Tag archieven: Recensies

Jan Wester – Koeman

Jan Wester Koeman recensie en informatie over de inhoud van de debuutroman van de Nederlandse schrijver en beeldhouwer. Op 28 augustus 2025 verschijnt bij Uitgeverij Pluimt de eerste roman van Jan Wester. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Jan Wester Koeman recensie

Soms lees je een roman die je tegelijkertijd afstoot en aantrekt. Wat exact het geval is met de debuutroman van Jan Wester. Het is een boek dat je opslurpt als je er eenmaal aan begonnen bent. Centraal in de roman staan een vrouw en een man die beiden op hun eigen wijze onder het leven gebukt gaan. Door het lot komen de beide mensen bij elkaar op de boerderij van Koeman, de mannelijke hoofdpersoon.

Is het noodlot wat ze bij elkaar brengt, of voelen ze echt wat voor elkaar? Hun voorgeschiedenis en mentale problemen eisen een zware tol. Langzaam maar zeker ontwikkelt hun samenzijn zich tot iets dat fascineert, afstoot en gruwelijke consequenties in zich draagt.

Jan Wester is erin geslaagd om een fascinerend goed debuut te schrijven. Een boek ook dat je regelmatig in de hoek wilt smijten om er even vanaf te zijn, wat je dan niet doet omdat je toch door wilt lezen. En zeker ook een boek dat nog geruime tijd nazindert nadat je de laatste regel gelezen hebt. Het boek is gewaardeerd met ∗∗∗∗ (uitstekend).

Jan Wester Koeman

Koeman

  • Auteur: Jan Wester (Nederland)
  • Soort boek: Nederlandse debuutroman
  • Uitgever: Uitgeverij Pluim
  • Verschijnt: 28 augustus 2025
  • Omvang: 252 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Prijs: € 23,99 / € 14,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗ (uitstekend)
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van de eerste roman van Jan Wester

De machines op de boerderij kent Jaap Koeman door en door. Alleen werkt de wereld niet volgens dezelfde mechanische precisie. Maar daar valt iets op te verzinnen.

Jaap Koeman kent niets anders dan de zich herhalende dagen op de melkveehouderij van zijn vader, die zich afspelen tegen het stille groen en blauw van het platteland. Kalveren worden geboren en oude koeien worden geslacht, maar het enige wat verandert zijn de doortellende werknummers op hun gele plastic oormerken.

Na een hartaanval wordt Vader verpleegd door Anne. Voordat hij sterft, zegt hij tegen Jaap dat er een kind moet komen, een opvolger voor het familiebedrijf. Jaap knikt, zwijgend als altijd. Het willen van dingen is hem vreemd. Anne ziet het moederschap als een kans om invulling te geven aan haar leven en te ontsnappen uit de koude klauwen van de God van Honger, de personificatie van de eetstoornis die haar al zeven jaar in Hun greep heeft.

Hoewel Jaap en Anne ieder op hun eigen manier in zichzelf opgesloten zitten, lijkt hun pseudorelatie te werken, totdat er een kind wordt geboren dat alle grenzen tussen mens, dier en machine bruut overstijgt.

Jan Wester is geboren in 1995. Hij is schrijver en beeldhouwer. Hij studeerde filosofie aan de UvA en Beeld en Taal aan de Gerrit Rietveld Academie, nam daarna deel aan het Slow Writing Lab van het Nederlands Letterenfonds en maakte onderdeel uit van de Parijsresidentie van deBuren. Zijn beeldend werk was te zien op LekArt 2021 en OBJECT Rotterdam. Koeman is zijn debuut.

Bijpassende boeken

Christina Erikson – Als jij van mij was

Christina Erikson Als jij van mij was recensie en informatie historische roman uit Zweden, de vrouwen van Svartå deel 1. Op 14 augustus 2025 verschijnt bij Uitgeverij Boekerij de Nederlandse vertaling van Om du var min de historische roman van de Zweedse schrijfster Christina Erikson. Hier lees je informatie over de inhoud van de roman, de auteur en over de uitgave.

Christina Erikson Als jij van mij was recensie

Christina Erikson is, samen met haar man Thomas Erikson, eigenaar van het landgoed Svarta. Vanaf 2012 begon ze aan haar carrière als schrijfster en ze schrijft romans geïnspireerd op de geschiedenis van Svarta.

Als jij van mij was is een roman over Svarta, geïnspireerd op de ontdekking van Christina Erikson, dat het landgoed heel lang door vrouwen werd beheerd èn dat een aantal van hen ook de naam Christina droeg.

Het verhaal speelt zich af in 1782 op het landgoed Svarta en aan het hof in Stockholm. De hoofdpersoon is de dan 16-jarige Chrisina Sporre, dochter van baron Karl Sporre en de van geboorte adellijke barones Eleonora. Ze is de oudste van drie kinderen: haar zusje Beata is een schoonheid en de oogappel van haar moeder. Broer Marcus zal – als enige mannelijke erfgenaam – in de toekomst de landgoed-eigenaar worden.

Christina’s ouders vinden dat het voor haar tijd is om haar verantwoordelijkheid te nemen en in het huwelijk te treden met een geschikte partij. Daarvoor worden passende heren uitgenodigd op het landgoed en reist Christina met haar ouders naar Stockholm voor het seizoen van bals. Maar Christina heeft zelf heel andere ideëen voor haar toekomst. Ze is al van kind af aan innig bevriend met de metselaarszoon Gustaf, al heeft ze deze vriendschap nu ze de huwbare leeftijd nadert moeten verbreken. Verder is ze dol op het landgoed – dat heeft ze met haar vader gemeen – en is ze een enorme paardenliefhebster. Haar droom is op het landgoed een eigen stoeterij te beginnen. En ze is er 100% zeker van dat haar kamenier, haar allerbeste vriendin Maja, wat er ook gebeurt bij haar zal blijven.

Terwijl Christina gegadigden ontmoet en leert hoe een huwelijk in zijn werk kan gaan, speelt zich op het landgoed een drama af, wat veel mensen raakt.

Kan Christina haar eigen dromen vasthouden en haar geliefde Svarta?

In een vlotte schrijfstijl vertelt Christina Erikson het verhaal; een verhaal dat zowel spannend als romantisch is. Het mooie landgoed en de geschiedenis aan het Zweedse hof, met mooie, maar zeer oncomfortabele kleding en allerlei kleinerende regels voor dames bijvoorbeeld, zijn een mooie achtergrond voor het verhaal. Ik vond het een prettig boek om te lezen, al miste ik hier en daar wel wat diepgang en vond ik de verhaallijn een beetje voorspelbaar. Toch al met al een heerlijk boek om lekker mee te ontspannen. De roman is gewaardeerd met ∗∗∗∗∗ (zeer goed).

Recensie van Monique van der Hoeven

Christina Erikson Als jij van mij was

Als jij van mij was

De vrouwen van Svartå 1

  • Auteur: Christina Erikson (Zweden)
  • Soort boek: Zweedse historische roman
  • Origineel: Om du var min (2023)
  • Nederlandse vertaling: Corry van Bree
  • Uitgever: Boekerij
  • Verschijnt: 14 augustus 2025
  • Omvang: 336 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook / luisterboek
  • Prijs: € 21,99 / € 9,99 / € 9,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (zeer goed)
  • Boek bestellen bij: Boekenwereld / Bol / Libris

Flaptekst van de historische roman uit Zweden van Christina Erikson

Svartå, 1782. De rebelse zestienjarige Christina heeft grote plannen voor het leven dat ze wil leiden in het landhuis dat haar vader net buiten Örebro aan het bouwen is. Ze wordt echter naar Stockholm gestuurd om aan het hof gepresenteerd te worden en een geschikte echtgenoot te vinden. Maar Christina’s hart ligt bij de paarden van het landhuis en bij de zoon van de metselaar, Gustaf.

