van de Litouwse schrijver Antanas Škėma. Er is geen Nederlandse vertaling van de roman verkrijgbaar. Wel is er een Duitse vertaling, Das weiße Leintuch, die 2017 is uitgegeven

Antanas Škėma White Shroud Roman uit Litouwen

Als de redactie het boek gelezen heeft, kun je op deze pagina de recensie en waardering vinden van de roman White Shroud. Het boek is geschreven door Antanas Škėma. Daarnaast zijn hier gegevens van de uitgave en bestelmogelijkheden opgenomen. Bovendien kun je op deze pagina informatie lezen over de inhoud van de roman uit 1958 van de Litouwse schrijver Antanas Škėma.

Antanas Škėma White Shroud Roman uit Litouwen

White Shroud

  • Schrijver:  Antanas Škėma (Litouwen)
  • Soort boek: Litouwse roman
  • Origineel: Balta drobulė (1958)
  • Engelse vertaling: Karla Gruodis
  • Uitgever: Vagabond Voices
  • Verschenen: 1 maart 2018
  • Uitgave: Paperback

Flaptekst van de roman van de Litouwse schrijver Antanas Škėma

White Shroud (Balta drobulė, 1958) is considered by many as the most important work of modernist fiction in Lithuanian. Drawing heavily on the author’s own refugee and immigrant experience, this psychological, stream-of-consciousness work tells the story of an émigré poet working as an elevator operator in a large New York hotel during the mid-1950s. Using multiple narrative voices and streams, the novel moves through sharply contrasting settings and stages in the narrator’s life in Lithuania before and during World War II, returning always to New York and the recent immigrant’s struggle to adapt to a completely different, and indifferent, modern world. Strong characters and evocative utterances convey how historical context shapes language and consciousness, breaking down any stable sense of self.

As in other major modernist works, Škėma uses language and allusion to destabilise. Narrative, voice and language shift continuously, capturing the anti-hero’s psychological and cultural disorientation — the complexity of experience in a modern world where, in Yeats’ words, “the centre cannot hold.” Like the author’s, Garšva’s frame of reference is vast — quotes from French arias, Kafka and American culture collide with visceral memories of archaic Lithuanian folk song. Garšva’s use of poignant and comical émigré slang in his interactions captures the ironies and absurdities of the immigrant’s situation. By the end of the novel, further grammatical and linguistic disarray mirrors the final unravelling of Garšva’s mind as he descends into madness.

Like all powerful fiction, this novel draws the reader into an intimate, culturally and historically specific world to explore universal human themes of selfhood, alienation, creativity and cultural difference. This English translation promises to appeal to various audiences: readers of modernist and world literature, scholars of Baltic literature and refugee studies, and members of the Lithuanian diaspora unable to access this novel in Lithuanian. Written from the perspective of a newcomer to an Anglophone country, White Shroud encourages readers to better understand the complexities of immigrant life.

Bijpassende boeken en informatie

Kurt Van Eeghem – Op reis naar het onbekende Litouwen

Kurt Van Eeghem Op reis naar het onbekende Litouwen recensie en informatie over de inhoud van dit boek met reisverhalen uit Litouwen. Op 10 oktober 2019 verscheen bij Uitgeverij Polis dit boek met Litouwen reisverhalen van Kurt Van Eeghem.

Kurt Van Eeghem Op reis naar het onbekende Litouwen Recensie en Informatie

Als de redactie het boek gelezen heeft, kun je op deze pagina de recensie en waardering vinden van Op reis naar het onbekende Litouwen, geschreven door Kurt Van Eeghem. Daarnaast zijn hier gegevens van de uitgave en bestelmogelijkheden te vinden. Bovendien kun je op deze pagina informatie lezen over de inhoud van dit boek met reisverhalen uit Litouwen van Kurt Van Eeghem.

