Tag archieven: boekrecensie

Geschiedenisboeken, Nederland, Nederlandse geschiedenis, Nederlandse Schrijver, Recensie

Daniel Paarlberg – De grondleggers

Daniel Paarlberg De grondleggers recensie, review en informatie boek over het onwaarschijnlijke verhaal van Nederland 1000-1600. Op 11 juni 2026 verschijnt bij Uitgeverij Zwartjes & Labović het boek over de vroege geschiedenis van Nederland geschreven door Daniel Paarlberg, de Nederlandse socioloog, politicoloog en bedrijfskundige. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Daniel Paarlberg De grondleggers recensies en reviews

Als er in de media een boekbespreking, review of recensie verschijnt van De grondleggers, Het onwaarschijnlijke verhaal van Nederland 1000-1600, geschreven door Daniel Paarlberg, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

Recensie van de redactie

Socioloog en politicoloog Daniel Paarlberg verklaart in zijn nieuwe boek op opvallende wijze het ontstaan van Nederlandse economische wonder van de zeventiende eeuw, oftewel onze Gouden Eeuw, alhoewel dit tegenwoordig een enigszins beladen begrip is geworden.

Het boek focust zich op de ontginning van het drassige, vrijwel onbewoonbare laagland van wat wij nu West-Nederland noemen. Bij toeval stuitte hij op het verhaal van duizenden boeren die rond het jaar 1000 naar het braakliggende laagland trokken om het te ontginnen en zich er te vestigen. Een verhaal dat eigenlijk nauwelijks aandacht kreeg en hooguit zijdelings terug te vinden is in de geschiedschrijving van Nederland.

Eigenlijk is Daniel Paarlberg op zoek gegaan naar het verhaal van een onbelangrijk stuk moerasgebied in de periferie van Europa dat in een paar honderd jaar uitgroeide tot het economisch succesvolste en machtigste land in de zeventiende eeuw. En dat doet Daniel Paarlberg op een overtuigende, met feiten onderbouwde wijze. Bovendien heeft hij een bijna lichtvoetige stijl van schrijven waardoor je als lezer gemakkelijk meegaat in zijn boek.

Het inzicht dat hij verschaft in het ontstaan, de opkomst en het succes van het Nederlandse economische succes is verrassend waarbij zijn achtergrond als socioloog en politicoloog zonder twijfel geholpen heeft. Bovendien trekt hij boeiende vergelijkingen met economische successen of juist het ontbreken ervan elders in de wereld en ziet hij patronen die tot op de dag van vandaag doorwerken. Al met al is Daniel Paarlberg erin geslaagd om een uitstekend leesbaar, goed onderbouwd en enigszins onorthodox boek te schrijven over een onderbelicht maar desalniettemin bepalende periode in de Nederlandse geschiedenis. Het boek is gewaardeerd met ∗∗∗∗∗ (uitstekend).

Daniel Paarlberg De grondleggers

De grondleggers

Het onwaarschijnlijke verhaal van Nederland 1000-1600

  • Auteur: Daniel Paarlberg (Nederland)
  • Soort boek: Nederlandse geschiedenis
  • Uitgever: Zwartjes & Labović
  • Verschijnt: 11 juni 2026
  • Omvang: 238 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Prijs: € 23,99 / € 14,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (uitstekend)
  • Boek bestellen >

Flaptekst boek van Daniel Paarlberg over de geschiedenis van Nederland 1000-1600

Duizenden kolonisten trekken vanaf het jaar 1000 naar het westen van Nederland om een nieuw bestaan en een nieuwe samenleving uit de grond te stampen. Zeshonderd jaar later is die samenleving het centrum van de wereld. In De Grondleggers vertelt socioloog Daniel Paarlberg het onbekende en onwaarschijnlijke verhaal over een drassige uithoek die uitgroeit tot de meest welvarende en geavanceerde samenleving ter wereld.

Het is een verhaal over de veerkracht en vindingrijkheid van gewone mensen die tegenslagen in hun voordeel keerden. Een verhaal over de onzichtbare, universele krachten achter menselijke vooruitgang. Paarlberg’s originele invalshoek trekt verrassende en vermakelijke parallellen met moderne techbedrijven, Keniaanse boeren of Chinese ontdekkingsreizigers.

Het maakt een onwaarschijnlijk verhaal over de groei van Nederland een universeel verhaal over menselijke vooruitgang: historisch, tijdloos én actueel. Continu dringt de vergelijking met het heden zich op: klimaatverandering, internationale samenwerking, migratie en vrijhandel, hoe gaan wij om met de tegenslagen van nu?

De Grondleggers biedt een vernieuwende kijk op onze historie en een optimistisch verhaal voor onze toekomst. Een eerbetoon aan de veerkracht, vindingrijkheid, en vastberadenheid van gewone mensen.

Daniel Paarlberg-Loeb is geboren in 1984 is socioloog, politicoloog en bedrijfskundige. Samen met zijn vrouw Lisa Loeb heeft hij in 2025 Dit kan geen toeval zijn gepubliceerd, een boek over complotdenken dat voortbouwt op hun succesvolle podcast De Complottenpiramide. Met het gelijknamige cabaretcollege hebben zij in theaters in heel Nederland opgetreden. Daarvoor heeft Paarlberg vijftien jaar in het bedrijfsleven gewerkt als strategieconsultant bij McKinsey en leidinggevende in het openbaar vervoer. Deze brede achtergrond stelt hem in staat om de geschiedenis van Nederland op unieke en originele wijze te herschrijven

Bijpassende boeken

Antropologie, Antropologisch boek, Biografie, Recensie

Andrea Wulf – De reiziger

Andrea Wulf De reiziger recensie, review en informatie boek over het uitzonderlijke leven van George Forster en zijn zoektocht naar de mens. Op 9 juni 2026 verschijnt bij Uitgeverij Atlas Contact de Nederlandse vertaling van The Traveller, het boek over George Forster, de Duitse antropoloog en ontdekkingsreiziger. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Andrea Wulf De reiziger recensies en reviews

Als er in de media een boekbespreking, review of recensie verschijnt van De reiziger, Het uitzonderlijke leven van George Forster en zijn zoektocht naar de mens, het boek geschreven door Andrea Wulf, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

  • “Een uitzonderlijke biografie van een uitzonderlijke man. De boeken van Wulf verbreden altijd je horizon, maar met dit boek heeft ze zichzelf overtroffen. Ik vind het geweldig.” (Tom Holland)
  • “Levendig… verfrissend… George Forster is een van de meest fascinerende figuren waar je waarschijnlijk nog nooit van hebt gehoord. The Traveller brengt op meeslepende wijze het vergeten leven van deze ‘liberale denker die zijn tijd ver vooruit was’ weer tot leven. Wulf schrijft ontroerend over Forsters onconventionele huwelijk en zijn onconventionele politieke opvattingen… een levendig nieuw boek dat bruist van haar kenmerkende elan.” (Jennifer Szalai, New York Times)
  • “Andrea Wulfs schitterende biografie brengt een duizelingwekkend leven weer tot leven… George Forsters levensverhaal was, eerlijk gezegd, bijna onfatsoenlijk interessant [en] biedt de lezer onafgebroken fascinatie. Hoeveel levens omvatten Maori-stammen, Paaseiland, Habsburgs Oostenrijk en de Franse Revolutie? Wulf, de auteur van veelgeprezen boeken over Alexander von Humboldt en de Duitse romantici, vertelt het allemaal met de verwachte flair.” (James Marriott, The Times)
  • “Fascinerend… een meeslepend leven dat vooruitloopt op onze huidige houding ten opzichte van mondiale verschillen, ras en diversiteit. Wulf houdt zich nauwgezet aan de archiefgegevens en vermijdt elke neiging tot overdreven verfraaiing.” (Robert Mayhew, Times Literary Supplement)
  • “Het unieke en spectaculaire levensverhaal van George Forster biedt een exemplarische rondleiding door de Hoge Verlichting. In deze heldere en liefdevolle hervertelling van zijn leven pleit Andrea Wulf overtuigend voor George als een denker die te lang is genegeerd of over het hoofd gezien. Haar proza ​​is vlot en de structuur eenvoudig. Ze deelt zijn verwondering over de schoonheid van smaragdgroene eilanden zoals Tahiti, maar ook zijn verontwaardiging over het geweld dat werd gepleegd door de zeelieden die deelnamen aan wat duidelijk een koloniaal project was. Een onweerstaanbare biografie.” (Peter Moore, Literary Review)

Recensie van de redactie

George Foster was zonder twijfel een van de meest boeiende mannen uit de achttiende eeuw. Hij werd in 1754 geboren in Gdansk de stad die nu in Polen ligt als eerste kind en was enige zoon van in een gezin met zeven kinderen. Zijn vader was Johann Reinhold Forster die dominee en natuuronderzoeker was met een extreem groot ego en het gezin op tirannieke, vaak gewelddadige wijze domineerde. De vader nam de opvoeding en onderwijs van zijn zoon zeer voortvarend ter hand.

Al op jonge bleek dat George een begenadigd en zeer talentvolle antropoloog en natuuronderzoeker zou worden. Toen slechts 11 jaar was ging met zijn vader mee op een ontdekkingstocht door het gebied aan de Wolga in Rusland. Dat George als een wonderkind mag worden blijkt uit het feit dat hij slechts dertien jaar oud een een vertaling in het Engels van het Russische boek van Michail Lomonosov dat over de geschiedenis van Rusland ging, maakt.

Het leven van George Foster en het gezin waar hij deel van uitmaakte was zwaar. Zijn vader leefde ver boven zijn stand en zorgde continu voor problemen waarvan de financiële waarschijnlijk het zwaarste wogen.

Ondanks de moeilijke omstandigheden waarin hij opgroeide toont Andrea Wulf in haar boeiende en uitstekend geschreven biografie aan dat George Foster zich snel ontwikkelde tot een vrije geest met, zeker voor de tijd waarin hij leefde, liberale denkbeelden. Dat blijkt onder andere uit de wijze waarop hij schreef over zijn ontmoetingen met de inheemse bevolking van de Zuidzee Eilanden die hij tegenkwam tijdens zijn lange reis die hij maakte aan boord van het schip van de ontdekkingsreiziger James Cook.

George Foster had internationale naam en faam gemaakt na de toch met James Cook. Dit zorgde ervoor dat deuren voor hem opengingen en hij grootheden uit de wetenschap en kunsten kon ontmoeten en zelfs tot zijn vrienden mocht rekenen. Maar privé ging het hem minder goed af. Weliswaar trouwde hij en kreeg hij kinderen maar zijn vrouw wilde eigenlijk niet veel van hem weten.