Eenmaal in Stockholm wordt Christina meegezogen in de intriges rondom de koning en zijn zus. Ondertussen barst er thuis een vete los tussen Svartå’s rentmeester en Gustafs vader, met verschrikkelijke gevolgen. De enige persoon die Christina haar liefdesverdriet kan toevertrouwen is Maja, haar kamenier.

Christina Erikson is geboren op 22 februari 1973 in Högsby, Zweden en woont met haar man, schrijver Thomas Erikson, op het landgoed Svartå. Ze begon haar carrière als operatieassistent en heeft als consultant in de farmaceutische industrie gewerkt. In 2012 besloot Christina haar leven om te gooien en zich te richten op het schrijven. Ze debuteerde in 2014 als auteur en schrijft romans geïnspireerd op de geschiedenis van Svartå.

Bijpassende boeken en informatie

Brian Klein – De geheime kandidaat

Brian Klein De geheime kandidaat recensie en informatie van de nieuwe politieke thriller van de Engelse schrijver. Op 5 juni 2025 verschijnt bij Uitgeverij Cargo de Nederlandse vertaling van The Counterfeit Candidate de nieuwe thriller van de Britse thrillerschrijver en televisieregisseur Brian Klein. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Brian Klein De geheime kandidaat recensie

Het onderwerp dat de Britse schrijver Brian Klein heeft gekozen is zeker boeiend, interessant en verontrustend te noemen. Een aantal van de belangrijkste nazikopstukken blijken aan het einde van de Tweede Wereldoorlog geen zelfmoord te hebben gepleegd en zijn ontkomen naar Argentinië waar ze in de anonimiteit plannen beraamden om nogmaals aan de macht te komen en de wereld te kunnen regeren.

Als er bij een inbraak in Buenos Aires waarbij honderden kluisjes worden leeggeroofd ook bewijsstukken van de vlucht worden gestolen dreigt het geheim op straat te komen te liggen. Zeker nu nakomelingen van Hitler tot in de hoogste kringen van de Amerikaanse politiek door aan het breken zijn is dit een groot probleem.

Op basis van dit gegeven heeft Brian Klein een spannende thriller geschreven. Echter hier en daar gaat hij wel erg kort door de bocht, schort het een beetje ongeloofwaardigheid wat het verhaal niet helemaal goed doet. Desondanks is het een aardige thriller die voor de lezer die zich niet laat afleidend door de tekortkomingen, een aantal aangename uren leesplezier zal opleveren. De thriller is gewaardeerd met ∗∗∗∗∗ (zeer goed).

  • “Een geweldige politieke thriller. Absoluut briljant.” (Jeremy Clarkson)

Brian Klein De geheime kandidaat

De geheime kandidaat

  • Auteur: Brian Klein (Engeland)
  • Soort boek: politieke thriller
  • Origineel: The Counterfeit Candidate (2025)
  • Nederlandse vertaling: Waldemar Noë
  • Uitgever: Cargo
  • Verschijnt: 5 juni 2025
  • Omvang: 432 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Prijs: € 22,99 / € 12,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (zeer goed)
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van de nieuwe politieke thriller van Brian Klein

Op 30 april 1945 plegen Adolf Hitler en Eva Braun zelfmoord in Berlijn. Hun lichamen worden verbrand en de stoffelijke resten worden begraven in de tuin van de Rijkskanselarij.

Zesenzestig jaar later plegen drie inbrekers de grootste kluisroof in de Argentijnse geschiedenis. Nog voordat de politie op de hoogte is, leidt een paniekerig telefoontje naar Amerika tot een gewelddadige klopjacht waarbij de drie inbrekers worden opgespoord, gemarteld en vermoord. Het is duidelijk: in een van de kluizen zat iets dat nooit gevonden had mogen worden.

Negen dagen later sleept senator John Franklin de republikeinse presidentiële nominatie in de wacht. Hij is favoriet voor de Oval Office. Zijn verkiezing heeft alles te maken met de kluisroof, en alles met de dood van Adolf Hitler, en deze gebeurtenissen vormen samen de kern van een onheilspellende politieke samenzwering met als doel een einde te maken aan een democratische Amerikaanse regering.

Brian Klein is televisie- en filmregisseur voor Netflix, Amazon Prime en Sky. Voor de bbc regisseerde hij vijfentwintig seizoenen van Top Gear. De geheime kandidaat was zijn debuutthriller en het eerste deel van een trilogie. De titel was al een bestseller in eigen beheer en verschijnt inmiddels wereldwijd bij gerenommeerde uitgevers. Het tweede deel De voorspelling van de Führer, verschijnt in juli 2026.

Bijpassende boeken

Philip Gwynne Jones – Een Venetiaans spel

Philip Gwynne Jones Een Venetiaans spel recensie en informatie van de Venetië-thriller van de Welsh schrijver. Op 26 mei 2025 verschijnt bij Uitgeverij Van Maaskant Haun in de reeks Haun Crime & Mystery, de Nederlandse vertaling van The Venetian Game, de thriller die zich in Venetië afspeelt, geschreven door de uit Wales afkomstige schrijver Philip Gwynne Jones. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de schrijver en over de uitgave.

Philip Gwynne Jones Een Venetiaans spel recensie en informatie

  • “Het is geen verrassing dat Philip Gwynne Jones in Venetië woont…kunst en architectuur zijn verweven in een verhaal dat zich langzaam naar een surrealistische climax beweegt.” (Daily Mail)
  • “Ik heb alle romans van Philip verslonden en voelde me meegevoerd naar een nieuw en intiem Venetië.” (Val McDermid)

∗∗∗∗ recensie van de redactie

Een Venetiaans spel is zo’n thriller in het genre waarin Britse schrijvers vaak uitblinken. De Britse honorair consul in Venetië, Nathan Sutherland, ontvangt een pakketje. Hij wordt gedwongen het te bewaren. Als hij zijn nieuwsgierigheid niet kan bedwingen en hij achter de inhoud van het pakketje komt raakt hij verwikkeld in een spannend intrige rondom de roof van een mogelijk waardevol gebedenboek dat door de beroemde Venetiaanse kunstenaar Giovanni Bellini gemaakt zou zijn.

In de thriller Philip Gwynne Jones staat de stad Venetië centraal. Hij gebruikt de kleurrijke omgeving als decor van het verhaal en laat de lezer meegenieten van de sfeer die deze stad zo bijzonder maakt. Doordat hij dit doet met de onderkoelde humor die veel Britse auteurs zo eigen is, voegt hij nog een extra dimensie toe. Krachtig is dat hij dit doet zonder flauw te worden en uit de bocht te vliege,

Al met al een geslaagde thriller met een aantal sterke karakters en een boeiende plot die gegarandeerd een aantal uren aangenaam leesplezier oplevert. Een aanrader die gewaardeerd is met ∗∗∗∗ (uitstekend).

