Categorie archieven: Recensie

Christine Bax – De nieuwe weg

Christine Bax De nieuwe weg recensie en informatie van de eerste roman van de Nederlandse schrijfster en kunstenares. Op 28 augustus 2025 verschijnt bij Uitgeverij Cossee de debuutroman van Christine Bax. Hier lees je informatie over de inhoud van de roman, de auteur en over de uitgave.

Christine Bax De nieuwe weg recensies en reviews

Als er in de media een boekbespreking of recensie verschijnt van De nieuwe weg, de roman van Christine Bax, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

  • “Christine Bax speelt kunstig met taal, maar verliest het verhaal uit het oog.” (Jenneke Harings, Trouw)
  • “Scherp, indringend en ontroerend. Met haar afgewogen stijl weet Bax een verhaal te vertellen dat je meezuigt als een modderstroom.” (Gijs Wilbrink)

Recensie van de redactie

Beeldend kunstenaar Christine Bax debuteert met deze roman, nadat eerder ze al wel een aantal verhalen heeft gepubliceerd in verschillende tijdschriften. En zonder terughoudendheid kun je De nieuwe weg een origineel en indringen debuut noemen. Het verhaal is vrij simpel. Er bestaat een afgelegen en zeg maar gerust onaangepast dorp dat nauwelijks bereikbaar is en daardoor eigen ongeschreven wetten en regels kent en een bevolking die wars is van de buitenwereld.

Ype, de hoofdpersoon van de roman, woonachtig in het dorp, besluit uit mateloze verveling een weg aan te leggen richting de buitenwereld. Hij slaagt in zijn missie maar met consequenties. Het dorp en de bewoners worden nu overvleugeld door buitenstaanders met alle consequenties van dien.

De kracht van het boek zit eigenlijk niet perse in het verhaal, alhoewel dat bij vlagen fascineert, maar bovenal in de taal die Christine Bax hanteert. De taal is rauw, origineel en geeft karakter aan de vertelling, zij het dat het soms op de rand van geforceerd balanceert. Het verhaal lijkt zo nu en dan ondergeschikt aan de verbeelding waardoor je als lezer soms de draag een beetje kwijtraakt. Maar daar staat tegenover dat Christine Bax wel over het nodige schrijftalent lijkt te beschikken. Een talent dat nog tot volle wasdom moet komen maar overduidelijk aanwezig is. Interessant hoe ze zich verder als schrijfster zal ontwikkelen. De roman is door de redactie gewaardeerd met ∗∗∗∗∗ (zeer goed).

Christine Bax De nieuwe weg

De nieuwe weg

  • Auteur: Christine Bax (Nederland)
  • Soort boek: Nederlandse debuutroman
  • Uitgever: Cossee
  • Verschijnt: 28 augustus 2025
  • Omvang: 320 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Prijs: € 27,99 / € 14,99
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van de eerste roman van Christine Bax

In een klein plattelandsdorpje is er helemaal niets, behalve modder. De jonge Ype zit zich stierlijk te vervelen. Totdat hij op het idee komt om een weg te bouwen naar de stad. Maar met de weg komt de wereld naar binnen, en versnelt de tijd. De dorpelingen vertrekken en er komen vreemdelingen voor in de plaats die hier niets te zoeken hebben. Het zijn dagjesmensen en import, krakelingen en buitenlanders die nooit niks verstaan. Ypes weg wordt bevolkt door ongure types, die het als raceparcours gaan gebruiken. En zijn dochter snapt niet dat ze naar haar vader moet luisteren en advocaat, dokter, professor moet worden. Terwijl Ype in de ban raakt van zijn gloednieuwe kleurentelevisie, doet zijn dochter zwaar, vuil werk, ze rookt, drinkt en hangt rond op het parcours. In de velden klinken explosies van carbid en opgevoerde automotoren.

De nieuwe weg is een verhaal over een periode die tegelijkertijd lang vervlogen en heel dichtbij is. Het vertelt over de onoverbrugbare kloof tussen generaties en de diepmenselijke wens te ontsnappen aan tijd en realiteit – of dat nu over een weg is, met een onmogelijk snelle auto, via het beeldscherm of door een slok zelfgestookte alcohol.

Christine Bax is geboren in 1991 in Loon op Zand, Noord-Brabant. Ze is beeldend kunstenaar en schrijver. Ze studeerde aan de Jan van Eyck Academie in Maastricht en aan Scuola Holden in Turijn. Haar korte verhalen en columns werden gepubliceerd in onder andere Papieren HeldenDe Revisor en Het Financieele Dagblad. De nieuwe weg is haar debuutroman.

Bijpassende boeken en informatie

Urszula Honek – Witte nachten

Urszula Honek Witte nachten recensie en informatie over de inhoud van de Poolse roman. Op 28 augustus 2025 verschijnt bij Uitgeverij De Bezige Bij de Nederlandse vertaling van de roman Białe noce van de uit Polen afkomstige schrijfster Urszula Honek. Hier lees je informatie over de inhoud van de roman, de auteur en over de uitgave.

Urszula Honek Witte nachten recensies en reviews

Als er in de media een boekbespreking of recensie verschijnt van Witte nachten, de roman van Urszula Honek, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

  • “Witte nachten is een donkere lyrische vertelling van de manieren waarop mensen betekenis en saamhorigheid zoeken in een vergankelijke wereld.” (Jury International Booker Prize)
  • Urszula Honek maakt indruk in haar roman De witte nachten met duistere beelden uit het Poolse platteland.” (Neue Zürcher Zeitung)
  • “In deze wrede wereld kan literatuur schoonheid ontdekken. Urszula Honek doet dit meesterlijk.” (Andrzej Stasiuk, Poolse schrijver)

Recensie van Tim Donker

& iemand bij een meertje leviteert

& Piloot wil zich een vijver maken, en begint graven vanaf het noorden

& Dorotka wacht op haar moeder als Vladimir en Estragon op Godot

& Przepióra is helemaal geel in het ziekenhuis opgenomen en slacht voorlopig geen varkens meer

& Małgorzata is blij dat ze het lage en klagerige stemgeluid van Staszek nooit meer hoeft te horen

& Piotrek zal nooit meer terugkomen uit het buitenland, hij heeft zijn verloofde Anka eenvoudigweg achtergelaten, zo is het gewoon gelopen, hij scheurt nu over Duitse autowegen met de radio keihard aan

& Antek gaat naar Przemyśl, hij trekt het niet langer, hij komt over een jaar of twee wel weer een keer terug

& opa Jan weet niet dat zodra hij de geest geeft in de boomgaard vol bloeiende appelaars, oma meteen in de trein naar de Baltische Zee zal stappen om met Franz op de foto te gaan

& Agnieszka vraagt de menigte te zingen voor haar verbrande dochters

& een accordeon overstemt het verdriet

& Hanka loopt met zware stenen in de zakken een rivier in en ziet aan de andere oever de nieuwe dag komen

(& waarom heb ik altijd gedacht dat Albert Ayler met een blok beton aan zijn voeten in de Hudson geworpen werd?, hij werd gevonden in de East River, waarschijnlijk was het zelfmoord, al heeft er heel lang een stadslegende gesirkuleerd die stelde dat hij door de maffia vastgeketend aan een jukebox in het water is  gegooid, de maffia was in mijn hoofd ook nooit veraf maar waarom maakte ik een blok beton van een jukebox en de Hudson van de East River, was het iets wat mijn vader me vertelde?)

&
hoe dit dan weer te noemen.