Ondanks zijn successen was zijn leven vaak getroebleerd en verre van gelukkig. Zijn gezondheid speelde hem parten, hij had tijdens de reis naar de Zuidzee-eilanden scheurbuik opgelopen die hem zijn hele leven in meer of mindere mate bleef problemen gaf. Bovendien nam hij, zeker voor de tijd waarin hij leefde liberale standpunten in en zijn steun aan de idealen van de Franse Revolutie. Dit zorgde er uiteindelijk voor dat hij in een isolement raakte en uiteindelijk al op 49-jarige leeftijd kwam te overlijden.

Andrea Wulf is erin in geslaagd om een spannende en uitstekende biografie te schrijven van een van de meest vooruitstrevende en boeiende personen uit de achttiende eeuw. Het is een boek dat je bijna ademloos in een ruk uitleest en volkomen recht doet aan de persoon die George Foster was in al zijn tegenstrijdigheden. Gewaardeerd met de maximale ∗∗∗∗∗ (uitmuntend).

Andrea Wulf De reiziger

De reiziger

Het uitzonderlijke leven van George Forster en zijn zoektocht naar de mens

  • Auteur: Andrea Wulf
  • Soort boek: biografie
  • Origineel: The Traveller (2026)
  • Nederlandse vertaling: Nannie de Nijs Bik-Plasman, Arjanne van Luipen
  • Uitgever: Atlas Contact
  • Verschijnt: 9 juni 2026
  • Omvang: 504 pagina’s (met fotokatern)
  • Afmetingen: 16,2 x 23,8 x 3,9 cm
  • Gewicht: 871 gram
  • Uitgave: gebonden boek / ebook
  • Prijs: € 39,99 / € 18,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (uitmuntend)
  • Boek bestellen >

Flaptekst van de biografie van George Foster geschreven door Andrea Wulf

Bestsellerauteur Andrea Wulf neemt de lezer mee in het avontuurlijke leven van wereldreiziger George Forster, een man die zijn tijd mijlenver vooruit was maar die vergeten werd door de geschiedenis.

Hij was een wonderkind, een wereldreiziger en een van de meest vooruitstrevende denkers van zijn tijd. Op zijn zeventiende zeilde hij met kapitein Cook naar de uithoeken van de bekende wereld, om daarna in Europa furore te maken als wetenschapper, schrijver en revolutionair.

George Forster (1754-1794) was een man die zijn tijd ver vooruit was: hij reisde naar de uithoeken van de bekende wereld en daagde het wereldbeeld van achttiende-eeuws Europa uit met radicale ideeën over gelijkheid en vrijheid. Hij werd tijdens zijn leven geprezen en kende Goethe, Benjamin Franklin, Mary Wollstonecraft en Alexander von Humboldt, maar is sindsdien grotendeels in de vergetelheid geraakt.

Met De reiziger zet Andrea Wulf Forster weer op de kaart als een van de grote visionairs van zijn tijd. Op zeventienjarige leeftijd sloot hij zich aan bij de ontdekkingsreis van kapitein Cook, een reis die hem zowel naar het ijzige Antarctica als de tropische eilanden van de Stille Zuidzee voerde. Hij bestudeerde de mensen en culturen die hij tegenkwam en keerde terug met een diep geloof in de gelijkheid van volken. Bij zijn terugkeer werd hij in heel Europa gevierd en gebruikte hij zijn roem om op te komen voor mensenrechten en te strijden tegen imperialisme, racisme en slavernij. Hij bewonderde sterke en ontwikkelde vrouwen en was trots op zijn dochters. Tegelijkertijd leidden zijn ideeën ook tot grote controverse, zeker toen hij ook de principes van de Franse Revolutie uit begon te dragen.

De reiziger is een briljant portret van een buitengewone man die niet gebonden was aan plaats, nationaliteit of traditie – een man die zich niet richtte op wat ons onderscheidt, maar op wat ons verbindt.

Andrea Wulf werd in in 1972 geboren in India, groeide op in Duitsland en is tegenwoordig woonachtig in Engeland. Ze schrijft voor The Guardian, Financial Times, LA Times en The New York Times. Haar boek De uitvinder van de natuur over het leven van Alexander von Humboldt was een internationale bestseller. Rebelse genieën. De eerste romantici en de uitvinding van het ik verscheen in het najaar van 2022 en was eveneens een groot succes.

Bijpassende boeken

Hongaarse roman, Hongaarse schrijver, Hongarije, Recensie

Lászlo Krasznahorkai – Afscheid van Zsömle

Lászlo Krasznahorkai Afscheid van Zsömle recensie, review en informatie nieuwe roman van de Hongaarse Nobelprijswinnaar. Op 9 juni 2026 verschijnt bij Uitgeverij Wereldbibliotheek de Nederlandse vertaling van Zsömle odavan, de roman geschreven door Lászlo Krasznahorkai, de uit Hongarije afkomstige schrijver. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Lászlo Krasznahorkai Afscheid van Zsömle recensies en reviews

Als er in de media een boekbespreking, review of recensie verschijnt van Afscheid van Zsömle, de roman van Lászlo Krasznahorkai, de Hongaarse winnaar van de Nobelprijs voor de Literatuur in 2025, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

Recensie van Tim Donker

En ja zeggen. En ja zeggen en knikken en op het boek tikken, dit boek, Afscheid van Zsömle van László Krasznahorkai, en dit is er weer zo één zeggen, en ja zeggen, en knikken, en tikken op dit boek. Want daar zit je, jij, t besprekerken, aan tafel, achter laptop, en hier heb je er weer zo één, weer dat soort boek, een boek met zoveel lagen, hoeveel, je weet het niet, je telt de lagen nooit, en je weet ook niet zo goed hoe je het nu moet aanpakken, wat je erover moet zeggen, hierover, over dit boek, over Afscheid van Zsömle van László Krasznahorkai, dat weer zo’n meerlagig boek is, en je wil recht doen aan iedere laag. Misschien kun je beginnen, denk je, met de meest elementaire laag. Want in de allerkaalste essentie is Afscheid van Zsömle misschien gewoon maar het verhaal van een alleenstaande oude man. József Kada, 91 jaar, gepensioneerd elektricien. Zijn vrouw is er niet meer, allang niet meer, zijn dochter heeft het contact verbroken, zijn kleinkinderen ziet hij nooit, hij heeft alleen maar zijn hond, Zsömle. En Zsömle is ook al erg oud, en Zsömle gaat dood, en wordt vervangen door een nieuwe hond die ook Zsömle als naam krijgt. Want Kada’s honden hebben altijd Zsömle geheten, en zo moet dat zijn want zo is het goed. Dit is het verhaal dat je tragisch kunt noemen, of treurig, of schrijnend misschien; het is het verhaal van alle mensen. Je hebt een dat leven, en dan, vanaf een bepaalde leeftijd gaan je dingen ontvallen. Je gaat met pensioen, en daar gaat dan je arbeidzame leven. Je was getrouwd, en degene met wie je je leven deelde gaat dood. Je had kinderen maar die verhuizen, of emigreren, of je spreekt ze om andere redenen nog maar zelden of misschien zelfs wel nooit meer. Dingen hadden nut, er was een bepaalde zin, en dan ineens is het er allemaal niet meer. Treurig misschien ja, maar hoe gaan dingen. Zoals ze gaan, hoor ik u antwoorden, en dan spreekt gij recht en niet krom.

En zitten, en denken, en ja zeggen, en mompelen dat een boek, elk boek, het meest eenvoudige zelfs nog wel, altijd meer is dan zijn allerkaalste essentie, anders zou het immers niet de allerkaalste essentie zijn (een boek heeft wel een kop en ook een staart maar een boek is nooit een paard), dan was het gewoon gans het boek. Misschien is het de leeftijd, misschien is het zijn wat teruggetrokken bestaan, misschien een bepaald gemis. Misschien is Jószef Kada gewoon wat wereldvreemd. Of misschien is er toch nog iets anders aan de hand. Maar hoe het ook zij, de man heeft zich in zijn hoofd gehaald dat hij in directe lijn afstamt van Bela IV en als zodanig ook een nazaat te zijn van Dzjengis Khan. Van koninklijke bloede dus, deze Kada, en gezien de deplorabele staat waarin Hongarije heden ten dage verkeert, is het misschien eens tijd dat het land terugkeert naar de monarchie. Met Jószef Kada op de troon. Hij zou in zijn rijke verleden al ooit eens, weliswaar min of meer symbolisch, gekroond zijn. In het diepste geheim. Maar geheimen zijn zo diep nog niet of ze komen uit. Er heeft zich rond Kada een groepje vertrouwelingen geschaard die weten van zijn geheime erfopvolging, en zijn droom delen. Avond aan avond komen ze samen in het huis van Kada. En Kada maar praten. Over alles dat was, eenmaal. Hij heeft “Sjimmie Karter” nog gesproken, hij heeft gezwommen in de Béga met Johnny Weismüller, toen ze nog jongens waren (en het water was nog proper en hun voeten stonden nog waterpas). Een stormachtige relatie met een actrice, ja dat was er ook nog. En hij is een oorlogsheld, hij heeft tallozen gered, het land verdedigd, hij heeft de dapperste daden verricht. Hij kreeg een medaille van de koningin (misschien in een droom, zijn laarzen waren erg schoon). In deze laag komt een flink stuk Hongaarse historie langs: Miklos Horty, de Habsburgers, de Árpád-dynastie, Stefanus I, en Bela IV natuurlijk, als gezegd, en Dzjengis Khan. En sprekend over geschiedenis, spreekt een mens over het heden. Je kunt het niet over Hongarije hebben zonder Viktor Orbán te noemen. Of Tamás Sulyok. Of. Orbán wordt genoemd ja (het moge duidelijk zijn dat dit boek geschreven is voor mei dit jaar). Er is ook sprake van een “voorzitter”, en een “walrussnor”. Machsthebber(s?) in hedendaags Hongarije. Of daarmee op Sulyok gedoeld wordt, is mij niet helemaal duidelijk. Hij heeft immers wel een snor maar toch nauwelijks een imposante. En Orbán heeft in het geheel geen snor. Maar een mens kan Afscheid van Zsömle misschien ook opvatten als een uitnodiging om zijn kennis over Hongarije een beetje bij te spijkeren. Wel is duidelijk dat de personages in dit boek, Kada en zijn “volgelingen” niet bijzonder tevreden zijn met hoe Hongarije er in deze tijd voor staat. Maatschappijkritiek ja, maar dit boek is meer dan een louter politieke roman.