Philip Gwynne Jones Een Venetiaans spel

Een Venetiaans spel

  • Auteur: Philip Gwynne Jones (Wales)
  • Soort boek: Venetië-thriller
  • Origineel: The Venetian Game (2029)
  • Nederlandse vertaling: Anda Schippers
  • Uitgever: Haun Crime & Mystery
  • Verschijnt: 26 mei 2025
  • Omvang: 340 pagina’s
  • Uitgave: paperback
  • Prijs: € 25,00
  • Waardering redactie: ∗∗∗ (uitstekend)
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van de Venetië-thriller van Philip Gwynne Jones

Vanuit zijn kantoor op de Calle dei Assassini (de Straat van de Moordenaars) probeert Nathan Sutherland, Brits honorair consul in Venetië, toeristen te helpen die in de problemen zijn geraakt. Hij leidt een weinig opwindend leven, maar dat verandert dramatisch wanneer hem een grote som geld wordt aangeboden als hij voor iemand een pakketje wil bewaren waarin een oud, uiterst kostbaar gebedenboek blijkt te zitten dat geïllustreerd zou zijn door de Venetiaanse meester , maar is dit een echt kunstwerk of een vervalsing? Vanuit een Palazzo aan het Canal Grande spelen de broers Domenico en Arcangelo Moro een ingewikkeld spel waar Nathan, tegen wil en dank, bij betrokken raakt.

Philip Gwynne Jones werd in 1966 in Zuid-Wales geboren en woonde en werkte in heel Europa voordat hij zich in de jaren negentig in Schotland vestigde. Tijdens de wereldwijde financiële crisis, die begon in 2007, kwam hij op de IT-afdeling van een grote Schotse bank terecht. Na een toevallig gesprek met een man in een pub gaven hij en zijn vrouw Caroline hun baan op, verkochten hun fat en verhuisden naar Venetië op zoek naar een beter en eenvoudiger leven, hoewel dat laatste een waanidee was. Philip is, behalve schrijver, leraar en vertaler. Hij houdt van koken, kunst, (klassieke) muziek en opera; en hij is af en toe te zien en te horen als bas in het Cantori Veneziani en het Ensemble Vocale di Venezia.

Bijpassende boeken

Pieter Waterdrinker – Céline

Pieter Waterdrinker Céline recensie en informatie nieuwe roman van de Nederlandse schrijver. Op 15 mei 2025 verschijnt bij uitgeverij Nijgh & Van Ditmar het nieuwe boek van de uit Nederland afkomstige schrijver Pieter Waterdrinker. Hier lees je informatie over de inhoud van de roman, de schrijver en over de uitgave.

Pieter Waterdrinker Céline recensies

  • “De gave van Waterdrinker voor woeste komedie en zijn oorlogscorrespondentenoog hebben weinig hedendaagse equivalenten.” (The Times)
  • “Bij de immer originele Waterdrinker is het in elke zin raak, een genot. […] Taal is als vloeibaar goud in Waterdrinkers handen.” (Elsevier)
  • “Oorlog, hebzucht en liefde: wat wil je nog meer in Pieter Waterdrinkers nieuwe roman Céline? Erudiet en soms cynisch probeert de schrijver zijn publiek een geweten te schoppen.” (Jozefien van Beek, de Volkskrant)
  • “Céline is weer een echte Waterdrinker, maar juist het stuk waarin hij een andere register bespeelt is een hoogtepunt.” (Maarten Moll, Het Parool)

Recensie van de redactie

Als je een roman leest van Pieter Waterdrinker dan weet je meestal wel wat je voorgeschoteld krijgt. Bijna altijd vertelt hij een verhaal dat niet ver van zijn eigen leven afstaat, alhoewel het lang niet altijd autobiografisch. En dat geldt ook voor zijn nieuwe roman Céline.

Hoofdpersoon van het boek is Tolja die nog gebukt gaat onder de verschikkingen van de oorlog in Oekraïne. Hij probeert in een hotel in Parijs weer een beetje tot zichzelf te komen. En dat doet hij met het enige dat nog van waarde voor hem is, het boek Guerre, van de Franse schrijver Céline en een blinde en dove kat die hij in zijn rugzak draagt.

Tolja is literair vertaler die in de gruwelijke maalstroom van de oorlog terecht is gekomen en nu probeert hij te reflecteren op wat er gebeurt is in de voorafgaande periode en allerlei discutabele zaken die het daglicht nauwelijks meer kunnen verdragen. Bovendien denkt hij terug aan een verloren liefde, een jeugd in het Zeeuws-Vlaamse Terneuzen en zijn vader de atoomgeleerde uit de Sovjet-Unie die na zijn vlucht naar het westen nergens meer aan de bak kwam en altijd gewantrouwd werd.

De roman bevat weer de zo kenmerkende elementen van een echte Waterdrinker, betrokkenheid bij de schokkende actualiteit in Oekraïne en Rusland, de bijna onoverkomelijke mogelijkheid om je eraan te onttrekken, gehuld in een bij vlagen spannend en aangrijpend verhaal dat onder de huid van de lezer kruipt. Gewaardeerd met ∗∗∗∗ (uitstekend).

Pieter Waterdrinker Céline

Céline

  • Auteur: Pieter Waterdrinker (Nederland)
  • Soort boek: Nederlandse roman
  • Uitgever: Nijgh & Van Ditmar
  • Verschijnt: 15 mei 2025
  • Omvang: 432 pagina’s
  • Uitgave: gebonden boek / ebook
  • Prijs: € 27,99 / € 15,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗ (uitstekend)
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van de nieuwe roman van Pieter Waterdrinker

Anatoli Chitrov (Tolja) heeft zich met zijn katje op een hotelkamer in Parijs gevestigd. Het is eind september 2023. Na zijn aftocht uit de oorlog in Oekraïne vertrok Tolja eerst naar Amsterdam, om zich daar te verenigen met zijn grote liefde Zita. Maar een onverwacht telefoontje gooide alles overhoop.

In Parijs probeert hij krampachtig uit handen te blijven van iemand die werkt voor de mysterieuze Sjors van Kampen, de man door wie hij een jaar eerder naar Rusland was gestuurd. Al dwalend door de stad denkt Tolja terug aan zijn jeugd in Terneuzen en aan de verschrikkingen op het slagveld. Hoe kwam hij daar in de oorlog in Oekraïne terecht? En is hij inderdaad schuldig aan oorlogsmisdaden?

Pieter Waterdrinker is geboren op 17 oktober 1961 in Haarlem. Hij is de auteur van veelgeprezen romans als Duitse bruiloft, Poubelle, De rat van Amsterdam en Biecht aan mijn vrouw. De moderne klassieker Tsjaikovskistraat 40 werd een grote bestseller. Waterdrinker werd genomineerd voor o.a. de Libris Literatuur Prijs, de Bob den Uyl Prijs en de prestigieuze impac Dublin Literary Award 2011.

Bijpassende boeken en informatie

Janna Coomans – Dievenland

Janna Coomans Dievenland recensie en informatie boek over overleven in de middeleeuwen. Op 8 mei 2025 verschijnt bij Uitgeverij De Bezige het nieuw boek van de Nederlandse historicus Janna Coomans over de Middeleeuwse geschiedenis. Hier lees je informatie over de inhoud van het geschiedenisboek, de auteur en over de uitgave.

Janna Coomans Dievenland recensies en reviews

Als er in de media een boekbespreking of recensie verschijnt van Dievenland, Overleven in de Middeleeuwen, geschreven door Janna Coomans, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan. Op zondag 26 oktober 2025 is bekend gemaakt dat Dievenland de Libris Geschiedenis Prijs 2026 heeft gewonnen.

