Alle berichten van Redactie

Esther Jansma – We moeten ‘misschien’ blijven denken

Esther Jansma We moeten ‘misschien’ blijven denken recensie en informatie van de laatste dichtbundel van de op 23 januari 2025 overleden Nederlandse dichteres. Op 15 november 2025 verschijnt bij uitgeverij Prometheus het boek met nieuwe gedichten van Esther Jansma. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Esther Jansma We moeten ‘misschien’ blijven denken recensie van Tim Donker

Dat de dingen gaan zoals ze gaan
Dat de dingen gaan
Dat dingen gaan zoals ze misschien helemaal niet gaan

En hier is hoe de dingen gaan.

Je doet iets, en het loopt op niets uit, en je doet het nog eens, en weer wordt het niks. Maar er is een verlangen, je blijft doen wat je doet, ooit wordt het iets, ooit wordt het warmer dan vandaag, subtropisch wellicht, ooit zal het wiegen, mogelijkerwijs alleen maar in je hoofd, noem het hoop, zeg dat dat voorlopig genoeg is.

Niet alleen de dingen gaan.

Een vader en een moeder kunnen gaan, uit elkaar dat is, dan zijn er voor jou ineens twee plekken waar je heen kunt, dan kun je doen alsof het huis van de vader het amstelhotel is, en dat jij dan een prinses was, zou dat niet een plan kunnen zijn, want je moet plannen blijven maken, ook de plannen moeten gaan, hoe meer plannen je maakt hoe vrolijker je wordt.

En duiven gaan, en slapeloosheid gaat, en zwajen met je benen als je op de rand van je bed zit gaat, dingen zien, het waarnemen gaat, dingen denken, gedachten gaan, Wat past er veel in zoon hoofd denken gaat, en weten dat ook met die gedachte het hoofd nog niet vol is. Dus is er altijd het Hoofd dat dingen zegt en denkt. En als er een Hoofd is kan er ook een Romanticus zijn, en iemand die ouder is dan jij en van dat ouder zijn een karakter boetseert, noem je Oud. Dan kan er een trialoog gaan, een trialoog tussen Hoofd en Romanticus en Oud.

Zoals het beweegt in We moeten ‘misschien’ blijven denken, zette Jansma me ook nogal eens op het verkeerde been. Er waren gedichten die ik al bijna voor kinderversjes hield. Eitjes die praten met kuikentjes; en er zijn lieve porseleinen poppetjes in een fabriek. De vader en moeder die uit elkaar gingen, en dan hield ik de gesprekken tussen Hoofd en Romanticus en Oud al even voor gesprekken tussen drie kinderen, een avondje alleen thuis, vader in zijn eigen huis alias het amstelhotel en moeder naar het theater, wie weet, de oudste neemt de leiding, zoals dat gaat neemt elk kind zijn vaste rol aan, of die rol hem nu past of niet, dat is hoe de hiërarchie werkt van oudste en middelste en jongste, en zo werden de personages getypologiseerd tot Hoofd, Romanticus en Oud. Waar de gesprekken ineens gaan over chemo, haaruitval en dood, begint het dan te scheuren.

Of stel je een personeelsuitje voor, een personeelsuitje op een boot, en de boot zinkt: dat is ook hoe een einde kan gaan.

Daartegenover de oerknal die ging. En dan ontstaan tijdperken. Misschien, ergens, een dictatuur.

Dat is hoe de dingen gaan, hoe ze ontstaan, hoe ze vergaan, en daartussen. Daartussen vliegt het. Vliegt het alle kanten op. Jansma heeft geen deeltjesversneller nodig om de dingen onophoudelijk op elkaar te laten botsen: wat je tegenkomt, ramen openen, liedjes, gapen, antwoord geven, zomaar een eind wegouwehoeren, dzeza’s, teta’s, mu’s, nu’s, aargh, weggaan uit je huis en hoe dat huis dan ophoudt jouw huis te zijn, weggaan uit je lichaam en hoe dat lichaam er dan nog heel even is, weggaan uit het leven, en heel dat leven is er nog, zonder jou, het hele leven blijft en begint.

Want dat is hoe de dingen gaan.
Dat is hoe gedichten gaan.
Dat is hoe een dichtbundel gaat.

Of deze dichtbundel toch. Zacht, teder, ontroerend, klein, groter dan het leven, over alles, over iets, over klein zijn, over de grote gelijkmaker, met humor, met liefde, met licht, met duister. Esther Jansma is er helaas niet meer maar god wat laat zij een rijk en wonderschoon oeuvre na.

Esther Jansma We moeten 'misschien' blijven denken

We moeten ‘misschien’ blijven denken

  • Auteur: Esther Jansma (Nederland)
  • Soort boek: gedichten, poëzie
  • Uitgever: Prometheus
  • Verschijnt: 15 november 2024
  • Omvang: 80 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Prijs: € 20,00 / € 11,99
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van de laatste dichtbundel van Esther Jansma

In haar elfde en misschien laatste poëziebundel richt Esther Jansma het vizier op de (on)eindigheid van het bestaan. Centraal staat het afscheid nemen van het vanzelfsprekende: gezondheid, toekomst, leven. Dit thema wordt uitgewerkt in een waaier van gedichten die het spectrum bestrijkt van maatschappelijk engagement tot mystiek. De drie spreekstemmen uit haar met de Halewijnprijs bekroonde bundel Picknick op de wenteltrap (1997) leveren door de hele bundel heen in korte, tragikomische dialogen commentaar op wat er gaande is.

