Petina Gappah Vanuit het duister stralend licht recensie waardering en informatie over deze roman. Op 7 januari 2020 verschijnt bij Uitgeverij Atlas Contact de roman van de Zimbabwaanse schrijfster Petina Gappah.
Petina Gappah Vanuit het duister stralend licht Recensie en Informatie
Het ongelooflijke verhaal dat het lichaam van David Livingstone, de grote ontdekkingsreiziger en geestelijke en arts uit Schotland, die overlijdt in op 4 mei 1873 ergens in een gehucht West-Afrika, door zijn rouwenden naar de oostkust van Afrika wordt gedragen. Om hem daar te verschepen, naar eigen land. Om Thuis begraven te kunnen worden. Dit wordt een tocht van ruim 1000 mijl, te voet, over land, door verlaten, maar ook door slavenhandelaren bezette dorpen.
De bizarre zoektocht van Livingstone, naar de oorsprong van de Nijl
In het eerste van deze roman is vooral Halima aan het woord. Door haar ogen kijkt de lezer naar de bizarre zoektocht van Livingstone, naar de oorsprong van de Nijl. En waarom was dat nu eigenlijk zo belangrijk? Er zijn toch bij God wel belangrijkere problemen die opgelost moeten worden. Halima, ooit vrijgekocht door Livingstone, zijn trouwe metgezel en kokkin. Pas na zijn dood voelt zijn dagelijkse gevolg zich vrij om eens met elkaar over hem te praten. In hun ogen maar een rare vogel. Maar omdat hij zijn bedienden tijdens zijn tocht had vrijgekocht en met respect, edoch wanneer het nodig was met harde hand, behandelde, werd hij figuurlijk en later ook letterlijk door de meesten op handen gedragen.
Omdat Gappah ervoor kiest Halima aan het woord te laten, geeft zij stem aan alle naamloze mensen en vooral de vrouwen om Livingstone heen tijdens zijn laatste tocht. Indiaanse, Afrikaanse, Arabische dragers. Koks, scouts en alle andere mogelijke bedienden. Daarmee krijg je als lezer een interessante feministische inkijk in het dagelijks leven van gemeenschap om Livingstone heen. Maar ook lukt het Gappa een geloofwaardig verhaal te schetsen van de helse tocht die zij met elkaar maakten. De doden die er vielen, te ziektes die uitbraken. Een kijkje in het leven van de vrouwen en kinderen.
Daarover is vooral Jacob Wainwright aan het woord. Een jonge man, ooit na zijn vrijkomen uit de slavernij terecht gekomen in India. Daar ging hij naar school, bekeerde zich, en was nogal slim. Hij leerde daar de taal van de blanken. Hij heeft zich bij het gezelschap gevoegd om samen met Livingstone de zoektocht naar de oorsprong van de Nijl te volgen en intussen zich te krijgen op de praktijk van kerstening Livingstone. Gappah schuift Jacob naar voren als de vanzelfsprekend gedoodverfde persoon deze barre tocht te boekstaven. Hij vindt het maar niks dat de vrouwen en kinderen mee gaan. Een blok aan het been (en ondertussen…). Maar tijdens de tocht blijkt voor hem dat de vrouwen hem op meerdere levensterreinen broodnodig zijn. Ook door zijn ogen ben je als lezer getuige van de vele problemen en intriges die zich voor doen tijdens deze tocht. Zo heel anders dan dat Halima hierover bericht.
Het is februari 1874 wanneer de stoet aankomt in Bagamoio, de stad waar het lichaam van Livingstone aan boord gaat om verscheept te worden naar Engeland. Wainwright gaat mee en hoopt in Engeland door de Bisschop ingezegend te worden tot het ambt van prediker. Dit is zijn doel, zijn droom. Ja hij mag drager zijn wanneer het lichaam van Livingstone tijdens de belangrijke uitvaart, maar meer zit er niet in. Teleurgesteld keert hij terug naar Afrika.
Interessante feministische inkijk in het dagelijks leven van gemeenschap rondom Livingstone
Gappah heeft zich vastgebeten in dit interessante onderwerp. Wat mij betreft was Halima het hele verhaal aan het woord geweest. Met veel meer humor, relativerings- en analytisch vermogen aanschouwde zij de dagelijkse gang van zaken. Haar “humanistische” kijk op het leven en alles wat daarmee samenhangt tijdens zo’n hachelijke onderneming raakt mij meer, heeft meer diepgang dan het godsvruchtige gekwezel van Jacob Wainwright. De roman is gewaardeerd met ∗∗∗∗∗ (zeer goed).
Recensie van Mieke Koster
Vanuit het duister stralend licht
- Schrijfster: Petina Gappah (Zimbabwe)
- Soort boek: historische roman
- Origineel: Out of Darkness, Shining Light
- Nederlandse vertaling: Arjaan en Thijs van Nimwegen
- Uitgever: Atlas Contact
- Verschijnt: 7 januari 2020
- Omvang: 352 pagina’s
- Uitgave: Paperback / Ebook
- Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (zeer goed)
Flaptekst van de roman uit Zimbabwe
In 1871 overlijdt de Schotse missionaris en ontdekkingsreiziger dr. David Livingstone in een gehucht in West-Afrika. Zijn rouwende bedienden besluiten het ontzielde lichaam naar de dichtstbijzijnde havenstad te vervoeren, waar ze het aan de koloniale machthebber zullen overdragen voor een waardige begrafenis in Livingstones thuisland. De tocht van meer dan 1000 mijl leggen ze lopend af, de stoffelijke resten op hun schouders.
Het waargebeurde verhaal achter de staatsbegrafenis van Livingstone in Westminster Abbey heeft Petina Gappah al haar hele leven gefascineerd. In Vanuit het duister stralend licht geeft ze een stem aan de naamloze Indiase, Afrikaanse en Arabische dragers, koks, scouts en andere bedienden. Vanuit de perspectieven van de mondige kok-kin Halima en de fervent christelijke secretaris Jacob vertelt Gappah over de heldenmoed van de groep en de ontberingen die de groep geleden heeft uit liefde voor de gestorven Livingstone. Maar ook over de intriges waaraan de hele onderneming bijna ten onder gaat.