Dit doet Krasznahorkai goed. Hij laat het oordeel over Kada’s afkomst open. Ik weet niet hoe dat met u gaat als u een boek leest, ik ben er nooit bij als u zit te lezen plus daarbij als ik er wel bij was, hoe zou ik kunnen weten wat er op dat moment in uw hoofd gebeurt?, maar ik, bij boeken als deze, weet me op een zwabberend pad gestuurd. Er zijn momenten waarop ik denk dat Jószef Kada een beetje gek is, in eenzaamheid en wereldvreemdheid bevangen door een fantasie die met hem op de loop is gegaan. En soms geven andere verhaalfiguren mij hierin gelijk. Er zijn ook momenten waarop ik denk dat het zo maar waar zou kunnen zijn, misschien niet alles wat hij beweert te hebben meegemaakt, maar een belangrijk deel ervan misschien toch wel. En soms lijken bepaalde gebeurtenissen, of uitlatingen van (andere of dezelfde) verhaalfiguren dit ook te steunen. Daarbij komt Kada voor het overige ook niet totaal waanzinnig over. Integendeel. Intelligent en belezen zijn predicaten die hem goed passen. Al heeft hij ook een beetje een melodramatische natuur. En vandaar ook. Steeds twijfel. Het zou kunnen zijn dat het kan zijn maar het zou ook kunnen zijn dat het niet kan zijn, en dat is prettig in een boek.

Twijfels ook over de mensen die voorgeven hem te geloven, en hem steunen in zijn droom in de nabije toekomst koning van Hongarije te worden. Onder hen bevinden zich allicht een paar revolutionairen. Misschien geloven zij Kada, misschien ook niet, en misschien maakt het hun niks uit. Is Kada gewoon maar een pion in de staatsgreep die hun doel is. Een mafkees als afleiding, of aanjager. Maar er zijn er duidelijk ook die geloven in de monarchie als beste staatsvorm. En drijfhout is er ook. Of. Hoe zeg je dat. Dolende zielen. Zoekenden. Figuren die behoefte hebben aan een patriarch, aan zin, richting, doel (een zo’n stuk drijfhout is een wat jongere man met de naam László Krasznahorkai) (een poging van de schrijver om zichzelf een bijrolletje te geven?) (misschien, en als zo dan ontbreekt het hem niet aan zelfspot wat de László Krasznahorkai is een wat sneue figuur (een “gezette” sneue figuur), een gemankeerde muzikant, docent op een school waar hij niet geliefd is, noch bij de leerlingen, noch bij de collega’s; en zelf haat hij deze baan ook) (er bestaat trouwens ook echt een musicus met de naam László Krasznahorkai maar het is nog onwaarschijnlijker dat deze daarmee bedoeld wordt, want die Krasznahorkai maakt, overigens niet onredelijke, darkwave) (misschien is László Krasznahorkai als naam in Hongarije zoiets als bij ons Jan Janssen ofzo). In deze laag is Afscheid van Zsömle erg intrigerend want het zegt iets over menselijke verhoudingen, en wel bijna op het niveau van een sociologische studie. Mensen kunnen elkaars reddingsboei zijn, of elkaars gebruiksvoorwerp (in zekere zin is een reddingsboei ook maar een gebruiksvoorwerp). En mensen hebben vrijwel altijd een ideaal nodig. Iets om voor te vechten, voor te leven, en desnoods voor te sterven. Iets dat hun eigen leven overstijgt, en naar een hoger plan tilt. Dat kan liefde zijn, of kunst, of een of andere religie. Een politiek ideaal. Iets dat meer is, in ieder geval, dan louter de mens zelf.

Maar.

Meer?

Ja, meer nog, altijd meer, hou uw paarden (wat is dat met paarden in deze bespreking?).

Ook hier regeert de taal. De taal regeert altijd. Het is het materiaal waarvan literatuur gemaakt is en Krasznahrokai beheerst zijn materiaal tot in de puntjes. De hoofdstukken, elk van een pagina of twintig gemiddeld, bestaan steeds uit één zin. Een lange, hele lange zin, vol met komma’s, zinnen die vloeien, woorden die blijven komen. Een bewustzijnsstroom, zou je haast zeggen, haha zegt men, dat is niet hoe een bewustzijnsstroom werkt, hoe werkt een bewustzijnsstroom dan, nou dat je over straat loopt en een idee hebt en dat inspreekt en dat later uitwerkt, o dank u wel men, dat heb ik nooit geweten, maar hoe ook, hier is het duidelijk meer dan dat. Het is niet alleen maar een aaneenschakeling van wat zich in het hoofd van Jószef Kada bevindt. Gedachten. Ideeën. Overtuigingen. Het zijn ook de gesprekken, het is ook de actie, en daarenboven – een enkele keer, niet bijzonder vaak maar ook niet helemaal nooit, wisselt het perspectief naar een ander verhaalfiguur. Het is dus een gedachten-, dialogen-, waarnemingen- en gebeurtenissenstroom, en dat gaat door en door, door niets gescheiden dan door de eerder genoemde komma’s, zodat het niet altijd volledig duidelijk is wat gedacht of gezegd wordt, wat er gebeurt, wat werkelijkheid is en wat fantasie. En tijd om er over na te denken krijg je niet, want de woorden denderen wel door. Weeral als, ge begrijpt het inmiddels, het leven zelve: dat dendert ook altijd maar door. En die parallel krijgt nog meer lading. Want Afscheid van Zsömle bevat, noodzakelijkerwijs, veel herhaling. Zeker gedurende de eerste hoofdstukken is het voornamelijk Kada in zijn keuken, met zijn vazallen. En Kada is iemand die graag zijn, al of niet sterke, verhalen meerdere keren vertelt, en ook de handelingen zijn veelal repetitief: de manier waarop hij koffie zet, of hoe er, later op de avond, overgeschakeld wordt op een mandfles wijn. Altijd diezelfde, bijna rituele, handelingen. De sleur en routine die het heden is; alle schoonheid, actie en liefde is altijd in het voorbije te vinden. Tot er ineens wel wat gebeurt. En dan gebeurt het zo snel, en schrijft Krasznahorkai het zo razend op, dat de lezer (deze lezer tenminste) niet zeker weet of het zo allemaal écht plaatsvindt, of dat het alleen maar een droom, of voor mijn part een delirium van Kada is (temeer daar de gebeurtenissen aanvangen met iets wat een aantal bladzijden daarvoor nog daadwerkelijk een droom leek, een droom (?) (of vooruitwijzing?) die later tot in detail herhaald wordt), maar ineens is alles anders. Ook in deze laag spreekt Afscheid van Zsömle met vele tongen. Naar mijn mening rekent Krasznahorkai hier toch wel definitief af met het vooroordeel dat “postmoderne” literatuur (zoals dat dan geloof ik zo onbeholpen genoemd wordt) louter vorm is: door de hoofdstukken steeds in één lange, golvende, borrelende, gulpende, bulderende zin op te schrijven, zit de schrijver het leven hier zeer dicht op de huid: nu eens de ritmiek van de -bijna verstikkende- herhaling, dan geschept worden door een trein en niet meer weten wat u nu overkomt. Daar komt bij dat het een zeer hallucinante leeservaring bewerkstelligt. Laat u meevoeren door de woordenstroom, drijf, golf, meander mee op de woorden en kom pas weer bij zinnen in een totaal andere hoek van de kamer als alle 253 bladzijden gelezen zijn.

Niet dat het daarna afgelopen is. Krasznahorkai geeft genoeg om eindeloos te herkauwen. Niemand zal ontkennen dat Orbán Hongarije naar de verdommenis hielp. Maar welke staatsvorm is beter? Wat Kada voor ogen stond was evengoed een dictatuur, ergens laat hij zich ontvallen niets te moeten weten van democratie; en in een monarchie moet een koning volgens hem meer zijn dan een louter symbolisch figuur. Het zet een mens denkend over staatsvormen en hun voor- en nadelen. En of er überhaupt veel verschil is. Is een democratie niet evenzeer een dictatuur? De macht aan de massa. Maar de massa is doorgaans niet al te intelligent. Is dan een dictatuur met aan het hoofd een intelligente, integere, goedwillende figuur niet veel beter? Maar ach. Intelligente, integere en goedwillende figuren verlangen niet naar zoveel macht. Om een hele natie onder de duim te willen houden, moet je per definitie al zwaar gestoord zijn. Door wat wil u geleid worden? Door domheid of door gekte? Bakoenin oordeelde staat als dictatuur, en niet zonder reden lijkt mij. Het verschil bestaat in een fictie. Misschien zou je zelfs zo ver kunnen gaan om in Afscheid van Zsömle een kritiek op de rechtsstaat te lezen. Ofwel: hoe krom is recht. Onder ander gesternte had Kada wel degelijk koning kunnen zijn, nu staat hij onder verdenking. In het ene vereert, in het andere beschimpt. Het juridische systeem is ook een fictie, al lees ik er bij Vaihinger niet veel over terug. Een fictie die tijdsafhankelijk is. Wat in de ene tijd goede en bewonderingswaardige eigenschappen zijn: eigenzinnigheid, zelfstandig na kunnen denken, een kritische geest hebben, maken u in andere (corona-)tijden tot een staatsgevaarlijke gek, een asociaal wezen, een achterlijke “wappie”. Maar dan legt uw besprekerken Krsznahorkai allicht bedoelingen op die hij nooit gehad heeft. Al is dat net het kenmerk van goede literatuur: dat heeft altijd veel meer bedoelingen dat het heeft.

Kun je er nog meer over zeggen dan dat? Dat het prachtig is. En dat u het lezen moet. Dat. En alles wat ik hierboven gezegd heb.

Lászlo Krasznahorkai Afscheid van Zsömle

Afscheid van Zsömle

  • Auteur: Lászlo Krasznahorkai (Hongarije)
  • Soort boek: Hongaarse roman
  • Origineel: Zsömle odavan (2024)
  • Nederlandse vertaling: Mari Alfoldy
  • Uitgever: Wereldbibliotheek
  • Verschijnt: 9 juni 2026
  • Omvang: 255 pagina’s
  • Afmetingen: 13,7 x 21,1 x 2 cm
  • Gewicht: 330 gram
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Prijs: € 26,99 / € 11,99
  • Roman bestellen >

Flaptekst van de Lászlo Krasznahorkai roman

De nieuwe roman van Nobelprijswinnaar László Krasznahorkai.

Over de onontkoombare krachten van verval, macht, totalitarisme, chaos en de zoektocht naar betekenis in een desolate wereld

In een afgelegen dorp in Noord-Hongarije leidt de 91-jarige gepensioneerde elektricien Józsi Kada een stil, schijnbaar betekenisloos bestaan, vergezeld door zijn hond Zsömle. In eindeloze brieven aan machthebbers ontvouwt hij een overtuiging die even verheven als wankel is: hij is, als directe afstammeling van Béla IV en Dzjengis Khan, de rechtmatige erfgenaam van de Hongaarse troon, en ziet het als zijn plicht een moreel uitgehold vaderland te redden.

Wanneer zijn geheim uitlekt, stroomt het dorp vol volgelingen, gedreven door nostalgie, wanhoop en nationalistische droombeelden. Józsi’s geest schommelt tussen verheffing en verval; zijn hond sterft en wordt vervangen, zoals ook ideologieën worden doorgegeven. Wat volgt is geen restauratie, maar ontwrichting.