Kurt Van Eeghem Op reis naar het onbekende Litouwen Recensie001Boek-Bestellen

Op reis naar het onbekende Litouwen

  • Schrijver: Kurt Van Eeghem (België)
  • Soort boek: reisverhalen
  • Uitgever: Uitgeverij Polis
  • Verschenen: 10 oktober 2019
  • Omvang: 258 pagina’s
  • Uitgave: Paperback / Ebook

Flaptekst van het boek met Litouwen reisverhalen

Op het moment dat we ons samen afvragen wat Europa betekent, ontdekt Kurt Van Eeghem Litouwen. Het is een overrompelende ervaring. Schoonheid in overvloed ligt er aan de rand van Europa op hem te wachten. Kurt Van Eeghem deelt die weelde met ons in een passioneel reisdagboek dat de energie en extase van zijn Schone Kunsten ruimschoots overstijgt. Hij schrijft over de meest noordelijke baroksteden van Europa, de grote liefde voor de kunsten, de complexe geschiedenis, de pure schoonheid, het edele volk en de Europese roeping van Litouwen.

Met zijn bekende enthousiasme en grote inlevingsvermogen wandelde Kurt Van Eeghem maandenlang door het land. Vintage Van Eeghem, altijd één oog op schoonheid gericht en een ander op de mensen. Wie dit boek leest, wil zo snel mogelijk naar Litouwen.

Kurt Van Eeghem (1952) is een enthousiaste gids in de wereld van de schoonheid. Zijn rijk gevulde carrière op de radio, op het scherm en in theaterzalen leverde vele onvergetelijke momenten op. Hij is ook de auteur van een aantal succesvolle boeken, waaronder Schone Kunsten (2017).

Bijpassende Boeken en Informatie

Dalia Grinkevičiutė – Schaduwen over de toendra

Dalia Grinkevičiutė Schaduwen over de toendra recensie en informatie over de inhoud van dit dagboek over het verblijf in de Siberische Goelag. Op 25 maart 2019 verscheen bij Uitgeverij Ambo | Anthos de Nederlandse vertaling dit dagboek van de Litouwse arts en schrijfster Dalia Grinkevičiutė.

Dalia Grinkevičiutė Schaduwen over de toendra Recensie en Informatie

Als de redactie het boek leest, kun je op deze pagina de recensie en waardering vinden van de verhalen over het leven in Siberische goelag, Schaduwen over de toendra. Het boek is geschreven door Dalia Grinkevičiutė. Daarnaast zijn hier gegevens van de uitgave en bestelmogelijkheden opgenomen. Bovendien kun je op deze pagina informatie lezen over de inhoud van dit dagboek van Dalia Grinkevičiutė.

Dalia Grinkevičiutė Schaduwen over de toendra Recensie

Schaduwen over de toendra

  • Schrijfster: Dalia Grinkevičiutė (Litouwen)
  • Soort boek: autobiografische verhalen, oorlogsdagboek
  • Nederlandse vertaling: Jan Bert Kanon
  • Uitgever: Ambo | Anthos
  • Verschenen: 25 maart 2019
  • Omvang: 192 pagina’s
  • Uitgave: Paperback / Ebook / Luisterboek

Flaptekst van de roman van Dalia Grinkevičiutė

Schaduwen over de toendra van Dalia Grinkeviciute is het aangrijpende oorlogsdagboek van een veertienjarig meisje in een Siberische goelag. “Schaduwen over de toendra’ behoort tot de Litouwse literaire canon en wordt in één adem genoemd met Solzjenitsyn, Primo Levi en Anne Frank.

In 1941 werd de veertienjarige Dalia Grinkeviciute samen met haar moeder en broertje uit Litouwen naar Siberië gedeporteerd. Als sterkste van de drie wierp ze zich op om dwangarbeid te verrichten. Op eenentwintigjarige leeftijd weet Dalia de goelag te ontvluchten en keert ze terug naar Litouwen. Daar zet ze haar ervaringen uit het strafkamp op papier en begraaft de aantekeningen in haar achtertuin uit angst voor represailles van de KGB.

Pas in 1991, vier jaar na Dalia’s overlijden, wordt het dagboek bij toeval gevonden. Schaduwen over de toendra is het verhaal dat Dalia begroef. De directheid waarmee ze haar ontberingen beschrijft getuigt niet alleen van haar lijden, maar ook van de hoop die ze altijd heeft gehouden en die haar de kracht gaf om te overleven.