Ik moest al een keer het boek sluiten om me te vergewissen van dat “roman” op het omslag, halfweg begon ik toch even peinzen dat het een verhalenbundel was. Het perspectief wisselt voortdurend, soms zelfs binnen één hoofdstuk en met hetzelfde personage – een ik-perspectief kan maar zo een hij/zij-perspectief worden zonder het woord aan een andere verteller te geven. Maar de hoofdpersoon hier is niet Piloot noch Dorotka of Hanka of Andrzej of wie dan ook; de hoofdpersoon is het Poolse dorp waar zich alles afspeelt. En wat dat dorp doet met de bewoners. Dierhalve gaat het niet zonder fragmentarisme al is er in het grotere geheel meer eenheid dan je na de eerste paar hoofdstukken geneigd bent te denken. Uiterste hopeloosheid is wat hier bindt. Steeds is er dood – zelfgekozen of noodlottig of misschien zelfs gewoon natuurlijk maar zelfs dan gaat het nooit zonder tragiek: Dorotka leeft met haar oma en die ligt al enige tijd dood in haar bed zonder dat Dorotka zich dat realiseert. Steeds zijn er verlangens die nooit vervuld zullen worden. Steeds is er eenzaamheid. Steeds schiet alles tekort. Steeds gaat liefde kreupel, wordt niet beantwoord of is al dood bij de geboorte. Mogelijkerwijs zet Honek de tragiek een tikje te vet aan, bij vlagen is het wel een beetje overdreven donker. “Ik hoor het geroep van de moeders zachter,” schrijft ze ergens, “en het rennen van de kinderen die het opnemen tegen wat hen toch te pakken zal krijgen. Als jullie eens wisten dat hetgeen achter jullie, waarvoor jullie zo op de loop gaan, met jullie korte, sterke benen, helemaal niet achter het poortje blijft, achter de deur, maar samen met jullie het licht in gaat, vastgekleefd als een onzichtbare huid. En zelfs als jullie je ogen weer snel aan het licht laten wennen, verzamelt zich in jullie ooghoeken een klein donker vlekje dat ooit jullie zicht zal overspoelen”. Jaja, Honek, we weten het. We zijn hartstikke verdoemd. Voor iedereen wacht Hein met de Zeis op het eind van de reis. En tot die tijd is het ook al een ellendige bedoeling. Zeker in een klein en treurig dorpje ergens op het droevige platteland van Polen. Men zuipt zich dood, men zoekt een beter leven elders en komt gedesillusioneerd weer terug, men wordt ongewild “gered” bij een zelfmoordpoging, huizen verbranden met een zuigeling en een pubermeisje erin, oma’s gaan dood, moeders komen nooit meer terug van wat het dan ook is waar ze heen gegaan zijn, beste vrienden gaan dood en haast alle liefde is slechts schijn; in eerste instantie wordt de lezer, of deze lezer toch in ieder geval, in Witte nachten getroffen door een bijna drammerig soort defaitisme. En ik vermoed dat het deze nadruk op de noodlottigheid van het menselijk bestaan is waarom het boek me zodanig vermoeide dat ik het wegleggen moest voor een tijd, een best lange tijd eigenlijk, want het geraakte onderop één of andere stapel en ik vergat het. Niet helemaal, ergens zat er nog iets ervan in mijn hoofd, een bepaalde sfeer, een zekere tristesse, een soort ijlheid, iets wits, witte mist ofzo, nevelig ook, even nog dacht ik dat het misschien verwarde met dat boek van die Belg met die vrouw die in de bus door de sneeuw naar haar demente vader reist maar toen zakte het nog verder en pas bij een recentelijke stapelreorganisatie kwam het weer boven en ik begon te lezen waar ik blijkens de boekenlegger gebleven was. Meestal gaat dat goed, ook als ik al weken of zelfs maanden niet meer in een boek gelezen heb en in de tussentijd vele andere boeken las, soms moet ik een paar bladzijden terugbladeren maar vrijwel altijd komt alles weer terug als ik gewoon stug door begin te lezen waar de boekenlegger uit het boek steekt. Maar in dit geval bleef het leeg. Niks. Ik las de paar laatstgelezen bladzijden opnieuw. Maar nee. Niets zei me wat. Er zat niks anders op dan bij het begin te beginnen, af en toe had ik vage herkenning bij iets, dat met Piloot zei me wel wat en ook dat meisje in het huis van haar oma, dat meisje dat zo graag de tanden zwart maakte van de mensen op de voorkant van haar oma’s tijdschriften (wat absoluut niet mocht van haar oma), maar het meeste was nieuw voor me.

Bij twede lezing domineerde de zwaarte niet langer. Ja de zwartgalligheid had een tikje minder uitgesproken mogen zijn maar ik dompelde me onder in Honeks poëzie. De muzikaliteit van het boek. Haar beelden. Die inderdaad om duisternis vragen, zoals sommige muziek in mineur moet. Zo ook. Past druilerigheid bij Witte nachten. Het mooiste is misschien wel het hoofdstuk waarin de lezer meereist in het prachtige hoofd van het kleine meisje Anielka die Honeks proza opstuwt naar een haast Berckmans-achtige razernij.

Nee, een opbeurend boek is Witte nachten zeker niet. Maar dat de allersomberste grauwheid een louterend effect kan hebben, bewijst Honek dubbel en dwars met deze ongemeen krachtige roman.

Urszula Honek Witte nachten

Witte nachten

  • Auteur: Urszula Honek (Polen)
  • Soort boek: Poolse roman in verhalen
  • Origineel: Białe noce (26 januari 2022)
  • Nederlandse vertaling: Charlotte Pothuizen
  • Uitgever: De Bezige Bij
  • Verschijnt: 28 augustus 2025
  • Omvang: 192 pagina’s
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van de roman van de Poolse schrijfster Urszula Honek

Urszula Honek schrijft in Witte nachten met een ongelofelijk rijk taalpalet over de verlangende, verdrietige, liefde volle mensen uit een slaperig dorp aan de voet van de Poolse Beskiden. Ingebed in het verlaten, heuvelachtige boslandschap geeft ze in dertien met elkaar verbonden verhalen een stem. Zo beschrijft ze in een verhaal vrienden die elkaar van school kennen en op zoek zijn naar werk. In een ander staat een meisje haar grootmoeder bij als die sterft, zonder het te weten. In weer een ander verhaal wil een ongetrouwde jonge vrouw meer van het leven dan haar wordt geboden. Het leven in het dorp wordt gekenmerkt door naamloze angsten die raken aan het verleden, maar ook door vriendschap, empathie en een verbondenheid met alles wat leeft.

Urszyla Honek werd in 1987 geboren in het dorp Racławice, in Polen. Ze heeft vele prijzen gewonnen voor haar werk, waaronder de Witold Gombrowicz Prijs en Kościelski Prijs voor haar debuut Witte nachten. Het stond ook op de longlist van de International Booker Prize en op de shortlist van de Warwick Prize for Women in Translation.

Bijpassende boeken en informatie

Jan Wester – Koeman

Jan Wester Koeman recensie en informatie over de inhoud van de debuutroman van de Nederlandse schrijver en beeldhouwer. Op 28 augustus 2025 verschijnt bij Uitgeverij Pluimt de eerste roman van Jan Wester. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Jan Wester Koeman recensie

Soms lees je een roman die je tegelijkertijd afstoot en aantrekt. Wat exact het geval is met de debuutroman van Jan Wester. Het is een boek dat je opslurpt als je er eenmaal aan begonnen bent. Centraal in de roman staan een vrouw en een man die beiden op hun eigen wijze onder het leven gebukt gaan. Door het lot komen de beide mensen bij elkaar op de boerderij van Koeman, de mannelijke hoofdpersoon.

Is het noodlot wat ze bij elkaar brengt, of voelen ze echt wat voor elkaar? Hun voorgeschiedenis en mentale problemen eisen een zware tol. Langzaam maar zeker ontwikkelt hun samenzijn zich tot iets dat fascineert, afstoot en gruwelijke consequenties in zich draagt.

Jan Wester is erin geslaagd om een fascinerend goed debuut te schrijven. Een boek ook dat je regelmatig in de hoek wilt smijten om er even vanaf te zijn, wat je dan niet doet omdat je toch door wilt lezen. En zeker ook een boek dat nog geruime tijd nazindert nadat je de laatste regel gelezen hebt. Het boek is gewaardeerd met ∗∗∗∗ (uitstekend).

Jan Wester Koeman

Koeman

  • Auteur: Jan Wester (Nederland)
  • Soort boek: Nederlandse debuutroman
  • Uitgever: Uitgeverij Pluim
  • Verschijnt: 28 augustus 2025
  • Omvang: 252 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Prijs: € 23,99 / € 14,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗ (uitstekend)
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van de eerste roman van Jan Wester

De machines op de boerderij kent Jaap Koeman door en door. Alleen werkt de wereld niet volgens dezelfde mechanische precisie. Maar daar valt iets op te verzinnen.

Jaap Koeman kent niets anders dan de zich herhalende dagen op de melkveehouderij van zijn vader, die zich afspelen tegen het stille groen en blauw van het platteland. Kalveren worden geboren en oude koeien worden geslacht, maar het enige wat verandert zijn de doortellende werknummers op hun gele plastic oormerken.

Na een hartaanval wordt Vader verpleegd door Anne. Voordat hij sterft, zegt hij tegen Jaap dat er een kind moet komen, een opvolger voor het familiebedrijf. Jaap knikt, zwijgend als altijd. Het willen van dingen is hem vreemd. Anne ziet het moederschap als een kans om invulling te geven aan haar leven en te ontsnappen uit de koude klauwen van de God van Honger, de personificatie van de eetstoornis die haar al zeven jaar in Hun greep heeft.