Esther Jansma is geboren op 24 december 1958 in Amsterdam. Behalve poëzie publiceerde ze de feministische essaybundel Mag ik Orpheus zijn? (2011). Hiernaast publiceerde ze in samenwerking met Wiljan van den Akker twee bundels met vertalingen van de Amerikaanse dichter Mark Strand (2007 en 2011) en de magisch-realistische roman De Messias (2015).

Voor haar poëzie ontving Jansma onder andere de VSB Poëzieprijs, de Jan Campert-prijs en de Adriaan Roland Holstprijs. Eind vorig jaar werd ze benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw voor haar waardevolle bijdrage aan de poëzie en dendrochronologie.

Op 23 januari 2025 overleed Esther Jansma in een hospice in Utrecht en werd 66 jaar oud.

Bijpassende boeken en informatie

Jan Hanlo Essayprijs 2025

Jan Hanlo Essayprijs 2025 winnaar en genomineerde boeken. Welk non-fictieboek wint de Jan Hanlo Essayprijs 2025? Wat zijn de boeken die genomineerd zijn voor deze literaire prijs?

Jan Hanlo Essayprijs informatie

Sinds 1999 viert de Jan Hanlo Essayprijs elke twee jaar de Nederlandstalige literaire essayistiek met twee grote prijzen: de Essayprijs Groot voor de beste essaybundel en de Essayprijs Klein voor het beste essay.

Winnaar Jan Hanlo Essayprijs 2025

Op 15 mei 2025 wordt de winnaar van de prijs bekend gemaakt en uitgereikt. De winnaar ontvangt een bedrag van €7.000.

Shortlist van de Jan Hanlo Essayprijs 2025

De Essayprijs Groot bekroont een essaybundel die is geschreven door één auteur en is verschenen tussen 1 januari 2023 en 31 december 2024. Uit 164 essaybundels selecteerde de jury vijf titels voor de shortlist van de Essayprijs Groot 2025.

Nikki Dekker Graafdier recensieNikki Dekker (Nederland) – Graafdier
literaire non-fictie
Uitgever: De Bezige Bij
Verschenen: 26 september 2024

Marian Donner (Nederland) – Rooksignalen
non-fictie
Uitgever: Das Mag
Verschenen: 12 november 2024

Meredith Greer (Nederland) – Bedenktijd
non-fictie
Uitgever: De Bezige Bij
Verschijnt: 16 november 2023

Eke Krijnen Een echte ouder recensieEke Krijnen (Nederland) – Een echte ouder
Over queer ouderschap
non-fictie
Uitgever: Atlas Contact
Verschijnt: 17 januari 2024

Wytske Versteeg Waar recensieWytske Versteeg (Nederland) – Waar
literaire non-fictie
Uitgever: Querido
Verschijnt: 17 september 2024

Essayprijs klein 2025

Naast de essays in boekvorm die hierboven vermeld zijn heeft de jury ook drie essays voor de Essayprijs klein genomineerd. De winnaar ontvangt een bedrag € 1.500 en een publicatie in De Groene Amsterdammer.

De genomineerde drie essays zijn van:

  • Sixtine Bérard – Naar wolken staren en van daaruit de wereld veranderen
  • Hannah Boekestijn – Het jaar waarin ik beroemd wilde worden
  • Julia de Dreu – Vader en dochter

Bijpassende informatie

Annet Schaap – Krekel

Annet Schaap Krekel recensie en informatie nieuw boek van de Nederlandse kinderboekenschrijfster. Op 6 maart 2025 verschijnt bij Querido kinderboeken het nieuwe 10+ jaar kinderboek van Annet Schaap. Hier lees je informatie over het kinderboek, de schrijfster en over de uitgave.

Annet Schaap Krekel recensie en informatie

Als er in de media een boekbespreking of recensie verschijnt van Krekel, het nieuwe kinderboek van Annet Schaap, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

Annet Schaap Krekel

Krekel

  • Auteur: Annet Schaap (Nederland)
  • Soort boek: kinderboek (10+ jaar)
  • Uitgever: Querido Kinderboeken
  • Verschijnt: 6 maart 2025
  • Omvang: 400 pagina’s
  • Uitgave: gebonden boek
  • Prijs: € 19,99
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van het nieuwe kinderboek van Annet Schaap

Het nieuwe boek van Annet Schaap, de auteur van Lampje.

Zes broers had ze. Vijf zijn verdronken op zee, zegt haar stiefmoeder, zegt haar vader. En dat is vreselijk natuurlijk, maar het leven gaat door. Want dat gaat het nu eenmaal altijd. Eliza wil niet door, ze wil hen zoeken, al moet ze er helemaal voor naar de Witte Kliffen.

Ze gaat op weg, samen met het broertje dat ze nog wel heeft: Krekel. Een bangerik, een huilebalk, een blok aan haar been, eigenlijk. Alles gaat mis, maar Eliza en Krekel blijven zoeken. Door de storm. Tegen de wind. Tegen wat iedereen zegt en vindt.

Annet Schaap is geboren op 27 februari 1965 in Ochten, Gelderland. Ze studeerde aan twee kunstacademies en een schrijversschool en was al lange tijd succesvol als illustrator toen ze in 2017 haar schrijfdebuut maakte met Lampje, dat werd bekroond met onder meer de Gouden Griffel, de Woutertje Pieterse Prijs en de Vlaamse Boekenleeuw. Het boek werd bewerkt tot een theaterstuk en de VPRO werkt momenteel aan een televisieserie. De vertaalrechten werden aan 22 landen verkocht. Lampje werd genomineerd voor de prestigieuze Britse Carnegie Medal en kreeg in Italië de Premio Strega Ragazze e Ragazzi, de prijs voor het beste kinderboekdebuut.