László Krasznahorkai is geboren op 5 januari 1954 in Gyula, Hongarije. Hij is een van de belangrijkste Hongaarse schrijvers. In 2025 werd hem de Nobelprijs voor Literatuur toegekend voor‘een meeslepend en visionair oeuvre dat, te midden van apocalyptische terreur, de kracht van kunst bevestigt’, aldus de jury.

Bijpassende boeken en informatie

Kinderboeken, Kinderboekenschrijvers, Recensie

Anna Woltz – De eerste Alix

Anna Woltz De eerste Alix recensie, review en informatie over inhoud van het kinderboek voor lezers van 10+ jaar. Op 9 april 2026 verschijnt bij Uitgeverij Querido het nieuwe boek van kinderboekenschrijfster Anna Woltz. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Anna Woltz De eerste Alix recensies en reviews

Als er in de media een boekbespreking, review of recensie verschijnt van De eerste Alix, het kinderboek geschreven door Anna Woltz, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

Recensie van Jolien Dalenberg

Haar moeder wordt gearresteerd en het is haar schuld! Alix weet het zeker en is zo wanhopig dat ze niks liever wil dan zichzelf niet meer zijn. Storm en bliksem raast om haar heen en als het ophoudt, heeft ze het gevoel dat ze op een zonnige filmset loopt. Mensen met vreemde kleding, ouderwetse auto’s. Ze herkent de straten en toch is het anders. Het politiebureau is weg, haar moeder kan ze niet bereiken. Een telefoon is geen vanzelfsprekendheid. Laat staan een mobieltje. Al snel stopt er een vreemde auto naast haar. Een vrouw nodigt haar uit om in te stappen.  Ze doet het en die beslissing verandert haar leven.  Ze krijgt een gevaarlijke opdracht die haar naar een landhuis van een rijke familie brengt.

Als je verhalen kunt schrijven zoals Anna Woltz, maakt het niet uit dat de hoofdpersoon ineens een sprong van 100 jaar in de tijd terug maakt. Je gaat er moeiteloos in mee, het verhaal is zo intrigerend dat je maar een ding wilt: het boek verslinden! Alix is direct een meisje dat je wil leren kennen. Overduidelijk intelligent, niet per se gelukkig, sympathiek maar ook stoer. Al heeft ze dat zelf in het begin niet door.

De tijd waar Alix heen gaat, 1926, is om meerdere redenen boeiend. Het is de tijd dat vrouwen net kiesrecht hadden. Maar het was nog lang niet vanzelfsprekend dat ze hun eigen plan trokken. Los van de mannen in hun leven. Een actueel thema slim verpakt in een schitterend verhaal. Hoe kijkt een meisje van veertien uit deze tijd naar regels als “vrouwen moeten bloemschikken” en moeten zelf vooral niet te veel nadenken? Wanneer vrouwen (of: mensen)  alleen maar mogen doen wat ze al kunnen, komen we nooit ergens.

De eerste Alix heeft zoveel in zich: een spannend mysterie dat opgelost moet worden, jonge mensen die meer en meer zichzelf worden, hun dromen najagen, vriendschap, familie, een vleugje liefde. En dat alles in een zeer compact verhaal waarin geen woord teveel is,  maar alles is raak! Er zit een lekker tempo in,  zonder dat het voelt alsof je wordt ingejaagd.

Dit boek heeft alles in zich om een klassieker te worden! Gewaardeerd met de maximale ∗∗∗∗∗ (uitmuntend).

Anna Woltz De eerste Alix

De eerste Alix

  • Auteur: Anna Woltz (Nederland)
  • Soort boek: kinderboek (10+ jaar)
  • Uitgever: Querido
  • Verschijnt: 9 april 2026
  • Omvang: 264 pagina’s
  • Afmetingen: 14,5 x 22,4 x 2,8 cm
  • Gewicht: 460 gram
  • Uitgave: gebonden boek / ebook / luisterboek
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (uitmuntend)
  • Boek bestellen >

Flaptekst van het Anna Woltz kinderboek

Alix is wanhopig: haar moeder is gearresteerd en dat is háár schuld. Dwars door de storm van de eeuw is ze op weg naar het politiebureau – maar dan gaat er een rilling door de aarde.

Opeens staat Alix drijfnat op een zonnige stoep. Het is 1926 en haar leven lijkt uitgewist: haar huis is weg en van het politiebureau met haar moeder erin is geen spoor meer te bekennen.

Op dat moment stopt er een bloedrode auto naast haar. Een vrouw en haar keurige zoon staren naar Alix. ‘Dit meisje is perfect,’ fluistert de vrouw – en dan vraagt ze Alix voor de gevaarlijkste rol van haar leven.

Anna Woltz schreef een meeslepend en origineel detectiveverhaal met alles wat je nodig hebt om te ontsnappen aan deze tijd: een eigenzinnige privédetective, een moord in een landhuis, romantiek en fonkelnieuwe oldtimers.

Anna Woltz is op 29 december 1981 geboren in Londen. Ze is een Nederlandse kinderboekenschrijfster en journalist. In 2016 won zij de Gouden Griffel voor haar boek Gips. Inmiddels heeft ze ruim twintig boeken voor kinderen geschreven.

Bijpassende boeken

Historische Roman, Nederlandse Romans, Nederlandse schilder, Nederlandse Schrijver, Recensie

Maarten Hijink – Lichtval

Maarten Hijink Lichtval recensie, review en informatie over de inhoud van de roman over Hendrickje Stoffels en Rembrandt. Op 2 juni 2026 verschijnt bij Uitgeverij Wereldbibliotheek de historische roman van Maarten Hijink over Hendrickje Stoffels en de schilder Rembrandt. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Maarten Hijink Lichtval recensies en reviews

Als er in de media een boekbespreking, review of recensie verschijnt over Lichtval, de roman over Hendrickje Stoffels, geschreven door Maarten Hijink, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

Recensie van de redactie

Met Portret van Hendrickje Stoffels op de omslag kreeg ik de historische roman Lichtval – het verhaal van Hendrickje & Rembrandt om te lezen en te recenseren. Het boek is geschreven door voormalig politicus Maarten Hijink, zelf afkomstig uit Bredevoort, waar ook de hoofdpersoon van zijn roman, Hendrickje Stoffels, vandaan komt.

Het boek vertelt het verhaal van de jonge Hendrickje Stoffels, een van “de vrouwen/muzen van Rembrandt”. Het verhaal begint, na de proloog waarin een oudere Hendrickje haar levensverhaal begint te vertellen voor haar kind, met de een grote ramp in Bredevoort. Door de ontploffing van de kruittoren wordt een groot deel van de stad in de as gelegd en komen veel bewoners om. Ook het kasteel waar Hendrickje op dat moment werkt wordt verwoest en het gezin van de drost overleeft de ramp niet. Via een oude pater heeft Hendrick contact gehouden met Meester Rembrandt, die zij een aantal jaren eerder heeft ontmoet in Bredevoort. Ze wordt door hem uitgenodigd naar Amsterdam te komen en bij hem te komen werken. Samen met haar vriendin Anna verlaat ze Bredevoort en gaat aan de slag als dienstmeid bij Rembrandt. Op dat moment wonen daar ook nog Geertje Dirckx (ook een van “de vrouwen van Rembrandt”) en Rembrandts zoon Titus, uit het huwelijk met zijn vrouw Saskia. Saskia werpt ook nog vanuit de dood haar schaduw over het geheel. Het zorgt voor ingewikkelde verhoudingen en interessante ontwikkelingen.

Maarten Hijink beschrijft het verhaal van Geertje en Rembrandt in kleurrijke, schilderachtige taal, wat heel mooi past bij het verhaal. Ook de titel sluit hier mooi bij aan – het woord lichtval komt op meerdere plaatsen in het verhaal heel passend voor. Het verhaal is verrassend opgebouwd – telkens wordt een stukje van het levensverhaal van Hendrickje duidelijk. Al moet ik wel zeggen dat ik wat moeite had met de chronologie van het boek. Soms waren er iets te veel herinneringen binnen herinneringen, waardoor ik de draad in de tijd een beetje kwijt raakte.

Toch is het een prachtig boek en een mooi beschreven verhaal, wat heerlijk leest en vlot geschreven is. Ik heb het boek achter elkaar uitgelezen. Zeker een aanrader als je van historische romans over vrouwen houdt! Gewaardeerd met ∗∗∗∗∗ (uitstekend).

Recensie van Monique van der Hoeven

Maarten Hijink Lichtval

Lichtval

Het verhaal van Hendrickje en Rembrandt

  • Auteur: Maarten Hijink (Nederland)
  • Soort boek: historische roman
  • Uitgever: Wereldbibliotheek
  • Verschijnt: 2 juni 2026
  • Omvang: 224 pagina’s
  • Afmetingen: 14,1 x 21,8 x 22 cm
  • Gewicht: 374 gram
  • Uitgave: gebonden boek / ebook / luisterboek
  • Prijs: € 21,99 / € 12,99 / € 21,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (uitstekend)
  • Roman bestellen >

Flaptekst roman over Hendrickje Stoffels en Rembrandt

Lichtval begint op een dramatische dag in 1646, wanneer het vestingstadje Bredevoort wordt opgeschrikt door een verwoestende explosie. De ontploffing van de kruittoren verwoest een groot deel van de stad en de jonge vrouw Hendrickje Stoffels verliest een deel van haar familie.

Op zoek naar een beter leven vertrekt ze naar Amsterdam en weet ze een plek te bemachtigen in het huishouden van de beroemde schilder Rembrandt, waar ze een cruciale rol zal gaan vervullen. Maar vanzelf gaat dat natuurlijk niet: ze moet zich invechten in het gezin, haar verleden en geliefden achterlaten en de concurrentie aangaan met Rembrandts andere liefde, zijn tweede echtgenote Geertje Dirckx.

Maarten Hijink is op 24 mei 1983 geboren in Bredevoort, Gelderland, ook de geboorteplaats van Hendrickje Stoffels. Hij werkte na studies in Deventer en Wageningen als medewerker voor de SP, waar hij van 2017 tot 2023 ook Kamerlid voor was. Nu is hij directeur bij Valente, branchevereniging voor participatie, begeleiding en veilige opvang. Hij woont in Amersfoort, is getrouwd en heeft drie zonen.