Hoewel Jaap en Anne ieder op hun eigen manier in zichzelf opgesloten zitten, lijkt hun pseudorelatie te werken, totdat er een kind wordt geboren dat alle grenzen tussen mens, dier en machine bruut overstijgt.

Jan Wester is geboren in 1995. Hij is schrijver en beeldhouwer. Hij studeerde filosofie aan de UvA en Beeld en Taal aan de Gerrit Rietveld Academie, nam daarna deel aan het Slow Writing Lab van het Nederlands Letterenfonds en maakte onderdeel uit van de Parijsresidentie van deBuren. Zijn beeldend werk was te zien op LekArt 2021 en OBJECT Rotterdam. Koeman is zijn debuut.

Bijpassende boeken

Nora Dåsnes – Doen, durven of de waarheid

Nora Dåsnes Doen, durven of de waarheid recensie, review en informatie 10+ jeugdboek en graphic novel van de Noorse schrijfster. Op 12 juni 2024 verschijnt bij Uitgeverij Gottmer het boek van Nora Dåsnes, de Noorse schrijfster en illustrator. Hier lees je indormatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Nora Dåsnes Doen, durven of de waarheid recensie en review

Tuva maakt zich klaar om weer naar school te gaan. Haar laatste jaar op de basisschool, want ze gaat naar groep 8. Van tevoren schrijft ze een aantal doelen op in haar dagboek.

  1. Een heel dagboek vol schrijven of tekenen
  2. Een coole stijl vinden
  3. De beste hut bouwen in het bos met Bao en Linnea
  4. Naar een slaapfeest gaan + laat opblijven
  5. Verliefd worden (misschien)

Ze heeft er zin in. Maar op school is alles ineens anders. Ze moet kiezen tussen haar twee vriendinnen. Tussen kind en tiener zijn. Spelen in het bos of shoppen in de stad.  Ondertussen raakt Tuva een beetje in de war van het nieuwe meisje in haar klas. Ze is supercool en zij en Tuva hebben veel gemeen. Tuva wilde dat ze met haar vriendinnen over alles wat ze voelt en denkt kon praten, maar dat is nog niet zo makkelijk.

Wat een fantastisch, herkenbaar verhaal. Gevoelens die iedereen waarschijnlijk wel zal herkennen, die de overgang van “kind” naar “puber” heeft gemaakt. Nora Dåsnes  weet het ontzettend goed te verwoorden: het belang van vriendschap, de onzekerheid als je vriendinnen ineens veranderen, de onzekerheid over je eigen gevoelens, het opkijken tegen oudere zussen, of oudere zussen van vriendinnen. De angst om er niet meer bij te horen.

Doen, durven of de waarheid is een mooi inclusief verhaal, met representatie voor diverse jongeren. De manier van schrijven en vertellen, in dagboekvorm, met korte stukjes tekst, stripverhaaltjes en tekeningen werkt bijzonder goed. Het in zo’n boek dat je in één adem uit leest, en je met een goed gevoel achter laat. Je zou zelf wel bij Tuva in de klas willen zitten, ook al is niet alles even leuk. Enorm geslaagd boek over thema’s van alle tijden, die er toe doen. Een must read voor iedere jongere die deze fase meemaakt, of mee heeft gemaakt! Het boek is gewaardeerd met de maximale ∗∗∗∗∗ (uitmuntend).

Jolien Dalenberg recensie

Nora Dåsnes Doen, durven of de waarheid

Doen, durven of de waarheid

  • Auteur en Illustrator: Nora Dåsnes (Noorwegen)
  • Soort boek: jeugdboek, graphic novel (10+ jaar)
  • Nederlandse vertaling: Femke Muller
  • Uitgever: Gottmer
  • Verschijnt: 12 juni 2024
  • Omvang: 256 pagina’s
  • Uitgave: gebonden boek
  • Prijs: € 17,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗∗ (uitmuntend)
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van het jeugdboek van Nora Dåsnes

Doen, durven of de waarheid is een hartverwarmende graphic novel voor jonge tieners, vol humor en herkenning over de uitdagingen van een tienerleven, waarin hoofdpersonage Tuva verliefd wordt op een meisje. Kun je verliefd zijn op een meisje, je gevoelens verbergen voor je vrienden, je eigen weg vinden tijdens je pubertijd en toch overleven op school? ‘Doen, durven of de waarheid’ leest als het geliefde ‘Heartstopper’, maar dan voor jongere lezers.

De twaalfjarige Tuva begint vol enthousiasme aan een nieuw schooljaar en ze barst van de leuke plannen: ze gaat een dagboek bijhouden, een nieuwe look kiezen, en samen met haar beste vriendinnen wil ze een fort bouwen in het bos. Maar wanneer de eerste schooldag aanbreekt, verandert alles plotseling. Haar beste vriendinnen krijgen ruzie en het lijkt alsof de school verdeeld is in twee kampen: meisjes die verliefd zijn en een vriendje hebben en meisjes die jongens maar stom vinden. Tuva wil helemaal geen partij kiezen. En als er dan ook nog eens een wel heel leuk nieuw meisje op school begint, wordt het pas echt ingewikkeld.

Nora Dåsnes is geboren op 31 december 1995 Oslo, waar ze ook is opgegroeid. Ze en schrijft en tekent al haar hele leven. ‘Doen, durven of de waarheid’ is haar debuut. In prachtige beelden en goed getroffen tekst vertelt ze een herkenbaar verhaal met een lhbtqia+-thema over de periode op de grens tussen kind en puber, en over jezelf ontdekken. Deze prijswinnende graphic novel in dagboekvorm is geschikt voor lezers vanaf 11 jaar.

Bijpassende boeken

Daan Heerma van Voss – Schijnoffers

Daan Heerma van Voss Schijnoffers recensie en informatie van de inhoud van de nieuwe roman van de Nederlandse schrijver. Op 26 augustus 2025 verschijnt bij Uitgeverij Atlas Contact de nieuwe roman van de uit Nederland afkomstige schrijver Daan Heerma van Voss. Hier lees je informatie over de inhoud van de roman, de auteur en over de uitgave.

Daan Heerma van Voss Schijnoffers recensie

Daan Heerma van Voss, schijnt geruime tijd met deze roman te hebben gewerkt. Gelukkig niet tevergeefs, want het eindresultaat mag er zijn. Hij heeft een boeien bij vlagen spannende Koude Oorlog roman geschreven die ingenieus in elkaar is gestoken.

In de jaren tachtig van de vorige eeuw krijgen schaakgrootmeeter max de Nobel en Ella Leeuwin die een reportage over hem schrijft een relatie. Ze trouwen en krijgen een zoon Daan. Echter het huwelijk eindigt in een heftige scheiding.

Daan ontwikkelt zich tot een vooraanstaande journalist. Als hij onderzoek doet naar de rol van de Nederlandse geheime dienst tijdens de Koude Oorlog, zo’n veertig jaar eerder, blijkt dat zijn vader hierbij een actieve rol heeft gespeeld. Hij doet verder onderzoek maar wordt hierdoor geconfronteerd met een moeilijk dilemma.

De roman die Daan Heerma van Voss hierover heeft geschreven zit vol dynamiek. Je kunt stellen dat het boek doet denken aan het Britse schrijvers als William Boyd die het genre groot en populair hebben gemaakt. De keuze om het verhaal te vertellen in het heden met de afwisseling van gebeurtenissen in het verleden dragen goed bij aan de spanning in de roman. Bovendien is de stijl van Heerma van Vos origineel, goed verzorgd en nodigt steeds opnieuw uit om verder te lezen. Een duidelijk bewijs dat een spannend verhaal geen afbreuk hoef te doen aan het literaire gehalte ervan. De roman is door onze redactie gewaardeerd ∗∗∗∗ (uitstekend).

Daan Heerma van Voss Schijnoffers

Schijnoffers

  • Auteur: Daan Heerma van Voss (Nederland)
  • Soort boek: Nederlandse roman
  • Uitgever: Atlas Contact
  • Verschijnt: 26 augustus 2025
  • Omvang: 368 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Prijs: € 24,99 / € 14,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗ (uitstekend)
  • Boek bestellen bij: Boekenwereld / Bol / Libris

Flaptekst van de nieuwe roman van Daan Heerma van Voss

De zoon van een beroemde schaakgrootmeester gaat op zoek naar de mogelijke betrokkenheid van zijn vader bij spionage-activiteiten gedurende de Koude Oorlog. Een spannende en liefdevolle familieroman.