Bijpassende boeken en informatie

Chris De Stoop – De Damiaanhoeve

Chris De Stoop De Damiaanhoeve recensie en informatie van het nieuwe literaire true crime boek van de Vlaamse schrijver. Op 6 maart 2025 verschijnt bij uitgeverij De Bezige Bij het nieuwe boek van de uit België afkomstige schrijver Chris De Stoop. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Chris De Stoop De Damiaanhoeve recensie

De Vlaamse meester van de literaire non-fictie heeft ook nu weer een zeer lezenswaardig boek afgeleverd. Met compassie vertelt hij nu het verhaal over de Damiaanhoeve, een oude boerderij die gelegen is in het stroomgebied van de Maas of eigenlijk beter gezegd het dramatische verhaal van de huidige bewoner.

Vrijwel het gehele stroomgebied van de Maas op de grens van Vlaams en Nederlands Limburg wordt al decennia lang geteisterd door industriële grindwinning die het karakter en landschap ingrijpend aantast. Samen met Gerty, zijn vrouw proberen Bert de bewoners van het huis, het hoofd boven water te houden van het kenmerkende gebouw een idylle te maken, gelukkig te leven, soms letterlijk het hoofd boven water te houden

Nadat bij een brand in De Damiaanhoeve Gerty om het leven komt, Bert haar aantreft tussen de verbrande resten van het bouwwerk, staat zijn leven op de kop, is niets meer zoals het is. Als brandstichting de oorzaak lijkt, er eigenlijk geen schot in de zaak zit, komt Gert onder vuur te leggen, wordt hij zelf verdachte.

In zijn zo kenmerkende stijl, met veel empathie en betrokkenheid beschrijft Chris De Stoop het verhaal van Bert en combineert dit prachtig met de geschiedenis van de plek, het leven aan de Maas en zijn eigen verwarring en frustratie. De kwaliteit van het boek spat van elke pagina af, is ondanks het dramatische verhaal een waar genoegen om te lezen. Gewaardeerd met ∗∗∗∗∗ (uitstekend).

Chris De Stoop De Damiaanhoeve

De Damiaanhoeve

  • Auteur: Chris De Stoop (België)
  • Soort boek: literaire non-fictie, true crime
  • Uitgever: De Bezige Bij
  • Verschijnt: 6 maart 2025
  • Omvang: 256 pagina’s
  • Uitgave: gebonden boek / ebook / luisterboek
  • Prijs: € 23,99 / € 12,99 / € 15,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (uitstekend)
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van het nieuwe boek van Chris De Stoop

Daar waar Nederland op zijn smalst is en België op zijn breedst, aan de oevers van de Maas, daar ligt de eeuwenoude Damiaanhoeve als een eiland in de winterbedding. Maar de baggermolen die het hele gebied moet ontgrinden komt altijd maar dichterbij. Als alle grind eruit is, wordt het natuur- en overstromingsgebied.

Wanneer Bert, de laatste bewoner van de uiterwaarden, op een zomeravond thuiskomt, brandt de hoeve af en sleept hij zijn zieltogende vrouw naar buiten. Uit de autopsie blijkt dat de erg geliefde en geëngageerde Gerty gruwelijk vermoord is. De verwoeste Damiaanhoeve krijgt wat later ook nog de ‘waterbom’  over zich heen. En nog wil Bert niet wijken.

Chris de Stoop beschrijft op aangrijpende manier de context en weerslag van wat ‘de hoevemoord’ wordt genoemd. Een waargebeurd verhaal over schuld en onschuld, schijn en zijn, waan en waarheid.

Chris de Stoop is geboren in 1958 in Sint-Gillis-Waas in Oost-Vlaanderen. Hij is auteur van spraakmakende boeken en schreef ruim dertig jaar reportages voor het tijdschrift Knack . Zijn werk werd bekroond met journalistieke en literaire prijzen. In zijn debuut Ze zijn zo lief, meneer (1992) beschreef hij de internationale vrouwenhandel van binnenuit, wat grote beroering veroorzaakte in binnen- en buitenland. In 2004 ontving De Stoop voor het vervolg Zij kwamen uit het Oosten de Gouden Uil Publieksprijs. In Vrede zij met u, zuster (2010) schreef De Stoop als eerste over Belgische jihadisten die naar Syrië en Irak reisden. Zijn boek Dit is mijn hof (2015), over de teloorgang van het boerenland, was Boek van de Maand bij De Wereld Draait Door, stond op de shortlist van de ECI Literatuurprijs en werd onderscheiden met de Confituur Boekhandelsprijs. De Stoops boek Wanneer het water breekt (2019) vertelt een universeel, aangrijpend verhaal over de diepe breuk die migratie is. Het boek Daniel (2020), waarin De Stoop indringend en liefdevol verhaalt hoe een eenzaat een zondebok werd, stond op de shortlist van de Boekenbon Literatuurprijs 2021 en won in Frankrijk de Prijs voor het Beste Buitenlandse Boek. In 2024 won dit boek de Prix Polar et Justice, voor het beste non-fictieboek over justitie.