Bijpassende boeken

Jeugdboek, Kinderboeken, Recensie

Adwin de Kluyver – Aouda en Passepartout

Adwin de Kluyver Aouda en Passepartout recensie, review en informatie 13+ jeugdroman met de hervertelling van het boek van Jules Verne. Op 2 juni 2026 verschijnt bij Uitgeverij Leminscaat het nieuwe boek van Adwin de Kluyver. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Adwin de Kluyver Aouda en Passepartout recensies en reviews

Als er in de media een boekbespreking, review of recensie verschijnt van Aouda en Passepartout, Reis naar de vrijheid in tachtig dagen, geschreven door Adwin de Kluyver, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

Recensie van Monique van der Hoeven

Wat ben ik blij dat dit mooie boek – Aouda & Passepartout – Reis naar de vrijheid iin tachtige dagen – ongevraagd en onverwacht in mijn handen terecht kwam! Het was een boek wat ik in sneltreinvaart uitlas, heerlijk was om te lezen en een diepe indruk achterliet.

Aouda & Passepartout is een mooi, handzaam hardcover boekje in een prachtige blauwe kleuren en het ziet er al meteen heel aanlokkelijk uit.

Al vanaf de introductie van de schrijver zelf, was ik gegrepen door deze hervertelling van het beroemde boek Reis om de wereld in tachtig dagen van Jules Verne- een verhaal dat zich afspeelt in 1872. Adwin de Kluyver vertelt dat het zijn favoriete boek was, maar dat hij ook een aantal dingen miste toen hij het als volwassene herlas: de stem van vrouwen en mensen die tijdens de Britse overheersing van grote gebieden van de wereld onderdrukt waren. Aouda & Passepertout krijgen in dit boek die stem – zij als vrouw, hij als revolutionair.

Er is moed voor nodig om een klassieker als Reis om de wereld in tachtig dagen herschrijven. Maar misschien nog wel meer is daar schrijverstalent voor nodig – en daarover beschikt Adwin de Kluyver in ruime mate. Heel knap om het wereldbeeld van de late 19e eeuw te laten bestaan en tegelijkertijd die hedendaagse feministische visie er in te verwerken. Dat alles in een vlotte en heel prettig leesbare schrijfstijl met telkens ook een vleug humor. Ik heb dit boek in sneltreinvaart uitgelezen – het verhaal was een spannend avontuur, ik voelde me verbonden met de hoofdpersonen en de moderne visie op een aantal historische misstanden waren een geweldige toevoeging.

Ik vind het jammer dat ik Jule Verne’s Reis om de wereld in tachtig dagen zelf nog nooit gelezen heb (staat nu op mijn TBR lijst), dan had ik nog beter vergelijkingsmateriaal gehad. Maar het verhaal van Phileas Fogg en Inspector Fix die in 80 dagen met alle moderne transportmiddelen rond de wereld reizen was genoeg bekend om dat geen enkel probleem te laten zijn.

Ik heb maar één advies: lezen! En genieten van elke pagina. Maakt niet uit of je tot de jeugd behoort of, zoals ik, tot een wat oudere generatie! Het kinderboek van Adwin de Kluyver is gewaardeerd met de maximale ∗∗∗∗∗ (uitmuntend).

Adwin de Kluyver Aouda en Passepartout

Aouda en Passepartout

Reis naar de vrijheid in tachtig dagen

  • Auteur: Adwin de Kluyver (Nederland)
  • Soort boek: kinderboek, jeugdroman (13+ jaar)
  • Uitgever: Lemniscaat
  • Verschijnt: 2 juni 2026
  • Afmetingen: 15,1 x 22,3 x 2,2 cm
  • Gewicht: 459 gram
  • Uitgave: gebonden boek
  • Prijs: € 16,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (uitmuntend)
  • Boek bestellen >

Flaptekst boek van Adwin de Kluyver met de hervertelling van het boek van Jules Verne

In Reis om de wereld in tachtig dagen van Jules Verne sluit de Engelse rijkaard Phileas Fogg in 1872 een weddenschap af: het zal hem lukken in tachtig dagen om de wereld te reizen.

In heerlijke, beeldrijke taal vertelt Adwin de Kluyver dit klassieke reisverhaal nu door de ogen van de opstandige Franse bediende Passepartout en de Indiase Aouda, de jonge weduwe die onderweg van de brandstapel wordt gered.

Het wereldberoemde, spannende verhaal – niet alleen strijden ze tegen de klok, ze worden ook achtervolgd door een rechercheur van Scotland Yard – krijgt in deze meeslepende, moderne versie een heel nieuwe kleur. Want Passepartout, die als jonge revolutionair uit Parijs is gevlucht, en de achttienjarige Aouda, die werd uitgehuwelijkt door haar familie, strijden er vooral voor om zelf te mogen kiezen wie ze willen zijn.

Een loeispannende jeugdroman om van te smullen, die moed en zelfvertrouwen geeft.

Adwin de Kluyver is schrijver, historicus, organisator van filmfestivals en poolreiziger. Hij deed historisch onderzoek naar expedities en ontdekkingsreizen, en naar de vraag waarom sommige poolreizigers helden werden en anderen (zoals hijzelf) weer niet. Eerder schreef hij boeken voor volwassenen – over de Noordpool, de Zuidpool en over eilanden – die lovend werden ontvangen, genomineerd werden voor literaire prijzen en vertaald zijn in het buitenland. Aouda en Passepartout is zijn eerste jeugdroman. Adwin woont en werkt in Leeuwarden (in een oude gevangenis), en soms op Vlieland.

Bijpassende boeken

Nederlandse Romans, Nederlandse Schrijver, Recensie

Robert Haasnoot – Zinderingen

Robert Haasnoot Zinderingen recensie, review en informatie over de inhoud van de roman van de Nederlandse schrijver. Op 5 juni 2026 verschijnt bij Uitgeverij Prometheus de nieuwe roman van Robert Haasnoot. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Robert Haasnoot Zinderingen recensies en reviews

Als er in de media een boekbespreking, review of recensie verschijnt van Zinderingen, de roman van Robert Haasnoot, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

  • “Een compact verhaal over publieke veroordeling en wat er kan opbloeien als levens ontregeld raken.” (Arie Kok, Friesch Dagblad)

Recensie van de redactie

Rond de millenniumwisseling maakte Robert Haasnoot indruk met de roman Waanzee, gebaseerd op een waargebeurd verhaal van een collectieve religieuze psychose aan boord van de Katwijkse kotter waarna nog een aantal andere boeken verschenen die indruk maakte.

In zijn nieuwe roman Zinderingen schrijft Robert Haasnoot een bekend persoon die in de ogen van een deel van het publiek over de schreef is gegaan en aan de schandpaal genageld moet worden. Een actueel onderwerp dat met grote regelmaat de media beheerst.

Marnix een spraakmakende columnist is door een optreden in een talkshow in de problemen gekomen. En als er compromitterende foto’s van hem publiek worden gemaakt waarop hij te zien is met vrouwen die in de talkshow te gast waren, loopt het voor hem uit de hand.

Hij vlucht naar Schotland en krijgt er een eenzijdig verkeersongeluk. Sibyl een alleenstaande Schotse paleontoloog vindt hem en neemt het gewond mee naar haar huis. In het huis ontwikkelt zich een spel van aantrekking en afstoting waarbij Robert Haasnoot steeds meer onthult van het verleden van zijn beide hoofdpersonages en hoe indringende gebeurtenissen hun leven tot op de dag van vandaag bepaalt.

Haasnoot kiest ervoor om zijn boek kort en bondig te houden, de roman is slechts 190 pagina’s lang waardoor het boek een krachtige intensiteit en spanning krijgt. Gewaardeerd met ∗∗∗∗∗ (zeer goed).

Robert Haasnoot Zinderingen

Zinderingen

  • Auteur: Robert Haasnoot (Nederland)
  • Soort boek: Nederlandse roman
  • Uitgever: Prometheus
  • Verschijnt: 5 juni 2026
  • Omvang: 192 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Prijs: € 20,99 / € 12,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (zeer goed)
  • Roman bestellen >

Flaptekst van de Robert Haasnoot roman

Marnix, columnist en tv-persoonlijkheid, is op de vlucht geslagen na een publiek schandaal rond compromitterende foto’s. De vele aantijgingen en valse suggesties hebben hem naar Schotland gedreven. En er is iemand die hem op duistere wijze belaagt.

Op een afgelegen weggetje raakt hij gewond bij een auto-ongeluk. Hij wordt opgevangen door Sibyl in haar huis op een heuvel. Tijdens zijn herstel raakt hij ingesloten door herinneringen, angsten, en door een geheim dat als een schaduw over alles hangt. Daarnaast dringen de zorgen om zijn tweelingbroer zich steeds dwingender op.

Ook Sibyl heeft haar littekens. Tussen wantrouwen en toenadering ontstaat een kwetsbaar evenwicht. Door Marnix’ aanwezigheid begint ze te twijfelen aan haar eigen zorgvuldig bewaakte grenzen.

Zinderingen is een roman over reputatie en schuld, over de verwoestende kracht van trial by media, en hoe mensen nader tot zichzelf en tot elkaar kunnen komen, juist wanneer hun levens tijdelijk zijn ontregeld.

Robert Haasnoot is op 21 augustus 1961, geboren in Paterson, New Jersey, Verenigde Staten. Hij verwierf bekendheid met zijn romans over het vissersdorp Zeewijk, waaronder Waanzee, Steenkind en De heugling. Voor Waanzee ontving hij de Prix des Ambassadeurs; De heugling stond op de longlist van de Libris Literatuur Prijs. Zijn werk is in meerdere talen vertaald. Haasnoot schrijft ook toneel en is docent aan de Schrijversacademie. Na een diagnose van uitgezaaide longkanker in 2022, waarvan hij herstelde, schreef hij Uitzaaien (2025).

Bijpassende boeken

Fantasyboeken, Fantasyschrijvers, Recensie

Anna López Dekker – Lathrain

Anna López Dekker Lathrain recensie, review en informatie over de inhoud van de fantasyroman. Op 4 juni 2026 verschijnt bij Celtica Publishing de fantasy geschreven door Anna López Dekker. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Anna López Dekker Lathrain recensies en reviews

Als er in de media een boekbespreking, review of recensie verschijnt van Lathrain, het fantasyverhaal geschreven door Anna López Dekker, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

  • “Romantische fantasy met veel magie en spiritualiteit.” (Johan Klein Haneveld)

Recensie van Monique van der Hoeven

Zonder enige twijfel geef ik 5 sterren voor Lathrain! Een grandioze en heel erg goed geschreven Young Adult Fantasy roman geschreven door Anna López Dekker, uitgegeven door Celtica Publishing. Dit is precies zoals een fantasy roman moet zijn, alle ingrediënten zijn op een magische manier samengesmolten tot een verhaal, waar je je nooit meer uit los wil rukken. Een verhaal wat je ook graag wil geloven – het is magisch, licht, duister, dreigend, romantisch en hoopgevend tegelijk.

Het begint al met de prachtige groene hardcover editie, met prachtige gouden letters en sprayed edges – een boek wat je roept en wat elke keer als je het oppakt weer magisch aanvoelt. Ik hou er van! De titel Lathrain heeft ook meteen die magische klank: je moet gewoon weten wat het is en waar het over gaat. Een prachtig lettertype en er staan mooie tekeningen in het boek (die de schrijfster ook zelf maakte).