Dalia Grinkevičiutė Informatie

Dalia Grinkevičiūtė (1927-1987) is geboren in Kaunas, de voormalige hoofdstad van Litouwen. Ze bracht haar tienerjaren door in een Siberische Goelag. Op twintigjarige leeftijd wist ze uit het kamp te vluchten en keerde ze terug naar huis. Echter in 1951 werd ze opnieuw opgepakt en gedeporteerd naar Siberië. Ze overleefde de Goelag en werd vijf jaar later vrijgelaten. Waarna ze medicijnen ging studeerden en haar ervaringen van haar verblijf in Siberische kampen opschreef.

Bijpassende boeken en informatie

Jan Brokken De rechtvaardigen Recensie ∗∗∗∗

Jan Brokken De rechtvaardigen recensie waardering en informatie over de inhoud van het boek over Jan Zwartendijk. Op 5 oktober 2018 is bij Uitgeverij Atlas Contact het nieuwe boek van Jan Brokken De rechtvaardigen Hoe een Nederlandse consul duizenden Joden redde.

Jan Brokken De rechtvaardigen Recensie

Jan Brokken De rechtvaardigen Recensie

Begin 1940 wordt Jan Zwartendijk, directeur van Philips radio’s in Kaunas, opgebeld door Mijnheer De Decker, Nederlands gezant uit Riga, met de vraag om consul van Litouwen te worden. Zwartendijk weet dat met dit telefoontje zijn leven nooit meer zal zijn als voorheen. Omdat deze functie niet meer zal inhouden dan paspoorten verlengen en zo af en toe wat hulp en bijstand verlenen volgens De Decker, stemt Zwartendijk in. Maar hij realiseert zich dat nu ten tijde van oorlog hem vast het een en ander te wachten zal staan. Hij, die absoluut nooit politieke of diplomatieke ambities heeft gehad. Nooit van plan was een held te worden. Het moest zo zijn, blijkbaar hadden zij hem nodig.

Hoe een Nederlandse consul duizenden Joden redde

Met deze eenvoud en overtuiging stapte Jan Zwartendijk, een zeer bescheiden man, in dit diplomatieke avontuur. Vast van plan zich met heel zijn hebben en houden voor deze missie  in te zetten. Jan Brokken bouwt als nog een dijk van een monument voor deze man die zonder aanziens des persoons duizenden doorreisvisa heeft uitgeschreven voor uit Polen gevluchte Joden. Op eigen houtje, zonder consulaire dekking. Hij was immers consul a.i. De uitgeschreven reis ging door Rusland en Japan en dan door naar China. De Decker verschafte hem de nodige parafernalia en de juiste tekst voor de doorreisvisa naar Curaçao. Waar uiteindelijk geen enkele vluchteling is aangekomen. Wanneer het visum  door Jan Zwartendijk was afgegeven moesten de vluchtelingen door naar Chiune Sugihara, de Japanse consul in Kaunas, voor de reis door Japan. Deze mannen, deze helden,  hebben zich  in de zomer van 1940 zo plusminus het snot voor de ogen gewerkt. Met gevaar voor eigen leven, met gevaar voor hun hele gezin.

De Engel van Curaçao

Toen onder de Joden eenmaal bekend was dat de Engel van Curaçao hen kon helpen te vluchten via het oosten, de Oostzee was immers door de Duitsers totaal afgesloten kwam er een eindeloze stroom op gang. Kon Zwartendijk het af met een Franse tekst op de visa, de Japanse consul moest met een kwastje  Japanse karakters schilderen, eindeloos precies en met engelengeduld de doorreispapieren in orde maken. De vluchtelingen moesten met buitenlandse valuta hun doorreis door Rusland betalen. Dat kostte wat, maar dan hadden zo ook wat. Met een luxetrein en voldoende eten en drinken aan boord, werden de Joden dwars door Rusland vervoerd. Even adempauze tijdens deze vlucht naar het oosten, vol onzekerheid op weg naar een onzekere toekomst. Vele jaren zijn de vluchtelingen in China en Japan blijven hangen. Pas na de oorlog ging de reis door naar Israël, Amerika en Australië.