David de Nobel, zoon van een wereldberoemde schaakgrootmeester, is journalist. Hij zoekt naar patronen, naar verbanden, naar datgene wat we niet willen zien. Wanneer hij een mysterieus object ontvangt, ontdekt hij een complot van de Nederlandse overheid tijdens de Koude Oorlog. Zijn zoektocht reikt steeds verder, tot zijn jeugd, tot het beruchte huwelijk van zijn ouders, en de markante vrienden van zijn vader. Tijdens internationale toernooien kwam de grootmeester ook in contact met schakers van achter het IJzeren Gordijn. Vriendschappen werden geboren, vijanden werden gezworen – kan het zijn dat zijn vader in de jaren ’80 betrokken is geweest bij spionageactiviteiten? Tot hoe ver reiken de echo’s en de schaduwen van het verleden?

Daan Heerma van Voss is geboren op 20 januari 1986 in Amsterdam. Zijn werk verscheen in 8 talen en werd genomineerd voor verschillende prijzen. Zijn recentste roman Geen vaarwel vandaag werd bekroond met de bng Bank Literatuurprijs 2023 en door NRC en De Groene Amsterdammer genoemd als een van de beste boeken van het jaar.

Bijpassende boeken

Caroline Wahl – Windkracht 17

Caroline Wahl Windkracht 17 recensie en informatie van de inhoud van de tweede roman van de Duitse schrijfster. Op 26 augustus 2025 verschijnt bij Uitgeverij Cossee de Nederlandse vertaling van Windstärke 17, de nieuwe roman van de uit Duitsland afkomstige schrijfster Christine Wahl. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Caroline Wahl Windkracht 17 recensie

  • “Haar debuut was de bestseller van vorig jaar en met het vervolg Windkracht 17 mikt ze weer nonchalant recht in het hart. Hoe doet ze dat?” (Marie Schmidt, Süddeutsche Zeitung)
  • “Windkracht 17‹ is een meeslepende, intense roman over familie, dood en verdriet. En over het blijven leven. Caroline Wahl vertelt dit verhaal echter met veel warmte en humor en in dezelfde coole sound die haar debuut tot een succes maakte.” (Yasemin Ergin, NDR Kultur)

Recensie van de redactie

De debuutroman 22 banen van de schrijfster Christine Wahl was een enorm verkoopsucces in Duitsland en werd alom geprezen. Maar ondank al de loftuitingen viel het boek uiteindelijk toch tegen, wat als voordeel heeft dat de verwachtingen van de nieuwe roman, Windkracht 17, minder hoog gespannen waren.

Of het daaraan lag, wie zal het zeggen maar de tweede roman viel bepaald niet tegen. Wellicht door de gekozen locatie, Rügen, een eiland waar je als je het bezoekt, warme herinneringen aan zal houden of gewoon omdat het verhaal meer beklijft.

Caroline Wahl beschrijft op overtuigende wijze het verhaal van Ida, die op de vlucht gaat voor haar verleden, een problematische moeder en een getroebleerde gezinssituatie. Om aan dit verleden te ontkomen, trekt ze naar het eiland in de Oostzee waar ze een baantje vindt in een lokale kroeg. Sterker nog ze gaat wonen bij de kroegbaas en zijn vrouw als ze door vermoeidheid letterlijk instort.

Alhoewel alles niet vanzelf gaat krijgt Ida langzamerhand weer wat grip op haar leven, zij het met vallen en opstaan. Maar als ze dan in de ban raakt van Leif, een succesvolle DJ, die wortels heeft op het eiland slaat de onzekerheid weer toe. Zo op het oog is bevat de roman niet echt een heel bijzonder en origineel verhaal. Maar omdat Caroline Wahl het op een wijze vertelt die zowel lichtvoetig als zwartgallig is, houdt ze je als lezer goed bij de les en blijft de roman boeien.  Windkracht 17 is door onze redactie gewaardeerd met ∗∗∗∗ (uitstekend).

Caroline Wahl Windkracht 17

Windkracht 17

  • Auteur: Caroline Wahl (Duitsland)
  • Soort boek: Duitse roman
  • Origineel: Windstärke 17 (2024)
  • Nederlandse vertaling: Ymke van der Staay
  • Uitgever: Cossee
  • Verschijnt: 26 augustus 2025
  • Omvang: 256 pagina’s
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Prijs: € 22,99 / € 14,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗ (uitstekend)
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van de nieuwe roman van de Duitse schrijfster Caroline Wahl

Ida, begin twintig, is grof, spontaan en emotioneel. Alles van haar persoonlijkheid en haar verdriet wordt weerspiegeld in de manier waarop ze haar verhaal vertelt. Na het overlijden van haar alcoholistische moeder verlaat ze het ouderlijk huis, een afscheid voor altijd. Op het station kiest ze de trein die het verst weggaat, en ze belandt op Rügen, Noord-Duitsland. Zonder plan en met een flinke brok woede en schuldgevoel in haar maag, zwerft ze over het Oostzee-eiland. In de plaatselijke kroeg ontmoet ze Knut en zijn vrouw Marianne, die de jonge vrouw in dienst en in huis nemen. ’s Avonds werkt ze bij Knut in de kroeg, overdag slaapt ze, wandelt ze met Marianne door het bos of zwemt – ook bij een rode vlag – tot de onstuimige zee haar totaal heeft uitgeput. Als ze Leif ontmoet, raakt ze volledig in de war omdat ineens alles een plek lijkt te krijgen en een beetje draaglijker wordt. Maar na korte tijd staat haar wereld weer op z’n kop.

In Windkracht 17, een roman vol zwarte humor, maken we kennis met de vitale stem van Ida: vol van de onzekerheden en angsten, het egoïsme soms, de passie en creativiteit van een jong iemand in deze tijd.

Caroline Wahl is in 1995 geboren in Mainz, Duitsland, Ze studeerde Duitse taal en letterkunde en werkte daarna voor verschillende uitgeverijen. Haar debuutroman 22 banen werd verkozen tot favoriete boek door de Duitse boekhandels. Haar nieuwste roman Windkracht 17 voert meteen de Duitse bestsellerlijsten aan, en zal bij Cossee in Nederlandse vertaling verschijnen. Inmiddels is eind augustus 2025, de nieuwe roman Die Assistentin van Caroline Wahl verschenen. Dat zijn drie romans in drie jaar. Je kunt wel zeggen dat ze een productieve auteur is.

Bijpassende informatie

Anne Carson – Glas, ironie & God

Anne Carson Glas, ironie & God recensie en informatie over de inhoud van het boek met gedichten van de Canadese dichteres. Op 25 augustus 2025 verschijnt bij Uitgeverij Koppernik de Nederlandse vertaling van de dichtbundel uit 1995, Glass, Irony & God van de uit Canada afkomstige schrijfster Anne Carson. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de dichteres, vertaalster en over de uitgave.

Anne Carson Glas, ironie & God recensie van Tim Donker

Glas, ironie & God kon een goeje titel ween Glas, ironie & God zou een goeje titel ween, Glas, ironie & God kan maar zo een verdraaid goeje titel ween; Glas, ironie & God is ook een titel maar wel een titel die is samengesteld uit de titels van stukken in deze bundel en als zodanig dus ten halve al een verkapte inhoudsopgaaf. Het Glas-essay opent, en echt over glas gaan doet het niet en een essay is het als u het mij vraagt evenmin. Moet zo’n tekst een naam hebben misschien moet zo’n tekst een naam hebben voor mij dat u weet waar ik het over heb. Noem het met een kreupele term een prozagedicht. Een ik die misschien Anne Carson is logeert bij haar moeder, een wat bitsige, wat bekrompen, wat normatieve oude vrouw die alleen woont want de vader dementeert in een tehuis. Een relatie van de ik is net stukgelopen, er is hartzeer, er is pijn, er is vertwijfeling. Er zijn dingen te verwerken, er is sprake van therapie, de moeder snapt dat allemaal niet zo, waar hep dat allemaal voor nodig met die therapeuten enzo en helpt het eigenlijk wel ene sikkepit. De moeder woont op een heideveld in het noorden, en de ik maakt daar lange wandelingen, het liefst in de ochtend als alles er langzaamaan tot leven komt. Het lopen is allicht om de gedachten te reguleren. Gedachten over haar grote liefde Law die haar verlaten heeft, over de moeder, over de vader, over de dingen, over het leven, en over Charlotte en Emily Brontë en Woeste hoogten. Onophoudelijk wordt het leven en de literatuur van Emily Brontë geanalyseerd en met het eigen leven, en de eigen tijd in verband gebracht. Op die momenten is dit Glas-essay op zijn essay-achtigst (en misschien ook wel op zijn taaist – maar niemand zei dat literatuur licht verteerbaar dient te zijn, wel?), maar steeds overheerst de sterke, licht melankolieke, herfstige, druilerige sfeer. U zou denken dat het de sfeer is van een vroege winterochtend op ergens een heide en p’sies: dat is de sfeer.