Lathrain – Magisch Verbonden bestaat uit twee verhalen die eerder los werden uitgegeven als Lathrain 1 – De band en Lathrain 2 – De tocht. Ik droom er stiekem van dat er ooit nog eens een vervolg op  komt.

Die eerste zin in het boek grijpt je meteen: “Qelarha, één ding moet je goed begrijpen: elfen zijn gevaarlijk. Zorg dat je nooit in hun handen valt. Beloof je dat? “ De toon is gezet, want je voelt natuurlijk meteen aan dat dat precies is wat er met de jonge Qelarha de hoofdpersoon van het boek, zal gebeuren. Ze zal in de handen van elfen vallen. Wat de titel Lathrain  betekent wordt ook al gauw duidelijk: elfen kunnen je met hun ogen betoveren.

Qelarha woont met haar familie in een dorp. Ze is op weg een heler te worden, net als haar tante Roshya. Met haar is iets aan de hand, net als met een aantal anderen mensen in het dorp: zij is een elvelaar. Zo wordt iemand genoemd die door de elfen is meegenomen en door hen is veranderd. Misschien wel Qelarha ’s grootste angst. En natuurlijk precies wat er gebeurt, want Dalnohr, een mooie elf, heeft zijn oog op haar laten vallen. Tegelijkertijd speelt zich in het elfenrijk een drama af: de Ziekte rukt op en is een gevaar voor alle wezens.

Als ze uiteindelijk in zijn handen valt, ontdekken we het elfenrijk en begint een heel bijzondere relatie. En zal de Ziekte overwonnen kunnen worden?

Een ontzettend mooi en spannend verhaal, wat nergens saai wordt of inzakt. Totaal anders dan andere verhalen die ik ooit las. Een verhaal wat niet alleen een avontuur is, maar ook heel veel verschillende lagen heeft. Het is menselijk, spiritueel, herkenbaar en verrassend. De stuk voor stuk krachtige personages zijn dan ook ontzettend goed uitgewerkt – je leert ze echt kennen èn ze maken een mooie ontwikkeling door.  Heel bijzonder dat een fantasy-verhaal zo realistisch en mogelijk kan voelen.

De schrijfster heeft een geweldige schrijfstijl, vlot en toegankelijk en tegelijkertijd nergens oppervlakkig. Ze heeft heel veel oog voor details en er zijn uitgebreide beschrijvingen van mensen en omgevingen – toch wordt het nergens ook maar even saai. Ze creëert echt een magische wereld, waar je moeiteloos instapt. Er is diepgang, zonder dat het moralistisch wordt – het zet gewoon aan tot nadenken over dingen.

Als er één boek is wat ik dit jaar aanraad: lees Lathrain! Gewaardeerd met de maximale ∗∗∗∗∗ (uitmuntend).

Anna López Dekker Lathrain

Lathrain

Magisch verbonden

  • Auteur: Anna López Dekker (Nederland)
  • Soort boek: fantasy
  • Uitgever: Celtica Publishing
  • Verschijnt: 4 juni 2026
  • Omvang: 552 pagina’s
  • Afmetingen: 15,2 x 22,3 x 4 cm
  • Gewicht: 833 gram
  • Uitgave: gebonden boek
  • Prijs: € 29,95
  • Waardering: ∗∗∗∗∗ (uitmuntend)
  • Boek bestellen >

Flaptekst van de Anna López Dekker fantasy

“Qelarha, één ding moet je goed begrijpen: elfen zijn gevaarlijk. Zorg dat je nooit in hun handen valt. Beloof je dat?” Roshya kijkt haar aan totdat ze knikt ten teken dat ze het heeft begrepen.

“Maar hoe doe ik dat dan?”

Daar heeft Roshya een simpel antwoord op: “Het zijn hun ogen. Sta nooit toe dat een van hen je in de ogen kijkt. Als dat gebeurt, ben je verloren. Zo brengen ze de lathrain tot stand, dat weet ik zonder enige twijfel.”

Aan het begin van dit bijzondere fantasyverhaal wordt de jonge Qelarha gewaarschuwd voor elfen omdat die mensen ontvoeren. Als die later terugkeren, zijn ze nooit meer de persoon die ze daarvoor waren. Qelarha ontkomt niet aan dit lot – als de elfen iemand willen hebben, dan krijgen ze die ook – maar zij leert dat ze niet bang hoeft te zijn. Tussen haar meedhar, de elf Dalnohr en haar ontstaat gaandeweg een hechte band. Die zetten ze in om de Ziekte die de wereld bedreigt te bestrijden tijdens hun tocht naar het hart van de wereld.

Anna López Dekker is geboren in 1970. Ze leeft al sinds haar jongste jaren in meerdere werelden. Ze heeft een Nederlandse moeder en een Cubaanse vader en is in Barcelona opgegroeid; een mooie mix van culturen. Daarnaast heeft ze allerlei werelden in haar hoofd, dieAnna López Dekker Lathrain Magisch verbondenze altijd heeft willen delen via verhalen. Toch kwam het kunnen schrijven van romans als een verrassing. Nadat ze zich eerst jarenlang, naast het lesgeven, op de muziek heeft gericht, kwam een aantal jaren geleden ineens het eerste idee voor een boek. Het werd een fantasyroman voor jongvolwassenen, in het Spaans zodat ze het met haar leerlingen kon lezen. Deze is in 2016 in Spanje uitgebracht. Het was de eerste keer dat ze niet alleen een heel verhaal, maar ook een hele cultuur heeft bedacht, en het smaakte naar meer. In haar dagelijkse leven staat Anna voor de klas. Ze probeert tieners de Spaanse taal bij te brengen en meestal lukt het. Afgezien van alle administratieve onzin er omheen vindt ze het nog steeds prachtig om met die leeftijdsgroep te werken.

Bijpassende boeken

Engeland, Engelse romans, Engelse schrijfsters, Recensie

Mollie Panter-Downes – Een stralende dag

Mollie Panter-Downes Een stralende dag recensie, review en informatie roman uit 1947 van de schrijfster uit Engeland. Op 4 juni 2026 verschijnt bij Uitgeverij Atlas Contact de Nederlandse vertaling van de roman One Fine Day van de Engelse schrijfster Mollie Panter-Downes. Hier lees je informatie over de inhoud van de roman, de auteur en over de uitgave.

Mollie Panter-Downes Een stralende dag recensies en reviews

Als er in de media een boekbespreking, review of recensie verschijnt van Een stralende dag, de roman uit 1947 van Mollie Panter-Downes, de Engelse schrijfster, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

  • “Even diepgaand als Katherine Mansfield, ingetogen als Jane Austen en pittig als Dorothy Parker.” (The Independent)

Recensie van Monique van der Hoeven

Ik hou er van: een ouderwetse, uitgebreid beschrijvende schrijfstijl die tóch weet te boeien en me mee blijft nemen. En zo’n schrijfstijl heeft de Britse schrijfster Mollie Panter-Downes (1906 – 1997) beslist. Met veel plezier las ik dan ook de Nederlandse vertaling van het al in 1947 verschenen boek Een stralende dag.

De omslag van het boek is uitnodigend en kleurrijk mooi: bloemen, vlinders, een stralend blauwe lucht en heel veel bloemen. Iets wat heel erg goed de sfeer van dit boek weergeeft.

Mollie Panter-Downes beschrijft in dit boek één lange, lome, zomerdag in 1946, in een klein Engels dorp. In het allereerste hoofdstuk komt niet één persoon voor: de tijd, het dorp, het grote huis The Manor zijn voldoende om de sfeer te schetsen.

Het is 1946, de oorlog is nog maar net voorbij en dit verhaal maakt zo goed zichtbaar en voelbaar hoe dit een tijd was die bungelde tussen verlangen terug naar een tijd vóór de oorlog, de diepgaande impact die de oorlog op iedereen heeft gemaakt en de hoop die gloort ergens in de toekomst.

We treffen Stephen, die heelhuids is teruggekeerd uit de oorlog, Laura en hun dochter Victoria aan in een groot landhuis. Ze hebben het financieel nog altijd goed, maar niets is meer zoals het was. Toch doen ze op een bepaalde manier alsof dat wel zo is. Veel van het werk dat in vroeger tijden door dienstmeisjes, een kokkin en een tuinman werd gedaan om het huis te onderhouden, komt nu op de schouders van Laura neer. Stephen draagt na zijn werk in Londen in de tuin zijn steentje bij. Maar het is niet vol te houden.

De stralende zomerse dag begint als het gezin in de ochtend aan tafel zit en daarna mogen we met Laura meereizen naar het dorp om boodschappen te doen en een kopje koffie te drinken tot de bus weer komt. Laura heeft nog meer taken die dag – en we reizen zo tot laat in de avond met haar mee, als ze op zoek gaat naar een nieuwe tuinman en het hondje wat weggelopen is terug gaat halen.

Deze ene dag die we als lezer meebeleven laat ons op heel bijzondere manier een heel leven zien: van de dorpsgenoten, van Stephen, van Victoria. Het contrast tussen de zorgen die via de nieuwsberichten binnenkomen en de rustige, kalme dag, waar de bloemen bloeien en de insecten zoemen is voelbaar.

Ik vond het een prachtig boek, zeker als je heel bewust de tijd neemt om op een lome, zomerse manier alle prachtige beschrijvingen te lezen. Een boek dat je laat voelen wat er werkelijk toe doet in het leven. De roman is gewaardeerd met ∗∗∗∗∗ (uitstekend).

Mollie Panter-Downes Een stralende dag

Een stralende dag

  • Auteur: Mollie Panter-Downes (Engeland)
  • Soort boek: Engelse roman
  • Origineel: One Fine Day (1947)
  • Nederlandse vertaling: Lisette Graswinckel
  • Uitgever: Atlas Contact
  • Verschijnt: 4 juni 2026
  • Omvang: 224 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Prijs: € 23,99 / € 14,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (uitstekend)
  • Roman bestellen >

Flaptekst van de roman uit 1947 van Mollie Panter-Downes, de Engelse schrijfster

Een Engelse klassieker over één dag in het leven van een vrouw in het eerste jaar na de oorlog. Voor het eerst in het Nederlands vertaald.

Een stralende zomerdag in 1946. Het dorp vlak bij Londen waar de welgestelde Laura Marshall woont wordt niet langer geteisterd door het luchtalarm. Haar echtgenoot Stephen is heelhuids teruggekeerd van de oorlog. Er is veel om dankbaar voor te zijn. Toch is iets voorgoed veranderd, zowel in de wijde wereld als dichterbij. Hun woekerende tuin laat zich niet meer temmen, het ooit keurige huis oogt vervallen, en dan zijn er de dagelijkse beslommeringen: de boodschappen, het huishouden, hun dochter Victoria, de hond die weer weggelopen is, haar huwelijk.