Bijpassende boeken en informatie

Russell Shorto – De geboorte van New York

Russell Shorto De geboorte van New York recensie en informatie nieuwe geschiedenisboek over Manhattan in New York. Op 6 maart 2025 verschijnt bij Ambo | Anthos de Nederlandse vertaling van Taking Manhattan, het nieuwe boek van historicus Russell Shorto over hoe het Nederlandse Manhattan in Engelse handen kwam. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Russell Shorto De geboorte van New York recensie en informatie

Als er in de media een boekbespreking of recensie verschijnt van De geboorte van New York, Hoe het Nederlandse Manhattan in Engelse handen kwam, geschreven door de Amerikaanse historicus Russel Shorto, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

Russell Shorto De geboorte van New York

De geboorte van New York

Hoe het Nederlandse Manhattan in Engelse handen kwam

  • Auteur: Russell Shorto (Verenigde Staten)
  • Soort boek: geschiedenisboek
  • Origineel: Take Manhattan (2025)
  • Nederlandse vertaling: Catalien en Willem van Paassen, Jan Willem Reitsma
  • Uitgever: Ambo | Anthos
  • Verschijnt: 6 maart 2025
  • Omvang: 352 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Prijs: € 26,99 / € 13,99
  • Boek bestellen bij: Boekenwereld / Bol / Libris

Flaptekst van het boek over de overname van Manhattan door de Engelsen

In De geboorte van New York beschrijft Russell Shorto met verve hoe Nederland de macht over Nieuw-Amsterdam verloor. Hij laat zien dat dit niet, zoals veel mensen denken, het resultaat was van een militaire overname door de Engelsen, maar dat van een onwaarschijnlijke samenwerking tussen de twee rivaliserende staten.

Zo werd de kiem gelegd voor de wereldstad New York. In 1664 droomde Engeland van een Noord-Amerikaans imperium en maakte het plannen om Nieuw-Amsterdam met geweld in te nemen. Maar vlak voor het tot een confrontatie kwam tussen de Engelsen en gouverneur Peter Stuyvesant, die de leiding had op Manhattan, veranderde de strategie. De overname van de stad kwam tot stand door slimme onderhandelingen, die leidden tot een samensmelting van de Nederlandse pluriforme en kapitalistische samenleving met de macht van het opkomende Engelse rijk.

De ontstaansgeschiedenis van New York is geënt op geweld tegen de inheemse bevolking en het begin van slavernij in Amerika. Tegelijkertijd is het een buitengewoon verhaal over de wijze waarop twee botsende naties samen een nieuwe stad voortbrachten.

Russell Shorto is geboren op 8 februari 1958 in Johnstown, Pennsylvania, Verenigde Staten. Hij is directeur van het New Amsterdam Project bij The New York Historical en senior onderzoeker bij het New Netherland Institute. Hij heeft onder meer de internationale bestsellers Nieuw-Amsterdam en Pater familias op zijn naam staan.

Bijpassende boeken en informatie

Laura Vinogradova – The River

Laura Vinogradova The River recensie, review en informatie over de inhoud van de roman uit Letland. Op 4 maart 2025 verschijnt bij Open Letter Books de Engelse vertaling van de Upe van de Letse schrijfster Laura Vinogradova die er in 2021 de Europese Literatuurprijs voor ontving. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave. Een Nederlandse vertaling van de roman is niet verkrijgbaar.

Laura Vinogradova The River recensie, review en informatie

  • “Laura Vinogradova . . . sets the reader-gently, but without dawdling-in a bend in the river where everything we don’t want to acknowledge comes floating to the surface.” (Newspaper Diena)

Laura Vinogradova The River

The River

  • Auteur: Laura Vinogradova (Letland)
  • Soort boek: Letse roman
  • Engelse vertaling: Kaija Straumanis
  • Origineel: Upe (2020)
  • Uitgever: Open Letter Books
  • Verschijnt: 4 maart 2025
  • Omvang: 140 pagina’s
  • Uitgave: paperback
  • Prijs: € 15,95
  • Winnaar Europese Literatuurprijs 2021
  • Boek bestellen bij: Amazon / Bol / Libris

Flaptekst van de roman van de Letse schrijfster Laura Vinogradova

“Sis, I want to tell you about the river. About me in the river. It makes me shiver, tremble. It makes me laugh. It’s been so long since I’ve felt this alive . . .”

Rute is no stranger to loss. As a child she and her older sister, Dina, were subject to their mother’s romantic whims, moving from house to house, boyfriend to boyfriend. Then, when the sisters were in their late twenties, Dina disappeared. In the decade that has since passed, Rute has become a husk of her former self, going through the motions in work, life, and love, composing daily letters to Dina in the hopes they’ll one day see each other again.

When the sisters’ biological father, Jūle, dies, Rute unexpectedly inherits his country property. Curious about this man she’s never really known, she takes the opportunity to flee the city, the people, herself. But once in the countryside she meets Matilde, the young, single mother from next door who (along with her brother Kristof) was practically raised by Jūle. Rute learns about Jūle, a generous soul whose door and heart were always open to those less fortunate.

Haunting, sparse, and echoing Scandinavian greats like Kjersti Skomsvold, Laura Vinogradova’s The River is a tightly crafted work that defies resolutions and endings, instead hailing the importance and beauty of the personal journey to one’s internal truths and external freedoms.

Laura Vinogradova werd in 1984 in Letland geboren. Ze is de auteur van een kinderboek en twee verhalenbundels. De rivier (Upe) is haar eerste roman en stond op de shortlist voor de Letse Literatuurprijs 2020 en ontving in 2021 een EU-literatuurprijs. 