Verstild misschien.
Verstilling, ja daar zegt u zoiets. Anne Carson is classicus. Dat merk, dat proef je in elke regel. Die traagheid, dat bedachtzame, en ook: hoe het voorbije altijd door het huidige heen schemert. Niet als altmodies. Maar als eeuwig. Universeel. Allicht dat ze daarom steeds weer voor de poëtiese vorm kiest: als een oerlied dat onder alle moderne melodieën te slapen ligt.

De waarheid over God is zoiets. Het zou bijna een kop kunnen zijn in een roddelblad. Eindelijk de waarheid over de bekendste aller bekendheden. Maar deze bekendheid heet God, en welke God, de spinozistische God misschien, de God van de christenen, God de Vader, of de uitgebluste en licht bezopen God zoals Twan Vet hem nog niet zo lang geleden nog schilderde? En welke waarheden kennen we nog in deze postmoderne tijden, is waarheid sowieso niet al een verouderd konsept? Waarheden over God zullen eo ipso duister zijn. God is een reusachtige scheur in het hart, heet het. Carsons God is een gemankeerd Wezen. Of misschien al te menselijk: “God vroeg aan Zijn vrouw: ben jij boos op de natuur? / Ja ik ben boos op de natuur ik wil niet / telkens als je bout gesopt moet worden // op je roze staf natuur tussen mijn benen gestoken krijgen / of geografisch uitgestort. / Is dat nou Schepping?”. Maar ja, zo’n vrouw kan wel meer willen natuurlijk maar Gods wil blijft wet: “God schiep de taal van vrouwen als een onomatopee. / Eeuwig strompelende klanken die eeuwig / strompelend // in de woorden zakken van wat ze zijn / als voeten in een bottenschoen. / ‘Bedrog’ (valt haar op) klinkt als Zijn rits die omlaaggaat.” heet het in een paragraaf die “Gods stijve” genoemd is. Sja. Geen patriarchaat zonder fallussymbool en je hebt het maar te willen!

Want

“wij zijn in een leegte gehangen […] Wij zijn opengesneden en leeggebloed […] Wij zijn stof. Wij weten niets. Wij zullen nooit meer praten […] Ons is opgedragen dit Zijn liefde te noemen.” Als het in de mens verankerd is om overheersing voor liefde aan te zien, dan is onderdrukking eigen aan het wezen van de mens en ook aan zijn taal. En taal is een andere, duidelijk merkbare interesse van Anne Carson. Het linguïstisch onderscheid tussen tijd en aspect (dat stemde me filosofisch). De etymologie van compassie. Āvaraņa, een teken van God (Gods eigen kalmte is een teken van God). Leg je droefheid af, het is een mantel van werk (wat me deed denken aan hoe kapotte slaap zegt Leg je onrust bloot). Als vrouwelijke woorden worden gemunt: blozen, stinken, pruim, echtgenote, heks – wat ondergeschikt, zwak, minderwaardig is. Maar ook: kerft God het “mannelijke woord” tsdq in Jesaja’s ene hand. En het “vrouwelijke woord” tsdqh in zijn andere. Zoek je dat op zegt artificiële intelligentie dat tsdq te maken heeft met therapie, met dissociatie, denk ik aan gespletenheid, denk ik aan niet heel zijn. En (zegt artificiële intelligentie) tsdqh is Hebreeuws, is tsedaqah, is geborgenheid en bijbelstudies noemen ook nog 6666 en dat is niet ver van één zes minder. Het beest, de man, het voorhoofd, de gespletene, uit Jesaja’s borsten stroomt melk, een zilveren rivier van mededogen.

Alles dat merkbaar en onmerkbaar overheerst. En ook het licht kan onderdrukken.

TV bestaat uit licht, net als schaamte.

Zegt het. Maar dan gaat het al niet meer over God dan gaat het over TV en over TV-mannen.

De TV-mannen zijnde. Hektor. Artaud. Sokrates. De slaper. Sappho. Lieden die je misschien niet meteen tot het televisievolk rekenen zou; de laatste zou je denkelijk niet eens tot het mannenvolk rekenen. Maar Hektor televisioneert de oorlog. Artaud zijn gekte. Het theater van de wreedheid. Welkom thuis, sanatorium. Socrates, in een ander soort instelling, een gevangenis, betaalt zijn sigaretten niet. Daar draait de cameraploeg voor op.

Misschien is het het patriarchalisme.
Misschien is het hoe het een steeds al het andere overklast.
Misschien is het simpelweg beweging.

In Carsons hervertelling van het boek Jesaja beweegt een land in zijn bolster (en slaapt verder). Nacht stroomt omlaag en God stopt Jesaja’s oren vol met stekels. Alles wat niet blijft hoe het is. In vorm. In consistentie. In plaats. In De val van Rome reist de ik af naar Rome om de wonderschone Anna Xenia te zien. Gidsen vertellen haar hoe te spreken. Wat te zeggen. Zinnen als Pardon, waar is de uitgang alstublieft? Breng me naar de reddingsboot. Ik constateer dat we autopech hebben. Kan ik de manager spreken? Waar vertrekt de trein naar Milaan? Ja dit is mijn / onze eerste keer in Rome. Ik zou graag de commissaris van politie spreken. En ik, ik herinner me een kennis die naar een land zou afreizen waar hij de taal niet sprak en iemand die die taal wel sprak had op een papiertje een paar handige zinnetjes geschreven voor hem. Op dat in vieren gevouwen blaadje stond onder andere Help! Bel de politie! Ik word achtervolgd! en dat dat meer dan één zin is, was niet waarom wij zo hard moesten lachen die dag. Ja. Ik vond humor in De val van Rome, iets wat ik niet bijster vaak tegenkom in het werk van Anne Carson. En licht. En liefde. Al gaat het ook over vreemdelingenhaat maar had je anders verwacht gezien de achternaam van degene die de ikpersoon gaat opzoeken? Duisternis ligt altijd op de loer. En liefde is altijd destructief. “De mens heeft een soort drang te nemen wat hemzelf het dierbaarst is en het kapot te smijten.” Ja. Precies. De nagel op de kop.

De liefde en het zwart.
Het duistert en tegelijk licht het onophoudelijk op in de woorden van Anne Carson. Net dat is het wat haar boeken zo onweerstaanbaar maakt.

Anne Carson Glas, ironie & God

Glas, ironie & God

  • Auteur: Anne Carson (Canada)
  • Soort boek: gedichten, poëzie
  • Origineel: Glass, Irony & God (1995)
  • Nederlandse vertaling: Marijke Emeis
  • Uitgever: Koppernik
  • Verschijnt: 25 augustus 2025
  • Omvang: 152 pagina’s
  • Uitgave: paperback
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van de dichtbundel van Anne Carson

De poëzie van Anne Carson combineert met een volstrekt eigen stem het opbiechtende met onderzoekende. Carson, een gerenommeerd classicus, verweeft in Glas, ironie & God in een verbluffende stijl hedendaagse en eeuwenoude poëtische invloeden.

Deze collectie bevat onder meer het beroemde Glas-essay, een krachtig gedicht over het einde van een liefdesrelatie, verteld aan de hand van de zusters Brontë; dat het fundamentele gevoel van het oude jodendom oproept; en De val van Rome, over haar reis om Rome te vinden en over de strijd om daar haar gevoelens van existentiële vervreemding te overwinnen.

Anne Carson (21 juni 1950, Toronto, Ontario, Canada) wordt in Canada en de Verenigde Staten al lange tijd beschouwd als een van de belangrijkste stemmen in de hedendaagse literatuur. Ze werd geboren in Canada en is al meer dan dertig jaar hoogleraar klassieke literatuur. Ze ontving vele prijzen, waaronder de Lannan Literary Award en de T.S. Eliot Prize for Poetry.

Bijpassende boeken en informatie

Jan Rodts – De slimste vlindergids

Jan Rodts De slimste vlindergids recensie en informatie gids met alle 100 dagvlinders van de Benelux. Op 22 augustus 2025 verschijnt bij Uitgeverij Houtekiet de gids van alle dagvlinders in België,  Nederland en Luxemburg, geschreven door Jan Rodts. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Jan Rodts De slimste vlindergids recensies en informatie

Als er in de media een boekbespreking, review of recensie verschijnt van De slimste vlindergids, alle 100 dagvlinders van de Benelux, geschreven door Jan Rodts, dan besteden we er op deze pagina aandacht aan.