Pas aan het eind van deze prachtige dag, op een heuvel boven het dorp en helemaal alleen, beseft Laura hoeveel ze had kunnen verliezen – en hoeveel de toekomst nog in petto zou kunnen hebben.

Mary Patricia “Mollie” Panter-Downes is op 25 augustus 1906 geboren in Engeland. Haar debuut The Shoreless Sea dat in 1923 verscheen werd gelijk een bestseller. Haar laatste boek verscheen in 1971. De schrijfster overleed op 22 januari 1997 in Compton, Surrey, Engeland en werd 90 jaar oud.

Bijpassende boeken

Recensie, Spaanse roman, Spaanse schrijver

Agustín Fernández Mallo – Moeder atoomhart

Agustín Fernández Mallo Moeder atoomhart recensie, review en informatie over de inhoud van de roman van de Spaanse schrijver. Op 4 juni 2026 verschijnt bij Uitgeverij Koppernik de Nederlandse vertaling van de roman Madre de corazón atómico, geschreven door Agustín Fernández Mallo, de schrijver uit Spanje. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Agustín Fernández Mallo Moeder atoomhart recensies en reviews

Als er in de media een boekbespreking, review of recensie verschijnt van Moeder atoomhart, de roman van Agustín Fernández Mallo, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

  • “Moeder atoomhart is een roman in de vorm van een memoir waarin de auteur zich zijn overleden vader herinnert, met wie hij een band onderhield die even diepgaand als afstandelijk was.” (El Cultural)
  • “Fernández Mallo ontroert met kalmte, precisie, nieuwsgierigheid en een diepgaand inzicht in het leven en de dood van zijn vader. Een prachtig boek.” (El Pais)
  • “Met zijn unieke stijl transformeert Fernández Mallo deze reflectie op verlies in een literair werk dat genres overstijgt. Hij integreert wetenschap, emotie en filosofie en nodigt ons uit verder te kijken dan wat voor de hand ligt en beter te begrijpen wie we zijn.” (Articulo 14)

Recensie van Tim Donker

De allusie is in ieder geval duidelijk. Ook zonder Helga Stentzel, toch? In de vertaling meer nog zelfs. Want ja. Hart lijkt nu eenmaal meer dan corazón op heart. En atom en atoom zijn meer aan elkaar verwant dan atom en atómico. En moeder – of acht, laat maar. Madre. Mother. U snapt. En dan dat huishoudelijk surrealisme (slechts eventjes dwaalde mijn geest af naar het huiskameronweer). Dus is het gek dat ik dacht. Dat ik oei dacht of hum dacht of hee dacht of gaaf dacht. Atom Heart Mother is naar mijn mening de allerbeste plaat die Pink Floyd ooit maakte. Als je in je hele leven maar één plaat van Pink Floyd koopt, koop dan Atom Heart Mother. En oké. Als je er twee koopt, koop dan Wish You Were Here en Atom Heart Mother. En oké. Als je er drie koopt, koop dan Ummagumma, Wish You Were Here en Atom Heart Mother. En oké. Als je er vier koopt, koop dan A Saucerful Of Secrets, Ummagumma, Wish You Were Here en Atom Heart Mother. Maar dat is het dan wel zo’n beetje. Al bevat The Wall best een paar hele moje liedjes. Toch. De plaat als geheel is mij een pakje te gezwollen. Zeker naar het eind toe. Dus oei of hum of hee of gaaf omdat ik eventjes, heel eventjes, in de veronderstelling was dat Mallo, een goede schrijver uit het door mij zeer hooggeachte Spanje, iets gedaan had met de allerbeste plaat van Pink Floyd. Als motief ofzo, of hoe heet dat allemaal. Dat kan hee en gaaf en fijn zijn maar ook hum of oei. Wiebren Rijkeboer maakte voor mij hoogstpersoonlijk We All, Us Three, Will Ride van Palace kapot door het in zijn debuutroman Road te gebruiken als begeleidingsmuziek bij een scene over een pseudo-incestueus triootje (iedereen kent wel filmmuziek, maar hoe over boekmuziek?). Nu kan ik nooit meer naar dat liedje luisteren zonder aan incest te denken. Wat niet meteen de prettigste associatie is. Nota bene een liedje op Viva Last Blues, één van Will Oldhams schoonste plaatjes. Al is dat ook weer niet zo erg. Oldham maakte in de eerste vijf jaar van zijn karjere vele allerschoonste plaatjes. Vanaf There’s No-One What Will Take Care of You tot en met I See A Darkness is alles ronduit prachtig. En ook daarna nog wel. Een afentoeë meer dan redelijke oprisping. Die Hear The Children Sing die als laat als 2024 nog uitkwam, kunt gij probleemloos aanschaffen. Net als Ode Music of Seafarers Music of Get On Jolly of. Naja. Te zeggen dat het oeuvre van Oldham wel een stootje hebben kan dus. Toch zie ik moje platen niet graag bekrast door perverse fantasieën van schrijvers.

Al een geluk dan misschien dat Moeder Atoomhart vrij weinig te maken heeft met Atom Heart Mother, behalve dan dat Mallo de plaat een keer of drie noemt (onder andere in het mij onbekende verhaal over hoe Floyd aan de titel kwam, een verhaal dat de Atom Heart Mother voor mij gelukkig niet lelijker maakt, maar ook niet mojer) (ik heb iemand gekend die het altijd verdiepend vond om de verhalen achter platen te kennen; diegene vertelde mij ooit es dat met de sauna in Sauna van Mount Eerie de baarmoeder van de vrouw van Phil Elverum wordt bedoeld. die was toen in verwachting van Agathe. die inmiddels elf is; ze verloor haar moeder toen ze één jaar oud was (daarover maakte Elverum ook een plaat, A Crow Looked At Me) (ik zag een paar jaar geleden een aandoenlijk filmpje waarin Elverum ontbijt maakte voor zijn toen nog erg kleine dochter). maar, wat ik zeggen wilde, dat hele sauna-is-baarmoeder idee maakte Sauna voor mij geen cent mojer). Moeder Atoomhart gaat niet eens over Mallo’s moeder. Het gaat over zijn in 2012 overleden vader.

Het meest persoonlijke boek van Agustín Fernández Mallo, zegt de zijflap. Wel. Ja. In zoverre het een stuk minder postmodern (of lees: experimenteel) is dan Nocilla-trilogie, en we, lezend, niet alleen iets komen te weten over zijn vader maar ook over hemzelf. Zo maakte ik uit Moeder Atoomhart op dat Agustín Fernández Mallo veel meer boeken geschreven heeft dan er in het Nederlands vertaald zijn. Wat mij nieuwsgierig maakte. Meer bepaald heeft hij ook enkele dichtbundels geschreven. En die zou ik al helemaal graag naar het Nederlands overgezet zien (aan de slag dus, Adri Boon). En tegelijkertijd is het ook zijn meest universele boek. Zegt ook weer de zijflap. Sja. Iedereen is wel eens iemand ontvallen. Verlies kennen we allemaal. En het is ook niet helemaal onwaar dat Moeder atoomhart “bijna een eeuw aan Spaanse geschiedenis” beschrijft; “de Burgeroorlog, de naoorlogse periode, de terugkeer van de democratie”. Enkele episodes uit het leven van Mallo’s vader, en zijn opa’s en oma’s, spelen tegen de achtergrond van de Burgeroorlog. Of. Naja. Achtergrond is dat niet te noemen. Er moest geregeld weggedoken worden omdat de kogels tussen de nationalisten en de republikeinen in het rond vlogen. Bovendien had geen van beide partijen veel op met de familie van Mallo; om deportatie naar Rusland te voorkomen, vluchtten ze weg voor de één maar moesten ze daarbij de ander eveneens zien te ontlopen. En Franco was nog aan de macht toen Mallo zelve klein was, al had hij indertijd de monarchie alweer ingevoerd. Van leven in een dictatuur lees je in de jeugdherinneringen van Mallo dan ook weinig terug.

Over je ouders kun je van alles vinden. Dat blijkt ook wel, want er komen de laatste jaren opvallend veel ouderboeken terecht op mijn recenseertafel. Odes. Maar afrekeningen evenzeer. Vooral vaders krijgen het te verduren. Ze zijn er niet, ze zijn te dominant, ze zuipen te veel en ze knuffelen te weinig. Ze zijn raar, egoïstisch of ronduit gestoord. Maar wat je ook van je ouders vindt: een irritante eigenschap delen ze allemaal: ze hebben de hebbelijkheid op een gegeven moment dood te gaan. En dat is het moment om de rekening op te maken.