  • “Uitzonderlijk bronnenmateriaal, wetenswaardige terzijdes, knipogen naar vandaag, maar vooral een originele kijk op het leven van middeleeuwers aan de onderkant van de maatschappij. Dievenland van Janna Coomans heeft het allemaal, ik kan het alleen maar aanraden.” (Bart Van Loo)

Recensie van de redactie

Veel geschreven en betrouwbare bronnen over het leven van gewone mensen aan het einde van de middeleeuwen zijn er niet beschikbaar. Daarom is er relatief maar weinig aandacht hiervoor. Toch is het historicus Janna Coomans gelukt om meer inzicht te verschaffen in het leven van de “gewone” middeleeuwse man en vrouw.

Over diefstal, misdaad en conflicten, gepleegd in deze periode zijn wel schreven bronnen te vinden. Bronnen waarin verslag wordt gedaan van kleine en grotere vergrijpen en hoe mensen tot hun daden zijn gekomen. Bovendien verschaft het inzicht hoe er in deze periode tegen bepaalde zaken werd aangekeken en hoe anders we die tegenwoordig beschouwen.

In haar boek laat Janna Coomans de lezer kennismaken wat het betekende om in de Lage Landen gedurende late middeleeuwen te leven. Hoe moeilijk het was om het hoofd boven water te houden, sterker nog, in leven te blijven. En ondanks al het leed, weet de schrijfster een zekere mate van lichtvoetigheid te behouden, zonder uitbreuk te doen aan de serieusheid van het onderwerp.

Als met al is Janna Coomans erin geslaagd om een mooi boek te schrijven dat inzichten verschaft over de late middeleeuwen die nauwelijks bekend waren. Het boek heeft volkomen terecht de Libris Geschiedenis Prijs 2026 gewonnen en is door onze redactie gewaardeerd met ∗∗∗∗ (uitstekend).

Janna Coomans Dievenland

Dievenland

Overleven in de middeleeuwen

  • Auteur: Janna Coomans (Nederland)
  • Soort boek: Middeleeuwse geschiedenis
  • Uitgever: De Bezige Bij
  • Verschijnt: 8 mei 2025
  • Omvang: 344 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Prijs: € 27.99 / € 12,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗ (uitstekend)
  • Winnaar Libris Geschiedenis Boek 2025
  • Boek bestellen bij: Boekenwereld / Bol / Libris

Flaptekst van het boek over overleven in de middeleeuwen van Janna Coomans

Een meisje dat stiekem een koe van een nonnenklooster melkt, een edelsmid die een molenaarsvrouw versiert met een gestolen boek, een gezin dat een gejatte jas voor de zekerheid uitrafelt en dan het draad verkoopt, of een knecht die het schaap van zijn stiefvader opeet: wat gestolen wordt, is waardevol. En wie iets steelt, geeft een inkijkje in zijn leven en inventiviteit.

Op basis van tot nu toe onontdekte dievenbekentenissen verkent Janna Coomans de dagelijkse handel en wandel van de late middeleeuwen. Dievenland is een uitzonderlijk levendig boek over gewone mensen die geconfronteerd werden met instabiliteit en onzekerheid in de laatmiddeleeuwse Lage Landen.

Janna Coomans is historicus en universitair docent aan de Universiteit Utrecht. Ze publiceerde in 2021 het internationaal geprezen Community, Urban Health and Environment in the Late Medieval Low Countries bij Cambridge University Press, waarmee ze cum laude promoveerde. Door haar onderzoek in plaatselijke archieven ziet ze hoe de middeleeuwen een belangrijke bron van inspiratie kunnen zijn voor het heden.

Bijpassende boeken

Jørn Lier Horst – De verrader

Jørn Lier Horst De verrader recensie, review en informatie over de inhoud van de William Wisting thriller van de Noorse schrijver. Op 8 april 2025 verschijnt bij A.W. Bruna Uitgevers de Nederlandse vertaling van Forræderen de nieuwe William Wisting thriller deel 17, geschreven door Jørn Lier Horst, de uit Noorwegen afkomstige thrillerschrijver.

Jørn Lier Horst De verrader recensie en review

Als je als thrillerschrijver deel zeventien schrijft van een reeks boeken met dezelfde hoofdpersonen loop je het risico dat de klad er langzamerhand inkomt en het risico op herhaling van een plot groot is. Gelukkig weet de Noorse thrillerschrijver Jørn Lier Horst aan dit lot te ontkomen in zijn nieuwste boek met William Wisting, het hoofd van de recherche in het Noorse district Vestvold in de hoofdrol.

Horst laat deze thriller relatief rustig op gang komen waarna er opeens een plotwending komt waardoor het verhaal een hoge mate van intensiteit krijgt doordat de ontwikkelingen direct raken in het persoonlijke leven van Wisting. Zijn betrokkenheid wordt hierdoor nog groter dan normaal en hij staat voor bijna onmogelijke keuzes die hij toch maakt, met alle consequenties van dien.

De verrader is een van de sterkere thrillers in de toch al uitstekende reeks met William Wisting in de hoofdrol. Een aanrader voor de liefhebber van de betere Scandithriller en misdaadromans in het algemeen. Het boek is gewaardeerd met ∗∗∗∗ (uitstekend).

Jørn Lier Horst De verrader

De verrader

William Wisting thriller 17

  • Auteur: Jørn Lier Horst (Noorwegen)
  • Soort boek: Noorse thriller, Scandithriller
  • Origineel: Forræderen (2022)
  • Nederlandse vertaling: Bianca Cornelissen
  • Uitgever: A.W. Bruna
  • Verschijnt: 8 april 2025
  • Omvang: 334 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook / luisterboek
  • Prijs: € 23,99 / € 7,99 / € 15,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗ (uitstekend)
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van de William Wisting thriller 17 van Jørn Lier Horst

Na weken van zware regenval ontstaat er een aardverschuiving in een woonwijk van Larvik, waarbij tientallen huizen worden bedolven. Wisting sluit zich aan bij de reddingsoperatie. Tegen zonsopgang de volgende dag zijn alle bewoners geteld en is het duidelijk dat het natuurverschijnsel geen levens heeft geëist. En toch wordt er vierentwintig uur later een dode gevonden tussen het puin.

De lijkschouwer stelt vast dat het tijdstip van overlijden achtenveertig uur voor de aardverschuiving moet zijn geweest. In het onderzoek naar de dood van de man zijn er aanknopingspunten die verband lijken te houden met verschillende andere lopende zaken, en Wisting wordt ingeschakeld om een apart onderzoeksteam te leiden. Algauw blijkt echter dat er een verrader in de groep zit.

Jørn Lier Horst is geboren op 27 februari 1970 in Bamble, Telemark in Noorwegen. Hij heeft zich met zijn bekroonde misdaadserie over inspecteur William Wisting gevoegd bij de elite van de Scandinavische thrillerschrijvers. Voordat hij zich fulltime aan het schrijven wijdde, werkte hij als hoofd van de recherche in het Noorse district Vestfold. Horsts werk is een unieke mix van spanning en realisme, en hij toont zich een uitstekend observator van menselijke interactie. Van de boeken van Jørn Lier Horst zijn alleen al in Noorwegen dat zo’n 5,5 miljoen inwoners heeft meer dan een miljoen exemplaren verkocht.