Recensie van de redactie

Een boude en ambitieuze titel is De slimste vlindergids van Jan Rodts zonder twijfel. Maar maakt Jan Rodts deze ambitie waar? Het antwoord op deze vraag is niet helemaal eenduidig te geven. Om die te kunnen geven moet je alle vlindergidsen die verschenen zijn kennen en vanzelfsprekend is dat een onmogelijkheid. Dan maar kijken naar de praktische toepasbaarheid van het boek als je een vlinder in de natuur, park of in de stad tegenkomt.

En met die praktische toepasbaarheid zit het wel goed. Van elke soort zijn duidelijke foto’s opgenomen met hierin verwijzingen naar de belangrijkste kenmerken waardoor je de vlindersoort kunt benoemen. Bovendien zijn duidelijke foto’s van de rups en een kaart met het verspreidingsgebied. Een ander voordeel van de gids die de bruikbaarheid in het veld vergroot is de keuze voor korte bondige beschrijving die puntsgewijs wordt opgediend. Dus geen lange teksten die gelezen moeten worden om te komen tot de belangrijkste kenmerken.

Kort gezegd, Jan Rodts is er inderdaad in geslaagd om een  natuurgids te maken van dagvlinders van de Benelux die inderdaad zeer praktisch toepasbaar is in het veld. Met een beetje geduld en mazzel is het boek dat je helpt om de dagvlinders die je waarneemt te herkennen en benoemen. Dus ja de slimste vlindergids is zeker handig, geslaagd en goed te gebruiken of het de slimste is, tja!?. Door onze redactie gewaardeerd met ∗∗∗∗ (uitstekend).

Jan Rodts De slimste vlindergids

De slimste vlindergids

Alle 100 dagvlinders van de Benelux

  • Auteur: Jan Rodts (België)
  • Soort boek: vlindergids, natuurgids
  • Uitgever: Houtekiet
  • Verschijnt: 22 augustus 2025
  • Omvang: 296 pagina’s
  • Uitgave: gebonden boek
  • Prijs: € 32,99
  • Waardering redactie: ∗∗∗∗ (uitstekend)
  • Boek bestellen bij: Boekenwereld / Bol / Libris

Flaptekst van de gids van alle dagvlinders van België en Nederland

Na het ongelooflijk grote succes van De slimste vogelgids (Zomereditie, Wintereditie en Junioreditie) is er nu ook De slimste vlindergids. In dit handige naslagwerk worden alle 100 dagvlinders van de Benelux voorgesteld en besproken. Ook de rups waaruit elke vlinder ontpopt wordt aan de hand van een foto in beeld gebracht. Net als in De slimste vogelgids besteedt Jan Rodts ook in dit boek aandacht aan de Rode-Lijstcategorie waartoe elke vlinder in Vlaanderen, Wallonië, Nederland en het Groothertogdom Luxemburg behoort.

De informatie bij elke vlindersoort wordt overzichtelijk weergegeven met behulp van een verspreidingskaartje van de Benelux. Want niet elke vlinder is in Vlaanderen even algemeen of zeldzaam als in de andere Benelux-landen en omgekeerd. In tegenstelling tot in zijn vogelgidsen rangschikt Jan Rodts de vlinders volgens kleurgroep en niet grootte, te beginnen met de bleke soorten zoals het koolwitje of het klein geaderd witje en eindigend met de donkere varianten zoals de atalanta.

Voor deze gids liet de auteur zich wetenschappelijk bijstaan door drie Vlaamse vlinderexperten: Dirk Maes, Daan Van Eenaeme en Hans Van Dijck.

Bijpassende boeken

Samiya Bashir – I Hope This Helps

Samiya Bashir I Hope This Helps review, recensie en informatie boek met poëzie van de Amerikaanse dichteres uit Harlem. Op 13 mei 2025 verschijnt bij Nightboat Books de bundel met gedichten van de Amerikaanse dichters Samya Bashir. Er is geen Nederlandse vertaling van het boek verkrijgbaar.

Samiya Bashir I Hope This Helps review en recensie van Tim Donker

ich sehe die Alle in einer Reihe. De kleermaker. De accountant. De dienstmaagd. De vertaler. De andere zus. De andere vrouw. De toerist. De hulp.

je ziet ook dat Bill Bixby nooit Lou Ferrigno werd zonder al zijn kleren, aan flarden gescheurd, prijs te moeten geven. Dat zijn Jekyll-episode nooit rimpelloos verliep. Wie krijgt het immers ooit gladjes op zijn heupen?

je ziet ook dat al mijn rood als bruin kan klinken.

je ziet ze zitten. Samiya Bashir en Nicole Searley (lees haar briljante And-gedicht op ze innernet). In Rome. Met beurs. Ze wonnen in 2020 de Rome Prize Fellows voor literatuur. Moet je daar blij mee zijn? Het van de gele hond gescheten jaar 2020 toen de corona-gekte goed losbrak, moest je net in dat maffe Italië zijn waar een heel nieuwe lading aan het woord “hysterisch” gegeven werd toen. Zaten ze, Bashir en Searley, zo goed als opgehokt, op hun kamertjes. Voedsel werd gewijzigd, dan aangepast, dan weggehaald. Voor hun eigen veiligheid. Ze mochten ook elkaar niet meer zien. Voor hun eigen veiligheid. Vanaf het dak zongen ze naar elkaar; ver uit hun ramen hingen ze om maar de minste glimp van elkaar op te vangen. Je ziet ze. Je ziet het voor je, nietwaar? Ze kunnen daar niet weg. Maar ze mogen ook niet blijven. In ballingschap. Voor hun eigen veiligheid. Want altruïstisch als overheden zijn hebben ze niets dan de veiligheid van hun burgers voor ogen. Je wil dat belastingbetalers blijven leven! En dan mogen ze toch gaan. Dan toch hun ciao, en wiljewelgeloven: ciao is etymologisch verwant aan slavernij. Komend of gaand klonk het schiavo: ik ben je slaaf. Maar de moderne belastingbetaler is niet langer een slaaf toch? Die is alleen plaatsgebonden voor zijn eigen veiligheid. Voor zijn eigen veiligheid.

je ziet hoe je niet onneergeschoten kunt blijven in de Verenigde Staten als je knoflook eet. Winkelt. Zwart bent. Wit bent. Thuis bent. Op de middelbare school zit. Een geweer hebt. Geen geweer hebt. Homosexueel bent. Heterosexueel bent. Naar je werk gaat. Op kaffee gaat. Naar het strand gaat. In je eigen bed slaapt. Stopt om te tanken. Een verpleegster bent. Een student bent. In geval van nood de politie belt. Met de bus gaat. Met de trein gaat. Het met iemand uit maakt. Alleen bent. Les geeft op welke school dan ook. De voordeur opent als er aangebeld wordt. Protesteert. Op straat loopt. Een ijsje eet. In een appartement woont. In een huis woont. Met iemand getrouwd bent.

je ziet hoe (ademen).

je ziet hoe (vliegen).

je ziet hoe (bestaan).

je ziet het gevoel. Een gevoel als. Er is iets vreselijks gebeurd maar je kunt je niet herinneren wat. Of. Het gevoel als. Je kan je het vreselijke ding wel herinneren maar nog steeds denk je dat het niet dat ene vreselijke ding was. Het gevoel als. Er niets meer over is dan gevoel, geen gedachte, slechts verlamming, en gevoel. Het gevoel als. Er niets meer over is te voelen, niets in je schoot geworpen dan ontbijt. Het gevoel als. Dat blijkt dat je allergisch bent voor de samenleving als geheel.

je kunt zien – televisie. Televisie kijken. Laat op de avond. Of vroeg in de nacht. Ergens in de zeventiger tachtiger negentiger jaren. Kijken tot het volkslied erop kwam (was dat echt zo?). Alles zien wat uitgezonden werd. Nieuws. Documentaires. Slechte films. Wat het ook was, het was altijd hetzelfde. Wees bang, was wat het zei. Wees heel erg bang voor. Oorlog. Invasie. Storm. Of geafrikaniseerde bijen.

je kunt zien hoe dit helpt (of een beetje misschien).

je kunt (zien) / (groot) / vliegen / bezweren / slapeloos / laten vallen / (geheim). En dat we hier zijn. En dat we maken.