Bijpassende boeken en informatie

Stefan Skotnicki & Dore van Duivenbode – Mijn twee moeders

Stefan Skotnicki & Dore van Duivenbode Mijn twee moeders recensie en informatie boek over hoe een joods jongentje gered werd door zijn kindermeisje. Op 6 maart 2025 verschijnt bij Alfabet Uitgevers het boek en memoir van Stefan Skotnicki en opgeschreven door Dore van Duivenbode over een joods jongetje dat de Jodenvervolging Tweede Wereldoorlog in Polen wist te ontkomen. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteurs en over de uitgave.

Stefan Skotnicki & Dore van Duivenbode Mijn twee moeders recensie en informatie

Als er in de media een boekbespreking of recensie verschijnt van Mijn twee moeders, hoe een joods jongetje gered werd door zijn kindermeisje, geschreven door Stefan Skotnicki en Dore van Duivenbode, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

Stefan Skotnicki & Dore van Duivenbode Mijn twee moeders

Mijn twee moeders

Hoe een joods jongetje gered werd door zijn kindermeisje

  • Auteurs: Stefan Skotnicki, Dore van Duivenbode
  • Soort boek: oorlogsgeschiedenis, memoir
  • Uitgever: Alfabet Uitgevers
  • Verschijnt: 6 maart 2025
  • Omvang: 176 pagina’s
  • Uitgave: paperback
  • Prijs: 19,99
  • Boek bestellen bij: Boekenwereld / Bol / Libris

Flaptekst boek over hoe een joods jongetje gered werd door zijn kindermeisje tijdens WOII

De vijfjarige joodse Stefan heeft maar één kans om de Tweede Wereldoorlog te overleven. Vlak voordat zij naar vernietigingskampen dreigen te worden gedeporteerd, sturen zijn ouders hem weg met zijn katholieke kindermeisje, Zosia. Samen vluchten zij naar het Poolse platteland. Zosia ontfermt zich over de kleine Stefan, die de taak krijgt om zo min mogelijk op te vallen. Niemand aankijken, met niemand spreken. Jarenlang dwalen Stefan en Zosia door Polen.

Als zij in februari 1945 terugkeren wordt de puinhoop van de oorlog opgeruimd. Maar de oorlog heeft een blijvende nasleep. Stefan groeit op, studeert en promo veert in een land waar tot ver na de oorlog het antisemitisme heerst. Wanneer de oorlog al decennialang voorbij is, wordt het Poolse joden onmogelijk gemaakt om in hun vaderland te leven. Stefan besluit opnieuw te vluchten. Ditmaal voorgoed.

Stefan Skotnicki is op 11 april 1935 in Lódz, Polen. Hij is emeritus hoogleraar cardiovasculaire chirurgie. Hij groeide op in Lódz, Polen, en studeerde daar geneeskunde. In 1969 vestigde hij zich in Nijmegen, waar hij werkte als chirurg en later als hoogleraar aan de Radboud Universiteit. Hij was internationaal actief en gerenommeerd in zijn vakgebied. Hij spreekt met regelmaat op middelbare scholen over zijn vlucht.

Dore van Duivenbode is geboren in 1985 en heeft een Poolse moeder. Ze studeerde geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Ze werkte voor onder meer NRC Handelsblad, KRO-NCRV en maakte documentaires voor de VPRO. Haar eerste boek Mijn Poolse huis, vakanties naar Auschwitz (2018) werd lovend besproken en bekroond met de Bob Den Uyl Prijs 2019. Oerbos (∗∗∗∗∗, zeer goed), jaar tweede boek, is verschenen in mei 2024.

Bijpassende boeken

Alasdair Gray – Arm ding

Alasdair Gray Arm ding recensie en informatie over de Schotse roman uit 1992. Op 6 maart 2025 verschijnt bij Uitgeverij Koppernik de Nederlandse vertaling van de roman Poor Thing van de uit Schotland afkomstige schrijver Alasdair Gray. Hier lees je informatie over de inhoud van de roman, de schrijver, de vertaler en over de uitgave.

Alasdair Gray Arm ding recensie en informatie

  • “Geestig en heerlijk geschreven.” (New York Times)
  • “Een schitterend, levendig, grappig, vies, intelligent boek.” (London Review of Books)
  • “De grootste Schotse romanschrijver sinds Sir Walter Scott.” (Anthony Burgess)