Bijpassende boeken

Astrid Sy – De glazenwasser van het Rijksmuseum

Astrid Sy De glazenwasser van het Rijksmuseum recensie en informatie kinderboek voor 10+ jaar. Op 27 maart 2025 verschijnt bij Uitgeverij Luitingh-Sijthoff het nieuwe boek van de Nederlandse kinderboekenschrijfster Astrid Sy over het Rijksmuseum in Amsterdam. Hier lees je informatie van de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Astrid Sy De glazenwasser van het Rijksmuseum recensie

Als zijn vader plotseling overlijdt, is de twaalfjarige Freddie ineens de glazenwasser van het Rijksmuseum. Vrijwel onzichtbaar voor het vaste personeel, doet hij het werk nu alleen. Maar waarom sluipt een groepje mannen midden in de nacht door het museum. En belangrijker nog: waarom zitten ze met hun vingers aan De Nachtwacht, het beroemde schilderij?

Freddie ontdekt nóg iets verontrustends. Over hemzelf, dit keer. Een groot geheim, waarvan hij had gewild dat hij er met zijn vader over had kunnen praten. Maar in plaats daarvan, moet hij het doen met een laatste brief. En een geheimzinnig gedicht dat hem moet helpen een geheim op te sporen. Een krachtig geheim, dat voor grote ellende kan zorgen, als het in verkeerde handen valt…

De proloog  van De glazenwasser van het Rijksmuseum zet direct de toon; spannend en meeslepend. Daarna moet het verhaal even op gang komen, maar dat duurt niet heel lang. Het verhaal wordt steeds spannender, naarmate Freddie meer leert over zijn geheimzinnige gave. Het is een mooie mix tussen geschiedenis en fictie. De sprongen terug in de tijd,  worden levendig beschreven, waardoor je je onderdeel van de scène voelt

De komst van de jonge Rembrandt  in Freddies leven, is een enorme aanvulling. Daar waar Freddie wat goeiig en bedachtzaam is, is Rembrandt vlug, brutaal en grappig. Het geeft het boek precies het beetje pit dat het nodig heeft. Het vriendschappelijke gekibbel is ook een mooi tegenwicht voor de spanning die opbouwt. Freddie komt er zelf vrij laat achter wie zijn tegenstander is. Als lezer kun je dat eerder door hebben, waardoor het verrassingseffect teniet wordt gedaan. Maar ondanks dat, blijft het leuk genoeg om te lezen.

De glazenwasser van het Rijksmuseum is een mooi boek waar fictie en feiten verweven zijn tot een spannend avontuur.  Een betoverend verhaal dat de magie van schilderijen en geschiedenis goed weet over te brengen! Het boek is gewaardeerd met ∗∗∗∗ (uitstekend).

Recensie van Jolien Dalenberg

Astrid Sy De glazenwasser van het Rijksmuseum

De glazenwasser van het Rijksmuseum

  • Auteur: Astrid Sy (Nederland)
  • Soort boek: kinderboek (10+ jaar)
  • Uitgever: Luitingh-Sijthoff
  • Verschijnt: 27 maart 2025
  • Omvang: 288 pagina’s
  • Uitgave: gebonden boek / ebook
  • Prijs: € 17,99 / € 9,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗ (uitstekend)
  • Boek bestellen bij: Boekenwereld / Bol / Libris

Flaptekst van het kinderboek over het Rijksmuseum van Astrid Sy

In De glazenwasser van het Rijksmuseum neemt Jonge Beckmanprijswinnaar Astrid Sy je mee naar historisch Amsterdam, wanneer de 12-jarige Freddie een groot geheim in het Rijksmuseum ontdekt. Een meeslepend avontuur over tijdreizen, kunst en identiteit dat zich afspeelt in de hoofdstad, die in 2025 zijn 750-jarig bestaan viert.

Freddie woont alleen in een torenkamertje in het Rijksmuseum. Sinds de dood van zijn vader is hij daar de glazenwasser. Op een nacht ziet hij een groepje mannen De Nachtwacht onderzoeken. Wat zijn ze van plan? Freddie raakt verwikkeld in een avontuur vol wilde achtervolgingen, schilderijen die tot leven komen en raadsels die hem terug in de tijd brengen. Ergens in het Rijksmuseum is een geheim verborgen dat verbonden is met zijn eigen verleden.

Astrid Sy is geboren op 10 november 1987 in Leiden. Ze is historicus, presentator van het tv-programma  Andere tijden en schrijver. In de zomer van 2020 was ze te zien in De slimste mens. Ze is als onderzoeker betrokken bij het nog te realiseren Nationaal Holocaust Museum. De indringende YA-roman Noem geen namen is een belangrijk verhaal over de Tweede Wereldoorlog voor jongen mensen van nu. Zelf zei Astrid over dit boek: ‘De gedachte wat ik zou hebben gedaan, kreeg ik niet meer uit mijn hoofd. Ik móést er een boek over schrijven.’

Bijpassende boeken en informatie

Martin Rombouts – Boek 1

Martin Rombouts Boek 1 recensie en informatie van de inhoud van de Nederlandse debuutroman. Op 11 maart 2025 verschijnt bij Uitgeverij Das Mag de eerste roman van Martin Rombouts de uit Nederland afkomstige schrijver, zanger van de de literaire Boyband, en winnaar het 21e seizoen van De slimste mens. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Martin Rombouts Boek 1 recensie van Tim Donker

Goed. Laat me zien of ik dit begrijp. Man is dichter, man doet mee aan een kennisquiz. Dat is al tamelijk suspect, niet?, zeker voor een (zelfverklaard) dichter. Toch. Ik probeer het me voor te stellen. Misschien als ze een geweer tegen je kop hielden ofzo. Misschien als je werkelijk geen ene fuck te doen hebt en dag na dag met je klikken en je klakken op je kale kouwe vloer naar het plafond ligt te staren en beetje bij beetje dood gaat van verveling, en je wordt benaderd, iemand vraagt je, meedoen aan een kennisquiz of doodgaan van verveling, misschien dat je dan onder bepaalde omstandigheden niet voor doodgaan kiest. Misschien omdat je weddenschap verloren hebt, sommigen eten dan hun hoed op maar je hebt geen hoed je zei als ik verlies doe ik mee aan een kennisquiz, je dacht echt dat je niet verliezen kon, je had geloof je nog liever je hoed opgegeten maar je hebt geen hoed en een man en man een woord een woord. Dus oké. Man doet mee. Man wint. Ook nog eens. Te maken materies erger. Ronde na ronde. Met domme, vergetelijke dingen te weten die in een goed functionerend brein meteen vernietigd zouden worden om verregaande vervuiling te voorkomen. Zo niet in mans brein, man weet al die dingen nog, ach ja Karl Kraus zegt “In een hol hoofd past veel kennis”, en ik zeg hem dat graag na. Misschien zouden ze het beter De domste mens noemen. Door alles te onthouden wat het onthouden helemaal niet waard is, wint man uiteindelijk de kennisquiz. En man is dichter, zei ik al dat die kennisquizwinnaar dichter is? Des anderendaags heeft man “e mails van wel negen uitgeverijen” in zijn inbox, en die boden hem “voorschotten die ongekend hoog zijn voor een eerste boek”. Dit boek dus. Dit hier Boek 1 geheten eerste boek.