In Mallo’s geval geen ode, en ook geen afrekening. Gewoon een relatief nuchtere terugblik op een leven dat was. De vader van Mallo was een dierenarts, die vooral een -nogal wetenschappelijke- interesse had in de samenstelling van de ideale dierenvoeding. Aan de Burgeroorlog hield hij in ieder geval een wantrouwen over tegen idealen van welke snit dan ook. Feitelijk geloofde hij nergens in. Hij bekeek de dingen liever met een analytische, beschouwelijke, onderzoekende blik. Een levenshouding die Mallo geadopteerd lijkt te hebben, wat misschien een reden is dat Moeder Atoomhart niet bovenmatig sentimenteel is uitgevallen. Maar tederheid is er beslist, met een warme genegenheid beschrijft Mallo hier de vaderfiguur. Experimenteel of genre-overschrijdend gaat hij dit keer niet te werk, alleen is zijn neiging tot theorievorming onuitroeibaar. Waardoor er soms, naast literatuur, misschien sprake is van zoiets als (filosofisch) essayisme. Zijn beschouwingen zijn soms prikkelend, soms raak. “Zodra de dood zich aandient beginnen we een mythe te maken van wie de dode bij leven was”, ja hoe waar, maar ook een beetje voordehandliggend, en niet veel anders dan hoe Cop Shoot Cop het zong in Everybody loves you when you’re dead. En zei Jacques Esprit, of wie was het, eeuwen terug niet ook al dat “over de doden niets dan goeds” voornamelijk kan gelden omdat de doden ons niet meer in de weg staan, en ons nooit meer teleur zullen stellen? Zodat we ongestoord kunnen blijven terugdenken aan al hun goede eigenschappen? Andere keren vallen zijn neiging om patronen bloot te willen leggen wat hinderlijker uit. Omdat hij dan komt tot theorieën die niks toevoegen, geforceerd aandoen of gewoonweg totaal oninteressant zijn. Dit boek gaat over de vader, want de vader is dood. De moeder niet. Die leeft nog gewoon. Maar toch moet Mallo tot een haast wetenschappelijke verklaring komen waarom hij zijn moeder in Moeder Atoomhart minder frekwent noemt dan zijn vader. Hij haalt er de onzekerheidsrelatie van Heisenberg bij; je kunt niet de status van één van de variabelen kennen zonder deels de andere te vernietigen. Om goed over zijn vader te kunnen schrijven zou hij zijn moeder dus moeten doodzwijgen. Sja. Is het niet gewoon logisch dat het in een memoire méér over de overleden dan over de nog levende ouder gaat? Moest Heisenberg er aan zijn haren bij gesleept worden om daar meer van te maken dan het in mijn ogen hoefde te zijn? Of nog. Dit. Ergens heeft hij het over de laatste keer dat je iemand ziet. Al die laatste keren, en al die iemanden, want het prikkelende is dat hij het daar niet alleen heeft over mensen die overleden zijn maar ook mensen met wie het contact op één of andere manier verloren is gegaan. Van iemand die op sterven ligt kun je vaak nog wel het vermoeden hebben, of de intuïtie dat je hem of haar misschien nooit meer levend zult zien maar bij mensen die op andere manieren uit je leven geraken, beleef je zelden een nadrukkelijke “laatste keer”. Dan kun je pas in een retrospect aanwijzen wanneer en waar je die persoon voor het laatst zag. Mallo schrijft dat “we” geneigd zijn te denken dat we iemand meestal voor het laatst zien in een bed, of in een open veld, of in een bar. Maar dat is, zegt hij, een gemakzuchtige zienswijze die ons opgedrongen wordt door film. In het echte leven zie je iemand meestal voor het laatst bij een deur. Zegt hij. Zegt Mallo. In een passage die toch duidelijk moet laten blijken dat hij er grondiger over nagedacht heeft dan anderen, die niet verder komen dan hun filmische beleving van laatste keren. Hum. Zegti ook nog dat hij er “onderzoek” naar gedaan heeft, bestaande uit een rondvraag onder vrienden en bekenden. Ik ken de wetenschappelijke richtlijnen niet zo goed, ik weet niet hoe groot een rondvraag moet zijn om iets significants te hebben opgeleverd. Honderd mensen? Duizend? Aan meer dan een handjevol zal hij het niet gevraagd hebben, toch? Bovendien is weinig zo bedrieglijk als het geheugen. Suggestibel. Ik weet niet hoe Mallo het aan zijn vrienden en bekenden gevraagd heeft, maar als in zijn vraagstelling al doorgeklonken heeft dat hij meent dat een “laatste keer” vaker bij een deur voorkomt dan in een bed, open veld, of bar dan is het goed mogelijk dat de ondervraagden zich sneller door hun geheugen lieten misleiden om hier bevestigend op te antwoorden. En dan nog. Is zo’n “allerlaate keer bij de deur” juist niet veel filmischer, theatraler, dramatischer? Ik schreef er ooit eens een heel verhaal over, zelfs, gebaseerd op het schilderij Het Onverwachte Antwoord van René Magritte. In dat verhaal had de (inmiddels ex-)vriendin van de hoofdpersoon de deur zo hard en definitief achter zich dichtgeslagen dat er voortaan een vriendinvormig gat zat in de wereld van de hoofdpersoon, een gat waarin alleen zij paste zodat zijn wereld alleen met haar compleet kon zijn. En ik denk. Mijn stervende moeder, mijn stervende vader. Die lagen inderdaad in een bed de laatste keer dat ik hen zag. De zus van mijn moeder, mijn lievelingstante. In één of ander wat sinister tehuis. Het was duidelijk dat ze niet heel lang meer zou leven, maar haar dood kwam toch nog sneller dan verwacht. Zij stond misschien wel in, of dichtbij een deuropening, en wij liepen terug naar de auto, roepend, we zien je snel weer we zien je snel weer. Bij uitbreiding de mensen die zeer waarschijnlijk nog leven, ergens. Een goede vriend van de HAVO. Ik denk dat ik bij hem achter op de fiets zat, rijdend doorheen Eindhoven, ik weet niet meer waarom ik bij hem achterop zat, waar mijn eigen fiets was, misschien weg, misschien in reparatie, misschien gejat. Een vriendin van de hogeschool voor wie ik een zeer grote, aan liefde grenzende, genegenheid voelde. Voor het station van Tilburg denk ik. Verwikkeld in een gesprek dat ik steeds vervelender begon te vinden. De lieftallige Annette, die in de kamer naast de mijne woonde in mijn eerste studentenhuis. Ergens nabij de Dom meen ik mij te herinneren, bij een fietsenrek, we namen afscheid, we kusten elkaar, waarbij ze haar mond een beetje open deed, ik liep weg, snel, keek zelfs niet meer om, omdat ik te verward was van die openmondkus, zowel door de kus zelve als door de gevoelens die het kennelijk in me los maakte. Een andere vriendin, ook van de HAVO. Weer een station, nu dat van Utrecht, ik denk dat ik een ijsje voor haar kocht. Of. Nog. Iemand. Een grote liefde, dat was denk ik op een heuvel in een park. Maar misschien waren het weer andere plekken, en misschien zijn er nog meer mensen te bedenken. Weinig deuren in ieder geval, Mallo. Niettemin storen zijn theorieën mij meestal niet. In het algemeen ook geen slechte eigenschap, me peinst. Om na te denken over de dingen die je meemaakt, er iets uit te willen puren. Wat het zegt over jou, over de mens, over het leven. En hij doet het veelal op zo’n charmante manier dat Moeder Atoomhart in ieder geval nergens taai wordt.

Integendeel. Ik denk dat het omslag goed gekozen is. Ik weet niet of dit werk van Helga Stentzel ook op het origineel te vinden is maar het is alleszins zeer passend. Om te beginnen door de koe natuurlijk. Die verwijst naar Atom Heart Mother, en naar alle koeien in dit boek. Koeien in een veld ergens in Amerika waar Mallo zichzelf zo goed als klem gereden had. Koeien in de laadruimte van een vliegtuig. Mallo’s vader wilde ze vervoeren naar Galicië. Later bleken dat trouwens varkens te zijn. Maar deze “koe” van Stentzel komt uit haar serie “household surrealism”. Het surrealisme, een stroming die velen misschien als “raar” of “moeilijk” zouden beschouwen, teruggebracht naar het huishoudelijke. Een jas en een shirtje aan een waslijn, en het lijkt een zwevende koe. (ze heeft geloof ik ook een brood in de vorm van een broodrooster waaruit twee sneetje omhoog komen). Zo ook maakt Moeder Atoomhart het postmodernisme van Agustín Fernández Mallo bijna knus. Geen experimenten meer met wisselende perspectieven of vele kanten opschietende verhaallijnen. Gewoon het verhaal van een vader die er niet meer is. Het is niet moeilijk, niet zwaar, niet larmoyant. Het is, naja, een “fijn” boek. Zoals de kunst van Stentzel gewoon “leuke” kunst is. Wat is leuk een schaap is leuk. Voor sommigen is dat misschien te weinig, voor anderen is dat precies goed. Je kunt je laven aan een familie die goede banden met elkaar lijkt te onderhouden, je kunt lachen om sommige uitspraken van Mallo’s vader (toen Mallo zijn diploma behaalde voor zijn studie natuurkunde, zei zijn vader: “Heel mooi, jongen, je bent nu iets meer dan een analfabeet. Van nu af aan”, je kunt misschien iets opsteken van de wetenschappelijke terzijdes. Een meerwaarde voor mij was dat Moeder Atoomhart zich veelal in Galicië afspeelt, en daar ben ik als kind en later als puber veel geweest (veel goede schrijvers komen opvallend genoeg uit Galicië. of. nah. veel. in ieder geval komt Suso De Toro ook van daar. en. nah. goed. Tiktak van De Toro is in ieder geval een magistraal boek, het eerste boek dat ik ooit las dat me echt verpletterde, reden waarom ik het nooit heb durven herlezen, want ik was voor in de twintig toen ik het las en wat wist ik nu helemaal van literatuur toen als jonge blaag, en naar mijn weten is er nooit een ander boek van De Toro vertaald naar het Nederlands, Galicisch lezen doe ik niet dus of hij echt een goede schrijver is, weet ik niet, is één boek niet een beetje weinig om dat oordeel te vellen?, wel heb ik vaak gedacht dat Mallo De Toro gelezen moet hebben, want Tiktak heeft alles wat Mallo’s Nocilla-trilogie ook heeft (eindeloze perspectiefwisselingen, een hele stoet aan personages, geen verhaal in traditionele zin, etc.) maar De Toro schreef het wel zo’n dertien jaar eerder).

Meest persoonlijke, meest universele. Kun je zeggen. Of ook. Het meest leesbare. Kun je ook zeggen. In ieder geval is er weinig reden om Moeder Atoomhart ongelezen te laten.

Agustín Fernández Mallo Moeder atoomhart

Moeder atoomhart

  • Auteur: Agustín Fernández Mallo (Spanje)
  • Soort boek: Spaanse roman
  • Origineel: Madre de corazón atómico (2024)
  • Nederlandse vertaling: Adri Boon
  • Uitgever: Koppernik
  • Verschijnt: 4 juni 2026
  • Omvang: 211 pagina’s
  • Uitgave: paperback
  • Prijs: € 23,50
  • Roman bestellen >

Flaptekst van de roman van de Spaanse schrijver Agustín Fernández Mallo

Kort voor de geboorte van Agustín Fernández Mallo in 1967 begon zijn vader, een dierenarts uit een klein stadje in León en een fervent aanhanger van wetenschap en vooruitgang, aan een reis door de Verenigde Staten om, per vliegtuig, twintig koeien naar Galicië te brengen. Bijna een halve eeuw later onderneemt de schrijver op zijn beurt een reis door Amerika, in een poging de voetstappen van zijn vader te volgen voordat die zijn geheugen verliest.

Moeder atoomhart beschrijft bijna een eeuw Spaanse geschiedenis aan de hand van legendes en familieverhalen van gewone mensen die de Burgeroorlog, de naoorlogse periode, de terugkeer van de democratie en de eeuwwisseling meemaakten. Het is het meest persoonlijke en tegelijkertijd meest universele boek van Agustín Fernández Mallo; een verhaal dat de menselijke conditie in al haar facetten behandelt en dat voorstelt de dood niet te zien als het einde van een reis, maar als een begin, als de laatste levensles van een geliefde.

Agustín Fernández Mallo is in 1967 geboren in La Coruña, Spanje en is gediplomeerd fysicus. In 2000 formuleerde hij een theorie over ‘postpoëzie’ die de verbindingen onderzoekt tussen kunst en wetenschap. Zijn Nocilla-trilogie bracht een verschuiving teweeg in de hedendaagse Spaanse literatuur en werd bekroond met Europese Literatuurprijs 2022. Trilogie van de oorlog, dat in 2024 bij Koppernik verscheen, ontving de Premio Biblioteca Breve.

Bijpassende boeken en informatie