je kunt zien hoe, dit, een dag, het weer wisselvallig misschien en daar zat ik, in mijn leesstoel zat ik, het was het zitten daar, het waren mijn verwachtingen, het was het zitten daar met die verwachtingen van mij, op de steerjoo was Hout van Frederik Croene en Esther Venrooy, ik had zoveel verwacht van die seedee, wat had ik verwacht van die seedee?, niet dit had ik verwacht van die seedee: niet wat het bleek te zijn had ik verwacht van die seedee, zo af en toe klonk er iets bovenuit, af en toe wat geluid dat klonk, het gaat in en het gaat uit fase dacht ik, soms ineens de slag soms in het gezicht, wat het was, in mijn handen I hope this helps van Samiya Bashir, ik had zoveel verwacht van deze bundel, wat had ik verwacht van deze bundel?, niet dit had ik verwacht van deze bundel: niet wat het blijkt te zijn had ik verwacht van deze bundel, ik had een gedicht gelezen van haar, ergens op dat vermaledijde internet (ooit dacht ik dat het een trend was, toen ik in de twintig was ofzo, ik dacht het is een trend dat internet het gaat wel weer over dat internet ook dit gaan voorbij, dacht ik toen, ik was halverwege de twintig ofzo), ik had dat gedicht gelezen dat How not to stay unshot in the U.S.A. maar ik had de titel even gemist en ik had het gelezen als een opsomming van dingen die een mens kan doen, dingen die een mens kan zijn: knoflook eten, benzine tanken, thuis zijn, naar een countrymuziekfestival gaan, homosexueel zijn, heterosexueel zijn, naar het strand gaan, de bus nemen, gaaf dacht ik, deze dingen kan je zijn deze dingen kan je doen met deze dingen kan je leven gevuld zijn, en o hoe hou ik van opsommingsgedichten dus deze bundel moet ik hebben dacht ik, deze bundel moet ik bestellen dacht ik, en ik deed, ik bestelde, en even later had ik hem ook, in handen, daar, in mijn leesstoel, met dat enigszins teleurstellende Hout op de steerjoo, dat was niet lang nadat La llorena van Lhasa ook al een lichte teleurstelling voor me was geweest, waarom had ik ook zo zitten zaniken tegen Katherine over hoe mooi de stem van Lhasa was, terwijl juist die stem nu, of ook de muziek, hoe zou het eigenlijk met Katherine gaan, woont ze al in Zweden, waar gaan alle mensen heen, waarom stelt alles toch altijd weer teleur, lichtelijk of een beetje of veel of gewoon, blijkt dat het gedicht dat voor mij aanleiding was I hope this helps onverwijld te bestellen How not to stay unshot in the U.S.A. heet, geen willekeurige opsomming van alles wat tesaam dat ding dat men leven heet komponeert maar een overzicht van wat zoal een reden kan zijn, in Amerika, om een kogel uit te lokken, alles kan een reden zijn om lood in je lijf gepompt te krijgen, zou dat daar nou echt zo zijn?, ik ken Amerikanen die nog nooit neergeschoten zijn, is er echt veel reden voor deze angst?, hoeveel procent van de Amerikanen is ooit neergeschoten geweest, hoeveel procent niet, welke plek neemt neergeschoten worden in op de lijst van voornaamste doodsoorzaken, bestaan zulke lijsten ja vast bestaan zulke lijsten, moet je in Amerika echt altijd bang zijn?, loert de kogel / de dood echt om elke hoek?, is deze paniek gerechtvaardigd?, of is het, anders, maar de zoveelste bijdrage tot de paniekmaatschappij die naar ik meen door Agamben al zodanig gefileerd was dat we haar allang achter ons hadden kunnen laten, je moet angsten niet voeden, angst is al te vaak een reden om nog meer onderdrukkende maatregelen te nemen, vormen van onderdrukking die erger zijn dan wat het dan ook is dat ze tegen heten te gaan, ineens weet ik ook niet meer zo zeker of dat “voor onze eigen veiligheid” uit het quarantainegedicht wel zo ironizerend bedoeld is als ik het dacht te mogen opvatten, natuurlijk, hoe woker, hoe linkser, hoe meer men het coronafascisme omarmde, ik kan me voorstellen dat het volgende totalitarisme op links geïnstalleerd gaat worden, bepaalde keuzes hebben bepaalde gevolgen nichtwahr moest je maar niet geloven wat je gelooft moest je maar wat meer woke zijn moest je maar gewoon zijn zoals wij allemaal zijn eins zwei drei und the snow ist eine star, maar de tekeningen, maar de visuele poëzie, maar de kreten maar de zinnen maar de flarden die blijven opklinken, en trouwens, Lisboa Mulata van Dead Combo was net zo mooi zo niet mojer als ik gehoopt had, niet alles stelt teleur, misschien had ik niet moeten lezen hoe Bashir mensen in het dankwoord met de achterlijke de vieze de oerlelijke term “powerhouse” bedenkt, Whitehouse maakt power electronics maar dichter dan dat mogen de worden “power” en “house” niet bij elkaar staan en al helemaal mag het niet naar mensen verwijzen, maar wie leest er ook dankwoorden, laat de poëzie spreken en in I hope this helps spreekt de poëzie zeikt de poëzie zeurt de poëzie overdrijft de poëzie zingt de poëzie schreeuwt de poëzie jankt de poëzie drijft de poëzie golft de poëzie en buldert de poëzie.

je ziet hoe. De poëzie is wat de poëzie is. Ik hoop dat dat helpt. Maar alle hoop is ijdel, en dat weet u even goed als ik.

Samiya Bashir I Hope This Helps

I Hope This Helps

  • Auteur: Samiya Bashir (Verenigde Staten)
  • Soort boek: gedichten, poëzie
  • Taal: Engels
  • Uitgever: Nightboat Books
  • Verschijnt: 13 mei 2025
  • Uitgave: paperback / ebook
  • Boek bestellen bij: Amazon / Bol / Libris

Flaptekst van de dichtbundel van Samiya Bashir

Bending genre as a planetary body might bend spacetime, Bashir’s poems live as music and film, as memoir, observation, and critique, as movement across both cosmic and poetic fields.

I Hope This Helps reflects on the excruciating metamorphosis of an artist, “a twinkle-textured disco-ball Jenga set” constrained and shaped by the limits of our reality: time, money, work, not to mention compounding global crises. Think of a river constrained by levees, a bonsai clipped and bent, a human body bursting through shapewear. Begging the question, what can it mean to thrive in the world as it is, Bashir says, “Rats thrive in sewers so / maybe I’m thriving.” In these moving, sometimes harrowing meditations, Bashir reveals her vulnerable inner life, how she has built herself brick by brick into an artist.

Samiya Bashir is a poet, artist, writer, performer, educator, and advocate. She is the author of four poetry collections, including I Hope This Helps (2025) and Field Theories (2017), winner of the 2018 Oregon Book Awards Stafford/Hall Award for Poetry. Her other books are Gospel (2009), and Where the Apple Falls (2005). Samiya’s honors include the Rome Prize in Literature, the Pushcart Prize, Oregon’s Arts & Culture Council Individual Artist Fellowship in Literature. She lives in Harlem.

Bijpassende boeken en informatie

Autran Dourado – Opera der doden

Autran Dourado Opera der doden recensie en informatie roman uit 1967 van de Braziliaanse schrijver. Op 21 augustus 2025 verschijnt bij Uitgeverij Koppernik de Nederlandse vertaling door Harrie Lemmens van de roman Ópera dos Mortos van de uit Brazilië afkomstige schrijver Autran Dourado. Hier lees je informatie over de inhoud van het boek, de auteur en over de uitgave.

Autran Dourado Opera der doden recensie

  • “Met flair, haast jolig, zoomt de verteller in op een huis, nee, op twee huizen, boven op elkaar, en hij vertelt kort de geschiedenissen van een liederlijke potentaat en zijn fijner besnaarde zoon.” (NRC Handelsblad)

Recensie van Tim Donker

En weeral ist Harrie Lemmers verdomd zeg ja weeral ist Harrie Lemmens. Had de goede man me eerst al gehaakt gekregen aan António Lobo Antunes, wiens Voor wie in het donker op mijn wacht ik deze zomer ademloos las onder de hete zon van Valencia (en ik vond dat boek zelfs nog wel een slagje beter dan De omvang van de wereld – het boek dat me ergens int voorbije voorjaar danig verpletterd had); nu introduceert Lemmens me aan Dourado, die ik ook al niet kende, en ook al met keelsnoerend proza weet op te komen. Eveneens opgedolven uit het Portugees, uiteraard, Lemmens moet het Portugees wel door de aderen hebben vloeien, maar het land is Brazilië dit keer. Ook de tijd verschilt: Dourado schreef Opera dos Mortos in 1967. Misschien daarom lijkt het, op eerste gezicht dan in ieder geval, een wat klassiekere toon aan te slaan dan Voor wie in het donker op me wacht of De omvang van de wereld – boeken waar Opera der doden behalve de brontaal en de vertaler niets gemeen mee heeft.