(stel je bent uitgever, je geeft boeken uit, naar ik aanneem omdat je houdt van literatuur, je zit op een avond onderuitgezakt voor je televisie hologig naar een kennisquiz te kijken, je ziet daar een man ronde na ronde winnen, de man is dichter, waarom kom je, op grond van het loutere feit dat die man een quiz wint, op het idee om die man te benaderen voor een boek, hoe werkt dat, het is een hele populaire kennisquiz, dat wel, zelfs mijn tante keek daar naar, ook zij nu dood, helaas, die had niks met kennis en niks met quizzen en toch keek ze, is het zo dat zo’n uitgever dan denkt half Nederland heeft die man zien winnen, een bepaald percentage daarvan is lezer, een bepaald percentage daarvan gaat zeker en vast een boek kopen van die gast die zoveel wist toen in die kennisquiz, dat moeten we uitgeven, dat gaat ons geld opleveren?)

Van de negen uitgeverijen die hem e-mails stuurden, kiest man uitgerekend Das Mag, welke waren die acht andere uitgeverijen vraagt een mens zich af, wie een tijdschrift Dag Mag noemt is ofwel compleet megalomaan ofwel zo ongekend clichématig dat het bijna aandoenlijk wordt, maar noem een paard een paard: bijzonder vormgegeven is dit Boek 1 wel. Je weet niet wat het is, het lijkt niet direct literatuur en het lijkt ook niet direct nieuw, het kon een of ander oud wetenschappelijk werkje zijn met veel getallen en modellen en schema’s in, of het eerste deel van het heruitgegeven complete oeuvre van een bijna vergeten Russische schrijver op dundruk, maar dan blader je zo’n beetje door en dan denk onee verrek het is een dichtbundel en je denkt ha! en je denkt fijn! en je fiets rappekens naar huis want je houdt van poëzie en dus zet je je neder en zorg je voor iets goeds in je glas en ga je lezen maar verrek. Het is een roman.

Een als boeklang poëem vormgegeven roman, het is niets nieuws en met name de laatste jaren zie ik het geregeld. Heeft Bert Schierbeek postuum eindelijk school gemaakt? Of past het bij mensen die zijn opgevoed met snel, met flitsen, met zappen, met “shorts” op YouTube, met alle aandacht altijd maar even, en dan weer verder, dan weer nieuw, dan weer de volgende gedachte het volgende idee het volgende gesprek de volgende straat het volgende huis de volgende baan de volgende kennisquiz de volgende e-mail het volgende bericht het volgende verhaal? Hoewel de dichterlijke bladspiegel niet van invloed is op Rombouts’ schrijfstijl en de afbrekingen iets willekeurigs hebben, slaat het in het geval van Boek 1 nog in zoverre ergens op dat de hoofdpersoon (vermoedelijk gewoon Rombouts zelve) (of een versie van hem) (autofictie &zo, u weet) tot vervelens toe benadrukt dat hij dichter is, en een dichter woont beter in iets dat op een dichtbundel lijkt dan in een traditionele roman.

Het past denk ik ook wel bij een kennisquizwinnaar. Losse, niet in enig verband staande feitjes op elkaar stapelen, is misschien niet zo heel erg ver verwijderd van gedachten, ervaringen, ideeën en observaties op elkaar stapelen en dat is precies wat Rombouts hier doet.

De lezer maakt kennis met een guusgeluk-achtige uitvreter die het allemaal zo’n beetje komt aanwajen, die het kapsel en de baard heeft, die, ondanks een wat onalledaagsere thuissituatie niet al te veel tegenwind heeft gekend; die nu, met wederom niet idioot veel moeite bijna driehonderd pagina’s neder pent over hemzelf. Of. Nee. Ja. Toch. Zelfs als het niet over hem gaat, gaat het over hem.

Want dit hier is het goede ding:
Ofnee, dit hier is het hele vervelende ding:
Ofnee, dit hier is het lucratieve ding:
Of laat ik zeggen dit hier is het geruststellende ding:

Boek 1 is alles wat je verwacht van een dertiger die het kapsel heeft en de baard heeft, die in een “literaire boyband” zit, die een kennisquiz gewonnen heeft, dichter is, en cabaretier, en gesprokenwoordartiest. Dit boek gaat de lezer van het soort dat boeken koopt omdat de schrijver ervan met zijn harses op tievie is geweest, niet teleurstellen. Zeker niet.

Want natuurlijk heeft de man met het kapsel, de man met de baard heel erg veel exen, en natuurlijk spelen die allemaal nog steeds een bepaalde rol in zijn leven, en natuurlijk moet hij daar steeds over praten om zijn status als de man met het kapsel, de man met de baard te bestendigen, en al die praat gaat al voor het boek halverwege is op de zenuwen werken, en later wordt het eigenlijk een beetje grappig, en nog weer later gaat het terug een beetje op de zenuwen werken.

En natuurlijk bevat het boek platte, lompe, of in ieder geval gevoelsarme sex van het soort dat sommige mensen waarschijnlijk schokkend zouden vinden, en net dat is ongetwijfeld precies naar Rombouts’ zin – juist die mensen te schokken die hierdoor geschokt zouden zijn (ooit had je shockrock, bestaat dat eigenlijk nog?, kent dat een literaire pendant of raakt de gemiddelde boekenlezer niet zo snel geschokt?) (van shockrock gesproken, naar het schijnt is Steven Duren inmiddels ganzelijk in den Heere geraakt) (hij speelt nu nog louter relirock) (maar die dingen liggen eigenlijk best dicht bij elkaar) (moet religie het niet evenzeer van het schokeffect hebben?).

En natuurlijk hangt de kennisquizwinnaar graag de wijsneus uit; Rombouts doceert -soms pagina’s lang-  over A.I., economie, geldzaken; dingen die volledig langs mijn interessegebieden heenscheren, maar hij doseert zijn doceren ook, meestal wordt het net niet saai of vervelend, een klein beetje irritant misschien maar wel nog binnen de grenzen van het redelijke.

En natuurlijk is de hoofpersoon een kwal maar je kunt het wel hebben, de branie & het kwallerige worden met de nodige humor gebracht, een lichte vorm van zelfspot zou je met een beetje goede wil kunnen zeggen, of toch, in ieder geval, tong in de wang, enfin, u weet.

En natuurlijk moet een boybandlid daarnaast ook een zekere aaibaarheid hebben en dus openbaart Rombouts ook zijn kwetsbaarheid, hij had -ach gossie toch- als kind een knuffeleendje en nog altijd houdt hij veel van knuffeleendjes, bij mijn moje lieve grappige wijze fantastische tienjarige dochter werkte het alvast: die vond de foto’s van al die knuffeleendjes geweldig.

En natuurlijk krijgt de tweedimensionale televisiefiguur reliëf; we horen van de afwezige vader, de afwezigheid die stempels drukte, we horen van de innige band met de moeder die de opvoeding voor haar rekening nam en die net in de kennisquizperiode van binnenuit werd gesloopt door haar ziekte (kan ook een goede reden zijn om mee te doen), we lezen, we merken deze man is meer dan het kapsel, meer dan de baard.