Alle verhalen van gevluchte overlevenden tot in detail uitgepluisd

Op z’n Jan Brokkens zijn de verhalen van de gevluchte overlevenden van toen uitgepluisd. Daardoor is nu bekend dat bijna alle vluchtelingen deze onzekere reis hebben overleefd en ergens in den vreemde een nieuw leven hebben opgebouwd.  Ernstig jammer voor Jan Zwartendijk dat hij dat allemaal nooit heeft geweten. Hij heeft zich dat altijd afgevraagd, maar tijdens zijn leven is daar nooit helderheid over gekomen. Schrijnend is ook het relaas waarin helder wordt dat Zwartendijk nooit in aanmerking kwam voor een of ander lintje of kruis van verdienste of wat voor een koninklijke onderscheiding dan ook.  Hij had immers nooit gehandeld met officiële instemming vanuit Nederlandse politiek of vanuit Engeland, waar de regering tijdens de oorlog zetelde. In plaats van geëerd te worden in Den Haag na de oorlog, kwam hij thuis met een reprimande wegens wangedrag en buitenparlementair handelen uit Den Haag.

Schrijnend hoe de hypocrisie vanuit Den Haag toch altijd weer prevaleert

Schrijnend hoe de hypocrisie vanuit Den Haag toch altijd weer prevaleert boven het zoeken naar het menselijk gezicht, het menselijk uitgangspunt tijdens het handelen. Gelukkig is het  allemaal goed gekomen. Ver na zijn dood hebben zijn kinderen het voor elkaar gekregen, na een lange strijd dat hun vader de titel’ Rechtvaardige onder de Volkeren’ kreeg toegewezen en dat er in juni 2018neen gedenkteken in Kaunas onthuld werd ter nagedachtenis aan de Engel van Curaçao, te weten, Jan Zwartendijk. Ergens in het boek staat dat zolang alle verhalen over een oorlog niet verteld zijn blijft de oorlog voort bestaan. Nu, dit boek bewijst dat nog maar weer eens.

Een aangrijpend, schrijnend en toch hoopgevend boek

De rechtvaardigen van Jan Brokken is een aangrijpend boek. Hoopgevend dat waar en wanneer er ook ergens oorlog uitbreekt er ook altijd rechtvaardigen zich melden om menselijk leed te verzachten. Jan Brokken is er een meester in om ook dit aspect van menselijkheid op te speuren, uit te pluizen en door te geven. Ernstig belangrijk. Jan Brokken – De rechtvaardigen is gewaardeerd met ∗∗∗∗ (uitstekend).

Recensie van Mieke Koster

Jan Brokken – De rechtvaardigen

Hoe een Nederlandse consul duizenden Joden redde

Inhoud Jan Brokken De rechtvaardigen

In “De rechtvaardigen’ beschrijft Jan Brokken het verhaal van de Nederlandse consul, Jan Zwartendijk. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog ontdekte deze consul in Kaunas (Litouwen) een manier om duizenden uit Polen gevluchte Joden het leven te redden: hij schreef voor hen een visum uit voor Curaçao. Daarmee reisden de Joden met de Trans Siberië Express naar Japan, van waaruit ze zich over de hele wereld verspreidden – vrijwel allen overleefden de oorlog. In korte tijd schreef hij koortsachtig duizenden visa uit.

Jan Brokken beschrijft het leven van Jan Zwartendijk en de lotgevallen van veel van de ontkomen Joden in een meeslepend epos, waarin een treffend beeld wordt geschetst van een wanhopige tijd. De rechtvaardigen is een les in moed, in het maken van de juiste keuzes op het juiste moment.

Jan Brokken Informatie

  • Geboren op 10 juni 1949
  • Geboorteplaats: Leiden, Zuid-Holland
  • Nationaliteit: Nederland
  • Discipline: schrijver
  • Soort boeken: romans, reportages, reisverhalen
  • Boeken van Jan Brokken

Bijpassende Boeken en Informatie