Arm ding recensie van Tim Donker

Hoe veellagig kan film zijn, weet jij dat?, en waarom moet beeld altijd voorop? Arm ding, ik kursiveer dit nu maar op de site staan titels nooit kursief dus waarom doe ik eigenlijk moeite maar goed, Arm ding dus, is  verfilmd & dan zegt iets, dan zegt iemand, dan zegt één of andere zwakbegaafde Vond je de film Poor things vreemd? Dat is het boek ook, alsof het vanzelfsprekend is dat je de film natuurlijk hebt gezien al lang voor je er überhaupt maar aan kon denken om het boek te lezen, en men vindt zulke zever dan klaarblijkelijk nog zijflapwaardig ook nog ook, waar gaat het heen als zelfs uitgevers als stilzwijgend onderschrijven dat de verfilming voor elke gemiddelde lezer ook al voor het boek uit gaat, ik zag de film ik vond die beter dan het boek maar het was alweer de butler die het had gedaan dat dacht ik al, & alleen vroeger, in mijn late tienerjaren, toen we al in Eindhoven woonden want toen hadden we een videorecorder en een videotheek op loopafstand, keek ik regelmatig films en dan, inderdaad, meestal verfilmingen, van boeken van Stephen King want iets anders las ik niet in die jaren, en dan zaten we, mijn moeder en ik, op de bank met koffie en koek of met wijn en nootjes (o alleen God weet hoe erg ik mijn moeder mis) en dan begon ik, vaak al in het begin maar nooit later dan ergens halverwege, aan een lange verhandeling die ik inluidde met “Dat is in het boek helemaal anders”, en dan hoorde ik mijn moeder al zuchten want die had een hekel aan mijn exposés over hoe het boek veel beter was dan de film en net dat maakte het voor mij des te leuker om ermee door te gaan, tot ik het zelf zat werd, en later werden we die films ook zat, en nog weer later bevond ik me op een opleiding waar ik als cineast vanaf zou komen, dacht ik, want dat leek me het hoogst haalbare op die opleiding maar in mijn leven was films maken ten beste plan B, en nog weer later was ik niks niemendal alleen maar een vader een postbezorger een muziekliefhebber een mens en een lezer, een lezer met een boek, een boek dat Arm ding heet en dat verfilmd is, en ik vraag me af hoe, hoe meerlagig dit boek is, en hoe meerlagig film uiteindelijk kan zijn.

Waarschijnlijk heeft Yorgos Lanthimos de hoofdtekst van Arm ding als uitgangspunt genomen want dat kun je lekker vet aanzetten, maar zelfs die hoofdtekst is al tamelijk meerduidig. (dat is al één ding dat ik haat aan verfilmingen, wittenie, dat je zit te kijken naar een tot eindgeldig verklaarde interpretatie van die ene der vele lezers). We bevinden ons ergens aan het eind van de negentiende eeuw en Godwin Baxter is een, lawwezeggûh, “excentrieke” wetenschapper. Van kindsbeen af opgeleid in de mediese kunst door zijn al even eigengereide vader heeft Baxter het hoogst maryshelleyekse bereikt – hij is nu levensschepper. Shelleys meisjesnaam was, ja, Godwin; Grays roman zit stampensvol met dit soort knipoogjes. Op een avond springt de hoogzwangere Victoria in de Clyde waardoor zij komt te overlijden. Ze is het zat, zo zullen we later in het boek leren; ze is haar leven zat: haar gewelddadige, gevoelsarme vader; haar dominante, normatieve, bekrompen man, een militair van grote faam; het keurslijf waarin ze gedwongen wordt. Victoria’s lijk wordt opgevist door een vriend van Baxter, een vent wiens baan het is om lijken uit de Clyde op te vissen! De man tipt Baxter en die komt het lijk halen, snijdt de foetus uit het lijf van Victoria en via een operatie weet hij de hersens van de ongeboren baby in het hoofd van Victoria te plaatsen en deze laatste uiteindelijk weer tot leven te wekken. Een volwassen vrouw met een markant litteken boven op haar hoofd, de hersens van een baby, de vrolijkheid en onbevangenheid van een kind in een -kennelijk- aantrekkelijk vrouwenlichaam, jajaja, ik kan me de kolderieke scènes reeds voorstellen! Kostuumdrama met kolderieke, kleurrijke personages die ongebruikelijke koppen hebben – op zeker het soort film waarvoor de akteurs langer in de griem zitten dan dat ze bezig zijn met akteren. Hoe ook, huisvriend Archibald McCandless, ook een dokter, treft de inmiddels tot Bella omgedoopte Victoria op een dag aan achter de pianola, uitzinnig, extaties, volkomen opgaand in haar spel (en nu we het toch over beeld hebben: bij deze passage zag ik Henryk Górecki voor me – hoe die, in een documentaire van Reinbert de Leeuw, zingend, swingend, achter de piano zat, in mijn herinnering speelde hij Pools volkswijsje maar dat laatste weet ik niet meer zeker) & hij is direkt verkocht. Liefde bloeit op, dan en daar, een weinig later al besluiten “Bella” en Archibald te trouwen.

Een bizarre, sprookjesachtige liefdesgeschiedenis ja ik zie de film al voor me. Maar dat is maar de eerste laag. Want evengoed kun je in Arm ding een feministies pamflet lezen over de door de man gemaakte of minimaal toch gevormde vrouw. De door man en vader onder de duim gehouden Victoria krijgt in een twede leven opnieuw pas in mannenhanden gestalte: eerst door Baxter als levensschepper en opvoeder en later aan de zijde van McCandless waar zij misschien in de eerste plaats echtgenote heeft te zijn, hoezeer McCandless haar ook haar eigen pad als medicus gunt. In de hoofdtekst heeft de lezer naar dat laatste vooral het raden. Ze is begaan met de zwakken, met vrouwen en sexualtiteit, met abortus maar het blijft bij snelle blikken in de toekomst daar het verhaal afbreekt nog voor “Bella” McCandless haar professionele ambities ten volle waar kan maken. Ergens, zo’n beetje voor het midden van de roman, wordt “Bella” (dan nog) Baxter geschaakt door Duncan Wedderburn, een achterbakse, weke, gluiperige en neurotiese advocaat. Schaken is misschien niet helemaal het goede woord; “Bella” is niet erg gekant tegen het reisje over de wereld dat Wedderburn haar voorspiegelt. Aan zijn zijde, met hem, maar vooral ook zonder hem, ontdekt “Bella” haar sexualiteit. Vrouwelijke lustgevoelens; de vrouw de baas over haar eigen sexualiteit; hoe een intelligente, leergierige, vrolijke, empathische vrouw ook doorlopend “geil” kan zijn; we hebben niet perse een Simone de Beauvoir nodig om daar iets van te vinden. Maar zou Lanthimos ook dit lijntje hebben opgepikt?