Ik zou zo ver kunnen gaan: dit boek heb je feitelijk al gelezen voor je het gelezen heb. Maar zo ver ga ik niet. Want daarmee zou Boek 1 onrecht aangedaan worden. Het is misschien geen verpletterende of wonderschone roman. Maar het heeft ontiegelijk veel vaart, en de lezer weet zich vanaf de eerste bladzijde meegesleurd. Langsheen vergezichten, overpeinzingen, herinneringen, en vrij uiteenlopende emoties. Mooi om te lezen zijn vooral zijn tirades. Tegen, bijvoorbeeld, recensenten (ik trek me dat niet aan want ik ga deze bespreking  niet eindigen met een uitsmijter). Of tegen zijn eigen lezers (ik trek me dat niet aan want ik ben geen vrouw en mijn kinderen zijn ook niet uitwonend en omdat ik geen vrouw ben ben ik ook geen moeder al ben ik geloof ik wel de “leukere ouder”). En meer in het algemeen tegen alles wat hem misnoegt.

Als de laatste woord gelezen is, zal Boek 1 misschien sneller verdampen dan menig ander boek, maar de roman draagt beslist de kiemen van wat zomaar kan uitgroeien tot een overtuigend schrijverschap. Zonder het kapsel misschien. Zonder de baard. Of als hij eens een kennisquiz verliest (o fuck nou doe ik het toch).

Martin Rombouts Boek 1

Boek 1

Mijn hemelbestormende debuutroman

  • Auteur: Martin Rombouts (Nederland)
  • Soort boek: Nederlandse debuutroman
  • Uitgever: Das Mag
  • Verschijnt: 11 maart 2025
  • Omvang: 288 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Prijs: € 24,99 / € 12,99
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van de eerste roman van Martin Rombouts

Eindelijk is het er dan. Mijn boek over geld, kans en willekeur, waarin ik alles vertel over die afkomst van me, waarin ik uitdeel, geef en ontvang.

Van straatarme dichter tot De slimste mens, van jongen tot man.

Waarin ik door eendjes, gasaanstekers en een vrouw in Sri Lanka de wereld iets beter leer begrijpen. En door ex-vriendinnen, erfenissen en een Malinese keizer ook mezelf, eindelijk.

Het boek waarin ik mijn ouders begraaf. Waarin ik in dankbaarheid alles wat me gegeven is op het spel durf te zetten, eindelijk: Boek 1, Mijn hemelbestormende debuutroman.

Martin Rombouts is geboren op 14 december 1992 in Rotterdam. Hij is dichter, schrijver en theatermaker. Hij studeerde Creative Writing aan ArtEZ en werd geselecteerd voor het Slow Writing Lab van het Nederlands Letterenfonds. Hij maakt deel uit van BOYBAND, de literaire boyband, en won het 21e seizoen van De slimste mens.

Bijpassende boeken en informatie

Alasdair Gray – Arm ding

Alasdair Gray Arm ding recensie en informatie over de Schotse roman uit 1992. Op 6 maart 2025 verschijnt bij Uitgeverij Koppernik de Nederlandse vertaling van de roman Poor Thing van de uit Schotland afkomstige schrijver Alasdair Gray. Hier lees je informatie over de inhoud van de roman, de schrijver, de vertaler en over de uitgave.

Alasdair Gray Arm ding recensie en informatie

  • “Geestig en heerlijk geschreven.” (New York Times)
  • “Een schitterend, levendig, grappig, vies, intelligent boek.” (London Review of Books)
  • “De grootste Schotse romanschrijver sinds Sir Walter Scott.” (Anthony Burgess)

Arm ding recensie van Tim Donker

Hoe veellagig kan film zijn, weet jij dat?, en waarom moet beeld altijd voorop? Arm ding, ik kursiveer dit nu maar op de site staan titels nooit kursief dus waarom doe ik eigenlijk moeite maar goed, Arm ding dus, is  verfilmd & dan zegt iets, dan zegt iemand, dan zegt één of andere zwakbegaafde Vond je de film Poor things vreemd? Dat is het boek ook, alsof het vanzelfsprekend is dat je de film natuurlijk hebt gezien al lang voor je er überhaupt maar aan kon denken om het boek te lezen, en men vindt zulke zever dan klaarblijkelijk nog zijflapwaardig ook nog ook, waar gaat het heen als zelfs uitgevers als stilzwijgend onderschrijven dat de verfilming voor elke gemiddelde lezer ook al voor het boek uit gaat, ik zag de film ik vond die beter dan het boek maar het was alweer de butler die het had gedaan dat dacht ik al, & alleen vroeger, in mijn late tienerjaren, toen we al in Eindhoven woonden want toen hadden we een videorecorder en een videotheek op loopafstand, keek ik regelmatig films en dan, inderdaad, meestal verfilmingen, van boeken van Stephen King want iets anders las ik niet in die jaren, en dan zaten we, mijn moeder en ik, op de bank met koffie en koek of met wijn en nootjes (o alleen God weet hoe erg ik mijn moeder mis) en dan begon ik, vaak al in het begin maar nooit later dan ergens halverwege, aan een lange verhandeling die ik inluidde met “Dat is in het boek helemaal anders”, en dan hoorde ik mijn moeder al zuchten want die had een hekel aan mijn exposés over hoe het boek veel beter was dan de film en net dat maakte het voor mij des te leuker om ermee door te gaan, tot ik het zelf zat werd, en later werden we die films ook zat, en nog weer later bevond ik me op een opleiding waar ik als cineast vanaf zou komen, dacht ik, want dat leek me het hoogst haalbare op die opleiding maar in mijn leven was films maken ten beste plan B, en nog weer later was ik niks niemendal alleen maar een vader een postbezorger een muziekliefhebber een mens en een lezer, een lezer met een boek, een boek dat Arm ding heet en dat verfilmd is, en ik vraag me af hoe, hoe meerlagig dit boek is, en hoe meerlagig film uiteindelijk kan zijn.

Waarschijnlijk heeft Yorgos Lanthimos de hoofdtekst van Arm ding als uitgangspunt genomen want dat kun je lekker vet aanzetten, maar zelfs die hoofdtekst is al tamelijk meerduidig. (dat is al één ding dat ik haat aan verfilmingen, wittenie, dat je zit te kijken naar een tot eindgeldig verklaarde interpretatie van die ene der vele lezers). We bevinden ons ergens aan het eind van de negentiende eeuw en Godwin Baxter is een, lawwezeggûh, “excentrieke” wetenschapper. Van kindsbeen af opgeleid in de mediese kunst door zijn al even eigengereide vader heeft Baxter het hoogst maryshelleyekse bereikt – hij is nu levensschepper. Shelleys meisjesnaam was, ja, Godwin; Grays roman zit stampensvol met dit soort knipoogjes. Op een avond springt de hoogzwangere Victoria in de Clyde waardoor zij komt te overlijden. Ze is het zat, zo zullen we later in het boek leren; ze is haar leven zat: haar gewelddadige, gevoelsarme vader; haar dominante, normatieve, bekrompen man, een militair van grote faam; het keurslijf waarin ze gedwongen wordt. Victoria’s lijk wordt opgevist door een vriend van Baxter, een vent wiens baan het is om lijken uit de Clyde op te vissen! De man tipt Baxter en die komt het lijk halen, snijdt de foetus uit het lijf van Victoria en via een operatie weet hij de hersens van de ongeboren baby in het hoofd van Victoria te plaatsen en deze laatste uiteindelijk weer tot leven te wekken. Een volwassen vrouw met een markant litteken boven op haar hoofd, de hersens van een baby, de vrolijkheid en onbevangenheid van een kind in een -kennelijk- aantrekkelijk vrouwenlichaam, jajaja, ik kan me de kolderieke scènes reeds voorstellen! Kostuumdrama met kolderieke, kleurrijke personages die ongebruikelijke koppen hebben – op zeker het soort film waarvoor de akteurs langer in de griem zitten dan dat ze bezig zijn met akteren. Hoe ook, huisvriend Archibald McCandless, ook een dokter, treft de inmiddels tot Bella omgedoopte Victoria op een dag aan achter de pianola, uitzinnig, extaties, volkomen opgaand in haar spel (en nu we het toch over beeld hebben: bij deze passage zag ik Henryk Górecki voor me – hoe die, in een documentaire van Reinbert de Leeuw, zingend, swingend, achter de piano zat, in mijn herinnering speelde hij Pools volkswijsje maar dat laatste weet ik niet meer zeker) & hij is direkt verkocht. Liefde bloeit op, dan en daar, een weinig later al besluiten “Bella” en Archibald te trouwen.