Of. Naja. Misschien de eenzaamheid.
Misschien de beklemming.
Misschien de nostalgie.
Misschien de melankolie.

In Opera der doden gaat het om Rosalina. Ooit was haar familie rijk en machtig; ze bezaten grond en hadden invloed. Rosalina’s opa boezemde ontzag en angst in; haar vader was milder en innemender en lange tijd een geliefde figuur in zijn omgeving. Het huis zat altijd vol, men at en dronk en onderhield zich. Tot hij de fout begin politieke aspiraties te ontwikkelen, en na een debacle gedesillusioneerd achterbleef. En zijn vrouw ging dood, en hijzelf ging dood, en toen was Rosalina alleen met Quiquina, sedert jaar en dag de dienstmeid, in dat ineens wat te grote huis, met weinig meer te doen dan drinken en kunstbloemen maken. Dan komt José Feliciano, de zanger José Feliciano dacht ik nog toen ik het achterplat las, waardoor ik dit boek heel eventjes op een absurdistische roman ging schatten (een blinde zingende klusjesman?), maar neen het is een andere José Feliciano, een personage dat ook gekend is als Juca de Mus en Zé-van-de-Majoor, ik weet ook niet zeker of die andere José Feliciano al platen opnam in 1967, volgens mij wel maar in ieder geval zong hij dan toch niet zó hard dat het tot in Brazilië te horen was, en deze José Feliciano weet zich, met het geluk dat hij van buiten komt (sinds de mislukte politieke carrière van haar vader koestert Rosalina een bittere wrok tegen haar stadsgenoten) zich als manusje-van-alles het huis en het leven van Rosalina in te kletsen. Hij klaart wat klusjes in huis, hij hangt een beetje rond in het stadje, waar hij praatjes maakt en verhalen vertelt en zich snel geliefd maakt, maar als hij in de avond een keer een glas met Rosalina mee drinkt, begint hun verstandhouding te veranderen – tot grote ergernis van Quiquina.

Dourado begint wat wollig, met Rosalina’s opa en met haar vader, en met de voorgeschiedenis van het huis waar ze woont, waardoor je even het idee krijgt dat je in een historische roman verzeild geraakt bent maar dat is (gelukkig) niet het geval. Je zou het postmodern kunnen noemen, je zou ook kunnen zeggen dat de erfenis van het decadentisme niet onopgemerkt aan deze roman voorbijgegaan is (waren er decadenten in Brazilië?); je zou kunnen wijzen op licht experimentelen ingrepen in de vertelstijl, zoals de geregelde perspectiefwisselingen (ah nog iets dat het deelt met De omvang van de wereld!) of de hebbelijkheid van Dourado om de lezer af en toe rechtstreeks aan te spreken maar waarmee Dourado écht onder de huid kruipt is de manier waarop hij het narratief bevriest tot op een punt waarop er ogenschijnlijk niks lijkt te gebeuren.

José Feliciano en Rosalina zijn mensen die, hoewel ze eigenlijk niet vreselijk oud zijn, hun gloriejaren wel achter zich hebben. Hoe gaat dat met levens. Er is geluk, harmonie, en alles is fijn, en dan gaan mensen dood, of jij gaat weg van de plek waar je gelukkig was, en de dagen blijven komen, en je kunt het vullen met wat geklets, of kunstbloemen maken, of likeurtjes drinken, en wat rondhangen en dat is het dan. Misschien gaat Opera der doden daar wel over: het leven, of wat daar van over blijft als het schoonste eraf is, bijvoorbeeld omdat de doden die je te betreuren hebt inmiddels zo talrijk zijn dat hun opera langzamerhand onnegeerbaar hard opklinkt in zelfs je triviaalste dagdagelijksheden. Maar zingen en klinken doet het. Ook in deze woorden. De muzikaliteit van deze roman is weergaloos. De vele herhalingen, de spreektaal, de bewustzijnsstromen, de in elkaar vlechtende perspectieven, de directe rede die zonder leestekens weergegeven in de hoofdtekst verzinkt zodat de verschillen tussen gedachte, monoloog, dialoog, gesprekken en gebeurtenissen vervagen en alles tot dezelfde melodie gaat behoren. Een melodie die komt en gaat in golven die de lezer af en toe overspoelen. Waarlijk prachtig, hallucinant en meeslepend is de scene waarin José Feliciano voor de eerste keer een glas met een al wat aangeschoten Rosalina besluit te drinken. Met een welbepaald ritme weet Dourado een (sexuele) spanning te creëren die zo dik is dat het zweet je op de huid komt te staan. Sex in literatuur werkt meestal niet (is in ieder geval zelden opwindend), maar Dourado laat het werken hier en sowieso behoren deze bladzijden hier tot de schoonste die ik dit jaar las.

Gelijk aan levens die na wat -achteraf bezien misschien- het hoogtepunt was, lijkt Opera der doden na hogergenoemde scene nog maar wat voort te kwakkelen. De lezer ziet de decors scheuren en de personages verbleken in steeds lelijker licht. De afstandelijke, wat vormelijke en onbenaderbare Rosalina ontpopt zich tot een manipulatieve en gevoelsarme hartenbreekster; de goedlachse en sympathieke (en oké misschien wat sukkelige) José Feliciano toont zich een sexistische, kleinzielige en afhankelijke zeurkous met uiterst dubieuze gedachten en herinneringen (was dat nou nodig, Dourado?) (langs de andere kant vormen incest en pedofilie ook wel ruimere motieven in dit boek) (misschien om, in mijn ogen lichtelijk geforceerd, een mythologische onderlaag te leggen) (die lauwe, zenoëske pijl-filosofie dient vermoedelijk een dergelijk doel) en Quiquina, eens zo zorgzaam, liefdevol en zachtaardig blijkt op het wrede af haatdragend te zijn. Het is pijnlijk om het weinige dat er nog is te zien instorten en even vraag ik me af of het wel het goede soort pijnlijk is. Maar dan zet de schrijver een ontwikkeling in gang die ik niet aan zag komen en worden er andere uitzichten geboden.

Misschien is de hoofdrol wel voor Quiquina.

Misschien gaat het om een nog grote kracht dan het heuvelafwaarts gaan van levens: afgunst. Rancune. Woede. Uitsluiting. Drama’s moeten altijd verwijtbaar zijn want wat verwijtbaar is kent zondebokken. Zonder zondebokken gaat het niet, en dat is ook een oeroud thema. Wat geweest is, en altijd zijn zal. Van een opera die nooit zwijgen zal weet Dourado een aardig tijdloze roman te smeden. Eén die nog lang na blijft klinken.

Autran Dourado Opera der doden

Opera der doden

  • Auteur: Autran Dourado (Brazilië)
  • Soort boek: Braziliaanse roman
  • Origineel: Ópera dos Mortos (1967)
  • Nederlandse vertaling: Harrie Lemmens
  • Uitgever: Koppernik
  • Verschijnt: 21 augustus 2025
  • Omvang: 264 pagina’s
  • Uitgave: paperback
  • Prijs: € 23,50
  • Boek bestellen bij: Bol / Libris

Flaptekst van de roman uit 1967 van de Braziliaanse schrijver Autran Dourado

Opera der doden beschrijft het leven van Rosalina, de laatste nazaat van een familie van grootgrondbezitters, die samen met haar stomme dienstmeid in een groot oud herenhuis woont in een stille Braziliaanse provinciestad. Overdag maakt ze kunstbloemen, ’s avonds drinkt ze in het geheim. Ze leidt een vrijwel geheel geïsoleerd leven tot José Felicano aanneemt als klusjesman. Zijn aanwezigheid verlevendigt de claustrofobische atmosfeer van het huis en wanneer hij Rosalina’s minnaar wordt, verdwijnt al haar zelfverzekerde rust.

Opera der doden is het dwingende en intense meesterwerk van een van de belangrijkste Braziliaanse schrijvers van de twintigste eeuw.

Autran Dourado is geboren op 18 januari 1926 in Patos de Minas, Brazilië. Hij was een Braziliaanse romanschrijver. Dourado werd geboren in Patos de Minas, in de deelstaat Minas Gerais, en dat is de setting van zijn meeste boeken. Hij ontving onder meer de Camões-prijs en de Machado de Assis-prijs. In 2024 verscheen bij Uitgeverij Koppernik de roman Het mensenschip. Zijn bekendste roman, Opera der doden, zal in 2025 bij Koppernik verschijnen. Hij overleed op 30 september 2012 in Rio de Janeiro en werd 86 jaar oud.

Bijpassende boeken en informatie