En dan. Arm ding is wel erg grotesk. Aan het einde zit een scene waarin Victoria’s vader en voormalig echtgenoot hun opwachting maken & de degens worden gekruist. Gray gebruikt zulke dikke lage verf voor zijn vertelling dat het niet anders kan of iets wordt hier gepercifleerd of op zijn minst gepasticheerd. De negentiende-eeuwse roman, de kostuumfilm (kon Gray al op zijn klompen aanvoelen dat Arm ding ging verfilmd worden?), heel dat duister-romantiese sfeertje, er worden, dunkt me, draken mee gestoken; een “hilarische” (als er één stukgebruikt rotwoord is!) “politieke allegorie” misschien niet, maar duidelijke aanwijzingen dat je het niet allemaal bloedserieus moet nemen, lijkt Gray toch wel te geven.

En dat is maar de hoofdtekst! Want neem dit. Arm ding is je bekende “gevonden manuscript”; Gray heeft het niet geschreven, alleen maar bezorgd! Schrijver van de hoofdtekst is Archibald McCandless, ja. Voor de volledigheid laat Gray McCandless tekst uitluiden met een brief van Victoria McCandless aan het nageslacht; haar kleinkind die de roman en brief misschien ergens in de jaren zeventig van de twintigste eeuw zal lezen. Uit die brief valt op te maken dat er niks klopt van alles wat we tot nog toe hebben gelezen. Godwin Baxter was geen gekke geleerde, Victoria werd niet uit de dood opgewekt, Wedderburn was geen schurk en Archibald McCandless al zeker niet de innemende, verlegen, warmbloedige romanticus zoals we die op de voorgaande bladzijden hebben leren kennen. Alles ging helemaal anders. En ik las dat en in eerste dacht ik hum en tsss en hmm. Wie wil iets moois zien, en dan iemand naast zich hebben die al die schoonheid gaat kapotanalyseren? Maar bij verdere lezing blijkt de brief van Victoria McCandless een zoveelste laag. Misschien krijg je als lezer nog wel een veeg uit de pan. Misschien ben je toch wel latent misogyn als je Archibald McCandless een sympathieke figuur vond, of als je de vrolijke, lieve, maar vooral erg kinderlijke “Bella” Baxter iets aantrekkelijks vond hebben. Sja. Das dan misschien de eerste keer dat schoonheidsbeleving een suspekt bijsmaakje krijgt en dat in zichzelf is al iets wat weinigen Gray zullen nadoen.

Pas in het allerlaatste deel neemt Gray zonder mombakkes de pen op: hij is degene die het boek als geheel annoteert, inkleurt en kadreert. Andermaal wordt de lezer met vragen geconfronteerd. Is dit Grays ultieme poging tot historisering van Arm ding? Of wordt hier de geschiedschrijving in zichzelf op de korrel genomen? Uiteindelijk is immers alles fictie, wetenschap evengoed als religie. Alles is maar verhaal voor de mens om vat te krijgen op dat wat hem omringt.

Te denken, is wat Arm ding geeft. Ik vond het boek niet vreemd. Ik vond het boek prikkelend. Het boorde aan. Filosofie. Politiek. Dingen. Het leven. Alles. Ja. Dat is wat het is. Een boek over alles.

Alasdair Gray Arm ding

Arm ding

  • Auteur: Alasdair Gray (Schotland)
  • Soort boek: Schotse roman
  • Origineel: Poor Things (1992)
  • Nederlandse vertaling: Robbert-Jan Henkes
  • Uitgever: Koppernik
  • Verschijnt: 6 maart 2025
  • Omvang: 336 pagina’s
  • Uitgave: paperback
  • Winnaar Whitbread Novel Award
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van de roman uit 1992 van Alasdair Gray

De wetenschappelijke ambitie van Godwin Baxter om de perfecte metgezel te creëren lijkt werkelijkheid te kunnen worden wanneer hij het verdronken lichaam van de mooie Bella Baxter vindt dat hij weer tot leven weet te wekken. Zijn droom wordt echter gedwarsboomd door de jaloerse liefde van dr. Archilbald McCandless voor zijn creatie. Maar wat denkt Bella ervan?

Arm ding is tegelijkertijd een satirische versie van de klassieke Victoriaanse roman en een hilarische politieke allorgie over de onverenigdbaarheid van de verlangens van de mannen en de onafhankelijkheid van vrouwen.

Alasdair Gray (28 december 1934, Riddrie, Glasgow, Schotland – 29 december 2019, Shieldhall, Glasgow) is een Schotse schrijver en kunstenaar. Zijn magnum opus Lanark verscheen in 2017 in Nederlandse vertaling bij Koppernik. Hij wordt beschouwd als een klassieker en werd door The Guardian “een van de mijlpalen van de twintigste eeuw” genoemd. Arm ding (1992) won de Whitbread Novel Award en de Guardian Fiction Prize en werd in 2023 verfilmd door de Griekse filmregisseur Yorgos Lanthimos.

Bijpassende boeken en informatie

Boris O. Dittrich – Vuurgloed

Boris O. Dittrich Vuurgloed recensie en informatie over de inhoud van de New York thriller van de Nederlandse schrijver. Op 6 maart 2025 verschijnt bij uitgeverij Ambo | Anthos de nieuwe thriller van thrillerschrijver Boris O. Dittrich. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de schrijver en over de uitgave.