Een bizarre, sprookjesachtige liefdesgeschiedenis ja ik zie de film al voor me. Maar dat is maar de eerste laag. Want evengoed kun je in Arm ding een feministies pamflet lezen over de door de man gemaakte of minimaal toch gevormde vrouw. De door man en vader onder de duim gehouden Victoria krijgt in een twede leven opnieuw pas in mannenhanden gestalte: eerst door Baxter als levensschepper en opvoeder en later aan de zijde van McCandless waar zij misschien in de eerste plaats echtgenote heeft te zijn, hoezeer McCandless haar ook haar eigen pad als medicus gunt. In de hoofdtekst heeft de lezer naar dat laatste vooral het raden. Ze is begaan met de zwakken, met vrouwen en sexualtiteit, met abortus maar het blijft bij snelle blikken in de toekomst daar het verhaal afbreekt nog voor “Bella” McCandless haar professionele ambities ten volle waar kan maken. Ergens, zo’n beetje voor het midden van de roman, wordt “Bella” (dan nog) Baxter geschaakt door Duncan Wedderburn, een achterbakse, weke, gluiperige en neurotiese advocaat. Schaken is misschien niet helemaal het goede woord; “Bella” is niet erg gekant tegen het reisje over de wereld dat Wedderburn haar voorspiegelt. Aan zijn zijde, met hem, maar vooral ook zonder hem, ontdekt “Bella” haar sexualiteit. Vrouwelijke lustgevoelens; de vrouw de baas over haar eigen sexualiteit; hoe een intelligente, leergierige, vrolijke, empathische vrouw ook doorlopend “geil” kan zijn; we hebben niet perse een Simone de Beauvoir nodig om daar iets van te vinden. Maar zou Lanthimos ook dit lijntje hebben opgepikt?

En dan. Arm ding is wel erg grotesk. Aan het einde zit een scene waarin Victoria’s vader en voormalig echtgenoot hun opwachting maken & de degens worden gekruist. Gray gebruikt zulke dikke lage verf voor zijn vertelling dat het niet anders kan of iets wordt hier gepercifleerd of op zijn minst gepasticheerd. De negentiende-eeuwse roman, de kostuumfilm (kon Gray al op zijn klompen aanvoelen dat Arm ding ging verfilmd worden?), heel dat duister-romantiese sfeertje, er worden, dunkt me, draken mee gestoken; een “hilarische” (als er één stukgebruikt rotwoord is!) “politieke allegorie” misschien niet, maar duidelijke aanwijzingen dat je het niet allemaal bloedserieus moet nemen, lijkt Gray toch wel te geven.

En dat is maar de hoofdtekst! Want neem dit. Arm ding is je bekende “gevonden manuscript”; Gray heeft het niet geschreven, alleen maar bezorgd! Schrijver van de hoofdtekst is Archibald McCandless, ja. Voor de volledigheid laat Gray McCandless tekst uitluiden met een brief van Victoria McCandless aan het nageslacht; haar kleinkind die de roman en brief misschien ergens in de jaren zeventig van de twintigste eeuw zal lezen. Uit die brief valt op te maken dat er niks klopt van alles wat we tot nog toe hebben gelezen. Godwin Baxter was geen gekke geleerde, Victoria werd niet uit de dood opgewekt, Wedderburn was geen schurk en Archibald McCandless al zeker niet de innemende, verlegen, warmbloedige romanticus zoals we die op de voorgaande bladzijden hebben leren kennen. Alles ging helemaal anders. En ik las dat en in eerste dacht ik hum en tsss en hmm. Wie wil iets moois zien, en dan iemand naast zich hebben die al die schoonheid gaat kapotanalyseren? Maar bij verdere lezing blijkt de brief van Victoria McCandless een zoveelste laag. Misschien krijg je als lezer nog wel een veeg uit de pan. Misschien ben je toch wel latent misogyn als je Archibald McCandless een sympathieke figuur vond, of als je de vrolijke, lieve, maar vooral erg kinderlijke “Bella” Baxter iets aantrekkelijks vond hebben. Sja. Das dan misschien de eerste keer dat schoonheidsbeleving een suspekt bijsmaakje krijgt en dat in zichzelf is al iets wat weinigen Gray zullen nadoen.

Pas in het allerlaatste deel neemt Gray zonder mombakkes de pen op: hij is degene die het boek als geheel annoteert, inkleurt en kadreert. Andermaal wordt de lezer met vragen geconfronteerd. Is dit Grays ultieme poging tot historisering van Arm ding? Of wordt hier de geschiedschrijving in zichzelf op de korrel genomen? Uiteindelijk is immers alles fictie, wetenschap evengoed als religie. Alles is maar verhaal voor de mens om vat te krijgen op dat wat hem omringt.

Te denken, is wat Arm ding geeft. Ik vond het boek niet vreemd. Ik vond het boek prikkelend. Het boorde aan. Filosofie. Politiek. Dingen. Het leven. Alles. Ja. Dat is wat het is. Een boek over alles.

Alasdair Gray Arm ding

Arm ding

  • Auteur: Alasdair Gray (Schotland)
  • Soort boek: Schotse roman
  • Origineel: Poor Things (1992)
  • Nederlandse vertaling: Robbert-Jan Henkes
  • Uitgever: Koppernik
  • Verschijnt: 6 maart 2025
  • Omvang: 336 pagina’s
  • Uitgave: paperback
  • Winnaar Whitbread Novel Award
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van de roman uit 1992 van Alasdair Gray

De wetenschappelijke ambitie van Godwin Baxter om de perfecte metgezel te creëren lijkt werkelijkheid te kunnen worden wanneer hij het verdronken lichaam van de mooie Bella Baxter vindt dat hij weer tot leven weet te wekken. Zijn droom wordt echter gedwarsboomd door de jaloerse liefde van dr. Archilbald McCandless voor zijn creatie. Maar wat denkt Bella ervan?

Arm ding is tegelijkertijd een satirische versie van de klassieke Victoriaanse roman en een hilarische politieke allorgie over de onverenigdbaarheid van de verlangens van de mannen en de onafhankelijkheid van vrouwen.

Alasdair Gray (28 december 1934, Riddrie, Glasgow, Schotland – 29 december 2019, Shieldhall, Glasgow) is een Schotse schrijver en kunstenaar. Zijn magnum opus Lanark verscheen in 2017 in Nederlandse vertaling bij Koppernik. Hij wordt beschouwd als een klassieker en werd door The Guardian “een van de mijlpalen van de twintigste eeuw” genoemd. Arm ding (1992) won de Whitbread Novel Award en de Guardian Fiction Prize en werd in 2023 verfilmd door de Griekse filmregisseur Yorgos Lanthimos.

Bijpassende boeken en informatie