Boris O. Dittrich Vuurgloed recensie en informatie

  • “De schrijver weet je gespannen door te laten lezen om te achterhalen hoe het nu precies zit. Aardig is verder de beschrijving van Amsterdam in coronatijd we zijn alweer bijna vergeten hoe paradijselijk de stad was zonder constante toeristenstroom. Zo is deze literaire thriller ook een buitengewoon aardig tijdsmonument geworden.” (Vrij Nederland over Het laatste woord)

Boris O. Dittrich Vuurgloed

Vuurgloed

  • Auteur: Boris O. Dittrich (Nederland)
  • Soort boek: Nederlandse New York thriller
  • Uitgever: Ambo | Anthos
  • Verschijnt: 6 maart 2025
  • Omvang: 352 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Prijs: € 23,99 / € 13,99
  • Boek bestellen bij: Boekenwereld / Bol / Libris

Flaptekst van de New York thriller van Boris O. Dittrich

Walter Beekman heeft alles mee. In zijn succesvolle loopbaan als professor, gespecialiseerd in geweld tegen vrouwen, is hij een magneet voor de media én voor vrouwen. Hij is een internationaal bekend en geliefd spreker. In New York geniet hij van het grootstedelijke leven.

Maar dan wordt hij onverwacht geconfronteerd met zijn duistere verleden. Een Nederlandse vrouw herkent hem op straat. Niet lang daarna verongelukt ze in Manhattan door een val voor de aanstormende metrotrein. Is het een noodlottig ongeval, zoals de politie beweert? Of was het moord?

Robin, de dochter van de verongelukte vrouw, komt over uit Nederland en gaat in New York op onderzoek uit. Ze ontdekt dat haar moeder Walter Beekmans grote geheim kende en dat er meer tussen de twee speelde dan men wist.

Boris O. Dittrich is geboren op 21 juli 1955 in Utrecht. Hij werkte als advocaat in Amsterdam en als rechter in Alkmaar en was jarenlang Tweede Kamerlid en fractievoorzitter van D66. Van 2007 tot 2018 werkte Dittrich als Global Advocacy Director van het LGBT Rights-programma bij Human Rights Watch, een internationale non-gouvernementele mensenrechtenorganisatie. In 2019 werd hij senator in de Eerste Kamer. Hij publiceerde vier veelgeprezen thrillers, waaronder W.O.L.F., die werd verkozen tot beste Nederlandstalige thriller van 2016 door VN Detective & Thrillergids. In 2022 verscheen de thriller Het laatste woord. Ook schreef hij de coming of age-roman Terug naar Tarvod.

Bijpassende boeken en informatie

Torborg Nedreaas – Nothing Grows by Moonlight

Torborg Nedreaas Nothing Grows by Moonlight recensie en informatie over de inhoud van de Noorse roman uit 1947. Op 6 maart 2025 verschijnt bij Penguin Classics de Engelse vertaling van de roman Av måneskinn gror det ingenting van de uit Noorwegen afkomstige schrijfster Torborg Nedreaas. Hier lees je informatie over de inhoud van de roman, de schrijfster en over de uitgave. Een Nederlandse vertaling van de roman is niet verkrijgbaar.

Torborg Nedreaas Nothing Grows by Moonlight recensie en informatie

  • “Nothing Grows by Moonlight is a novel as beautiful and affecting as its title suggests. The book’s themes will resonate with readers as much today as it did in 1947. It is masterful in the balancing of story and atmosphere and powerful enough that your heart aches increasingly with each page. It has become a firm favourite and a story I will never forget.” (Emily Slapper)
  • “It’s fantastic, it’s incredible.” (Pedro Almodóvar)

Torborg Nedreaas Nothing Grows by Moonlight

Nothing Grows by Moonlight

  • Auteur: Torborg Nedreaas (Noorwegen)
  • Soort boek: Noorse roman
  • Origineel: Av måneskinn gror det ingenting (1947)
  • Engelse vertaling: Bibi Lee
  • Uitgever: Penguin Classics
  • Verschijnt: 6 maart 2025
  • Omvang: 208 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook/ luisterboek
  • Prijs: £ 12,99 / £ 9,99 / £ 14.00
  • Boek bestellen bij: Amazon / Boekhandel / Bol

Flaptekst van de roman uit 1947 van de Noorse schrijfster Torborg Nedreaas

In the blue dusk of a spring evening, a man is drawn to a lonely, beautiful stranger across a station platform. She follows him home, and over one heady night of wine and cigarettes, recounts to him the devastating story of her life . . .

First published in 1947, Nothing Grows by Moonlight tells the haunting tale of one woman’s soul-shattering love affair. When an obsessive passion for her high school teacher consumes a small-town seventeen-year-old, her life spirals out of control, giving way to pregnancy, poverty and alienation. Here, darkness and light converge, and unrequited love blooms against the shadows of societal injustices, as she fights for autonomy: over her life, her mind and her body.

Captivating, visceral and brimming with emotion, Nothing Grows by Moonlight is a feminist classic of Scandinavian literature, and an uncompromising ode to female desire.

Torborg Nedreaas was born in Bergen, Norway on 13 November 1906. She was one of the most acclaimed writers of the post-war era. A committed communist, she was heavily involved in women’s advocacy, and her many award-winning novels, short stories, essays and radio plays propelled her radical ideas to a wide audience. On 30 June 1987 she died in Nesodden, Norway, 80 years of age.

Bijpassende boeken en informatie